Η Ελλάδα διατηρεί χαμηλότερες τιμές στο τυπικό καλάθι νοικοκυριού των σούπερ μάρκετ σε σχέση με οκτώ ευρωπαϊκές χώρες, σύμφωνα με νέα έρευνα του Ινστιτούτου Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ). Η μελέτη αφορά τιμές του Αυγούστου 2026 και συγκρίνει την ελληνική αγορά με τη Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ισπανία, την Ιταλία, την Πορτογαλία, τη Γερμανία, τη Ρουμανία και τη Βουλγαρία. Η σύγκριση των τιμών του καλαθιού νοικοκυριού έγινε τόσο με όσο και χωρίς ΦΠΑ, ώστε να αναδειχθεί η επίδραση της φορολογίας στο τελικό κόστος.
Διαβάστε επίσης: Σταθερές οι τιμές καυσίμων – Η αμόλυβδη στα 2,20 ευρώ
Πάνω από 6.000 τιμές σε 40 κατηγορίες προϊόντων
Η έρευνα του ΙΕΛΚΑ στηρίχθηκε σε στοιχεία από πλατφόρμες σύγκρισης τιμών σε κάθε χώρα, αλλά και σε τιμοληψίες από αλυσίδες σούπερ μάρκετ. Συνολικά εξετάστηκαν 40 κατηγορίες προϊόντων, με δείγμα πάνω από 6.000 τιμές από 48 διαφορετικές αλυσίδες σούπερ μάρκετ στις εννέα χώρες που συμπεριλήφθηκαν στη μελέτη. Τα στοιχεία περιλάμβαναν τόσο επώνυμα προϊόντα όσο και προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας, ενώ οι τιμές αφορούσαν αποκλειστικά οργανωμένες αλυσίδες σούπερ μάρκετ και όχι άλλα σημεία πώλησης. Για την Ελλάδα αντλήθηκαν στοιχεία από τις αλυσίδες Σκλαβενίτης, ΑΒ Βασιλόπουλος, My Market, Μασούτης και Market In, ενώ στο εξωτερικό χρησιμοποιήθηκαν αντίστοιχα δεδομένα από αλυσίδες όπως η Tesco, η Carrefour, η Auchan, η Aldi, η Edeka και η Rewe.
Με βάση τις τελικές τιμές που πληρώνουν οι καταναλωτές, συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ, το μέσο καλάθι είναι ακριβότερο από το ελληνικό κατά 29% στη Γερμανία, κατά 28% στη Γαλλία, κατά 28% στο Ηνωμένο Βασίλειο, κατά 16% στη Ρουμανία, κατά 15% στη Βουλγαρία, κατά 12% στην Ιταλία, κατά 12% στην Ισπανία και κατά 3% στην Πορτογαλία. Σε όλες τις υπό εξέταση χώρες, δηλαδή, το κόστος του τυπικού καλαθιού νοικοκυριού βγαίνει ακριβότερο απ’ ό,τι στα ελληνικά σούπερ μάρκετ.
Ο ρόλος του ΦΠΑ στη διαμόρφωση των τιμών
Η εικόνα αλλάζει σημαντικά όταν αφαιρεθεί ο ΦΠΑ από τις τελικές τιμές. Σε αυτή την περίπτωση, το μέσο καλάθι παραμένει ακριβότερο από το ελληνικό, αλλά με μεγαλύτερες διαφορές, κατά 37% στο Ηνωμένο Βασίλειο, κατά 36% στη Γαλλία, κατά 35% στη Γερμανία, κατά 22% στη Ρουμανία, κατά 21% στην Ισπανία, κατά 19% στην Ιταλία, κατά 11% στη Βουλγαρία και κατά 6% στην Πορτογαλία. Το ΙΕΛΚΑ εξηγεί ότι η διαφοροποίηση οφείλεται στους διαφορετικούς φορολογικούς συντελεστές που εφαρμόζονται σε τρόφιμα και ποτά ανά χώρα.
Στην Ελλάδα ο βασικός μειωμένος συντελεστής ΦΠΑ στα τρόφιμα διαμορφώνεται στο 13%, ενώ σε άλλες χώρες πολλά προϊόντα υπάγονται σε χαμηλότερους συντελεστές που φτάνουν στο 6%, στο 5,5%, στο 4% ή ακόμη και στο 0%. Ο μέσος συντελεστής ΦΠΑ για το εξεταζόμενο καλάθι των 40 κατηγοριών διαμορφώνεται στην Ελλάδα στο 15,7%, δεύτερη υψηλότερη επιβάρυνση ανάμεσα στις εννέα χώρες της έρευνας. Τον χαμηλότερο μέσο συντελεστή καταγράφει η Ισπανία, με 7%, ενώ στις περισσότερες χώρες ο συντελεστής κυμαίνεται κοντά στο 9% με 10%. Η μόνη χώρα με μεγαλύτερη φορολογική επιβάρυνση από την Ελλάδα είναι η Βουλγαρία, όπου εφαρμόζεται ενιαίος συντελεστής ΦΠΑ 20% σε όλα τα είδη. Το ΙΕΛΚΑ σημειώνει πάντως ότι στην ανάλυση δεν ήταν δυνατόν να συνυπολογιστεί η επίδραση ειδικών φόρων κατανάλωσης, όπως αυτός που επιβάλλεται στον καφέ.
