Η αύξηση του φόρου μεταβίβασης το 2027
Η ελληνική κτηματαγορά βρίσκεται σε τροχιά ραγδαίων εξελίξεων, καθώς οι αλλαγές που ετοιμάζει το οικονομικό επιτελείο αναμένεται να πυροδοτήσουν κύμα πωλήσεων και μεταβιβάσεων ακινήτων. Η αιτία είναι η προγραμματισμένη αύξηση του φόρου μεταβίβασης, ο οποίος από την 1η Ιουλίου του 2027 θα εκτοξευθεί από το 3% στο 15% για τις αγορές κατοικιών από πολίτες τρίτων χωρών. Η προοπτική αυτή ωθεί ήδη πολλούς υποψήφιους αγοραστές να επισπεύσουν τις συναλλαγές τους, προτού τεθεί σε ισχύ η νέα, πολύ βαρύτερη φορολόγηση.
Παράλληλα, οι τιμές των κατοικιών συνεχίζουν την ανοδική τους πορεία, αν και με πιο συγκρατημένους ρυθμούς σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια. Το ενδιαφέρον είναι ότι η δυναμική αυτή έχει πλέον μετατοπιστεί από την Αθήνα και τα μεγάλα αστικά κέντρα προς την περιφέρεια. Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, στο β’ τρίμηνο του τρέχοντος έτους οι τιμές των διαμερισμάτων ενισχύθηκαν κατά 5,5% σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025.
Πού καταγράφεται η μεγαλύτερη άνοδος τιμών
Αναλυτικότερα, στην Αθήνα η αύξηση διαμορφώθηκε στο 5%, στη Θεσσαλονίκη στο 4,7%, ενώ στις υπόλοιπες μεγάλες πόλεις της χώρας η άνοδος έφτασε το 5,4%. Εντυπωσιακό είναι το ποσοστό που καταγράφηκε στις λοιπές περιοχές της Ελλάδος, όπου οι τιμές σκαρφάλωσαν κατά 7,1%, ξεπερνώντας ακόμη και τα μεγάλα αστικά κέντρα. Η εξέλιξη αυτή αποδεικνύει πως το ενδιαφέρον των αγοραστών δεν περιορίζεται πλέον στα παραδοσιακά ακριβά σημεία της χώρας, αλλά επεκτείνεται σταδιακά και σε λιγότερο κεντρικές περιοχές.
Η συνεχιζόμενη άνοδος των εμπορικών τιμών φέρνει, ωστόσο, ξανά στο προσκήνιο ένα ζήτημα που παραμένει άλυτο εδώ και χρόνια: τη μεγάλη απόσταση ανάμεσα στις πραγματικές τιμές πώλησης και στις αντικειμενικές αξίες των ακινήτων. Οι σημερινές τιμές ζώνης βασίζονται στη γενική αναπροσαρμογή του 2021, ενώ έκτοτε η πραγματική αγορά έχει κινηθεί με πολύ ταχύτερο ρυθμό. Το αποτέλεσμα είναι ότι σε αρκετές περιοχές της χώρας το χάσμα ανάμεσα στην εμπορική αξία και σε αυτή που αναγνωρίζει η Εφορία έχει διευρυνθεί σημαντικά.
Γιατί οι αντικειμενικές αξίες μένουν παγωμένες
Το μήνυμα που έχει στείλει μέχρι σήμερα το οικονομικό επιτελείο είναι σαφές: οι αντικειμενικές αξίες θα παραμείνουν παγωμένες τουλάχιστον έως το 2027, έτος το οποίο συμπίπτει και με τη διεξαγωγή εκλογών. Η επιλογή αυτή δεν είναι τυχαία, καθώς στην κυβέρνηση εκτιμούν ότι μια άμεση αναπροσαρμογή προς τα πάνω θα άνοιγε νέο κύκλο φορολογικών επιβαρύνσεων στην ακίνητη περιουσία. Ταυτόχρονα, θα μπορούσε να ασκήσει πρόσθετη πίεση στις τιμές πώλησης, σε μια περίοδο κατά την οποία το στεγαστικό ζήτημα βρίσκεται στην κορυφή της οικονομικής ατζέντας της χώρας.
Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι με τις αντικειμενικές αξίες συνδέονται περίπου 20 φόροι, τέλη και επιβαρύνσεις που αφορούν την ακίνητη περιουσία. Ανάμεσά τους ξεχωρίζουν ο φόρος μεταβίβασης, ο ΕΝΦΙΑ, καθώς και επιβαρύνσεις που σχετίζονται με δωρεές, γονικές παροχές και άλλες πράξεις επί ακινήτων. Οποιαδήποτε αναπροσαρμογή θα είχε επομένως αλυσιδωτές επιπτώσεις σε ένα ευρύ φάσμα φορολογικών υποχρεώσεων για ιδιοκτήτες και αγοραστές.
Το μέτρο της αύξησης του φόρου μεταβίβασης για πολίτες τρίτων χωρών εντάσσεται ευθέως στο ευρύτερο πακέτο πολιτικών για το στεγαστικό. Η λογική του οικονομικού επιτελείου είναι πως η αυξημένη ζήτηση κατοικιών από αγοραστές εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης συμβάλλει στην περαιτέρω άνοδο των τιμών, περιορίζοντας παράλληλα την πρόσβαση των μόνιμων κατοίκων της χώρας στη στέγη. Με δεδομένο ότι η προθεσμία της 1ης Ιουλίου 2027 πλησιάζει, αναμένεται η αγορά ακινήτων να παραμείνει σε αυξημένη κινητικότητα τους επόμενους μήνες, με πολλούς ενδιαφερόμενους να επιδιώκουν να ολοκληρώσουν τις συναλλαγές τους πριν αλλάξουν οι όροι του παιχνιδιού.
