Στη σημερινή του «Καλημέρα», ο δημοφιλής σκιτσογράφος Αρκάς βάζει στο στόχαστρο μία από τις πιο κραυγαλέες υποκρισίες της σύγχρονης πολιτικής και κοινωνικής πραγματικότητας. Το σκίτσο καταδεικνύει την καταδίκη του δυτικού πολιτισμού μέσα από τα ίδια τα τεχνολογικά και θεσμικά εργαλεία που ο δυτικός κόσμος δημιούργησε. Η υποκρισία κατά της Δύσης αποτυπώνεται με έναν εικαστικό τρόπο που προκαλεί σκέψη στον αναγνώστη. Το σχόλιο έρχεται σε μια περίοδο έντονου διαλόγου γύρω από τον ρόλο της τεχνολογίας στον σύγχρονο ακτιβισμό.
Το σκίτσο και η συμβολική του γροθιάς
Το σκίτσο του Αρκά απεικονίζει μια ορθωμένη γροθιά, το παραδοσιακό σύμβολο διαμαρτυρίας και αγώνα, η οποία εγκλωβίζεται και προβάλλεται μέσα από την οθόνη ενός σύγχρονου έξυπνου κινητού τηλεφώνου. Η εικόνα αυτή λειτουργεί ως οπτική μεταφορά για το πώς η αντίσταση απέναντι στη Δύση εκφράζεται πλέον αποκλειστικά μέσα από τα ίδια τα εργαλεία που η Δύση κατασκεύασε. Η συνοδευτική λεζάντα συμπυκνώνει την παράδοξη αυτή συνθήκη με κοφτερό σαρκασμό.
Η λεζάντα υπογραμμίζει ότι καταδικάζουμε τη Δύση χρησιμοποιώντας συσκευές δυτικής τεχνολογίας, δημοσιεύοντας σε δυτικές πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης και απολαμβάνοντας παράλληλα την ασφάλεια που μας παρέχει η προστασία των δυτικών δικαιωμάτων. Πρόκειται για μια τρίπτυχη παρατήρηση που συνδέει την τεχνολογία, την επικοινωνία και το νομικό πλαίσιο σε ένα ενιαίο σχόλιο. Ο σκιτσογράφος επιλέγει να μην κατονομάσει συγκεκριμένα πρόσωπα ή γεγονότα, εστιάζοντας αντίθετα στη γενικότερη τάση που παρατηρεί.
Ο «ακτιβισμός της οθόνης» και η τεχνολογική εξάρτηση
Ο Αρκάς καυτηριάζει την ευκολία με την οποία ο καταγγελτικός λόγος εναντίον του δυτικού τρόπου ζωής εκπέμπεται πλέον εκ του ασφαλούς, μέσα από οθόνες και πληκτρολόγια. Ο σύγχρονος «ακτιβισμός του πληκτρολογίου», όπως τον περιγράφει το σκίτσο, στηρίζεται απόλυτα στα επιτεύγματα του ίδιου συστήματος που αφορίζει. Οι επεξεργαστές, τα λειτουργικά συστήματα, τα δίκτυα επικοινωνίας και οι αλγόριθμοι που επιτρέπουν την ακαριαία διάδοση κάθε διαμαρτυρίας αποτελούν όλα προϊόντα της δυτικής καινοτομίας και της ελεύθερης αγοράς.
Το σχόλιο αυτό αγγίζει ένα ζήτημα που απασχολεί ολοένα περισσότερους αναλυτές: τη σχέση ανάμεσα στην καταναλωτική εξάρτηση από δυτικά προϊόντα και την ιδεολογική απόρριψη των αξιών που τα παρήγαγαν. Μέσα από τη λιτότητα του σκίτσου, ο Αρκάς καταφέρνει να θέσει ένα ερώτημα που δύσκολα θα μπορούσε να διατυπωθεί με τόση σαφήνεια σε ένα κείμενο πολλών σελίδων.
Η θεσμική ομπρέλα και τα δυτικά δικαιώματα
Παράλληλα, το σκίτσο εστιάζει στην ουσιαστική, αλλά συχνά αμελητέα από τους επικριτές της, θεσμική προστασία που προσφέρει η Δύση. Η αμφισβήτηση, η διαμαρτυρία, ακόμη και η ολοκληρωτική απόρριψη των δυτικών αξιών καθίστανται εφικτές ακριβώς επειδή η δυτική έννομη τάξη εγγυάται την ελευθερία της έκφρασης, την ανεξιθρησκεία και τη συνταγματική προστασία των ατομικών δικαιωμάτων.
Ο Αρκάς επισημαίνει μια αντίθεση με αυταρχικά καθεστώτα, όπου η διαφωνία καταστέλλεται βίαια. Η Δύση, αντίθετα, προσφέρει το θεσμικό πλαίσιο που επιτρέπει ακόμη και στους πολέμιούς της να την κατακρίνουν ανεμπόδιστα, μέσα από τα ίδια της τα εργαλεία και τους νόμους της. Το σκίτσο της «Καλημέρας» προσθέτει έτσι ακόμη μία διεισδυτική ματιά στη μακρά παράδοση κοινωνικού σχολιασμού του δημιουργού του.
