Το καλάθι σούπερ μάρκετ στην Ελλάδα παραμένει φθηνότερο σε σχέση με οκτώ ευρωπαϊκές χώρες, σύμφωνα με νέα έρευνα του Ινστιτούτου Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ). Η σύγκριση, που πραγματοποιήθηκε τον Αύγουστο του 2026, εξέτασε τιμές σε Γαλλία, Ηνωμένο Βασίλειο, Ιταλία, Ισπανία, Πορτογαλία, Γερμανία, Ρουμανία και Βουλγαρία. Παράλληλα, στο εσωτερικό της αγοράς εξακολουθεί να υπάρχει έντονος προβληματισμός για την ακρίβεια, παρά την εφαρμογή της «Εθνικής Πρωτοβουλίας Μείωσης Τιμών» από τα τέλη Αυγούστου.
Διαβάστε επίσης: Το καλάθι νοικοκυριού φθηνότερο στην Ελλάδα, δείχνει η ΙΕΛΚΑ
Τι δείχνει η έρευνα του ΙΕΛΚΑ
Η ανάλυση του ΙΕΛΚΑ βασίστηκε σε στοιχεία από πλατφόρμες σύγκρισης τιμών και σε τιμοληψίες από αλυσίδες σούπερ μάρκετ, εξετάζοντας συνολικά 40 κατηγορίες προϊόντων. Το δείγμα περιλάμβανε πάνω από 6.000 τιμές προϊόντων από 48 διαφορετικές αλυσίδες σούπερ μάρκετ στις εννέα χώρες που εξετάστηκαν, με τελικές τιμές τόσο επώνυμων προϊόντων όσο και προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας. Τα στοιχεία αφορούν αποκλειστικά αλυσίδες σούπερ μάρκετ και όχι άλλα σημεία πώλησης.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, το μέσο καλάθι σούπερ μάρκετ είναι ακριβότερο κατά 29% στη Γερμανία, κατά 28% στη Γαλλία, κατά 28% στο Ηνωμένο Βασίλειο, κατά 12% στην Ιταλία, κατά 12% στην Ισπανία, κατά 16% στη Ρουμανία, κατά 3% στην Πορτογαλία και κατά 15% στη Βουλγαρία, σε σύγκριση με την Ελλάδα. Η εικόνα, ωστόσο, αλλάζει σημαντικά όταν αφαιρεθεί ο ΦΠΑ κάθε χώρας από τον υπολογισμό.
Ο ρόλος του ΦΠΑ στη σύγκριση των τιμών
Χωρίς τον ΦΠΑ, η διαφορά στις τιμές διευρύνεται ακόμη περισσότερο υπέρ της Ελλάδας. Η Γερμανία εμφανίζεται ακριβότερη κατά 35%, η Γαλλία κατά 36%, το Ηνωμένο Βασίλειο κατά 37%, η Ιταλία κατά 19%, η Ισπανία κατά 21%, η Πορτογαλία κατά 6%, η Ρουμανία κατά 22% και η Βουλγαρία κατά 11%. Το ΙΕΛΚΑ εξηγεί ότι η διαφορά οφείλεται στον χαμηλό συντελεστή ΦΠΑ που εφαρμόζουν οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες σε τρόφιμα και ποτά.
Στην Ελλάδα, ο ΦΠΑ σε αρκετά τρόφιμα φτάνει το 13%, ενώ σε χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο ο αντίστοιχος συντελεστής μπορεί να είναι 0% ή 5%, στη Γαλλία 5,5%, στην Ισπανία και την Ιταλία 4% και στη Γερμανία 7%. Η μοναδική χώρα με πιο επιβαρυντικό καθεστώς ΦΠΑ είναι η Βουλγαρία, όπου ισχύει ενιαίος συντελεστής 20% σε όλα τα είδη. Το ΙΕΛΚΑ σημειώνει πάντως ότι στους υπολογισμούς δεν έχει συνυπολογιστεί η επίδραση ειδικών φόρων κατανάλωσης, όπως αυτός στον καφέ.
Ο προβληματισμός για την ακρίβεια στο εσωτερικό
Παρά τη θετική εικόνα της διεθνούς σύγκρισης, οι καταναλωτές στην Ελλάδα εξακολουθούν να βλέπουν αυξήσεις σε προϊόντα καθημερινής χρήσης, την ώρα που είναι σε ισχύ η «Εθνική Πρωτοβουλία Μείωσης Τιμών». Η συμφωνία, που εφαρμόζεται εθελοντικά από 12 αλυσίδες σούπερ μάρκετ, 100 προμηθευτικές επιχειρήσεις και τρεις αλυσίδες παιχνιδιών και σχολικών ειδών, προβλέπει μειώσεις τιμών πάνω από 9% μεσοσταθμικά σε πάνω από 1.740 προϊόντα από τις 31 Αυγούστου. Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ δείχνουν πάντως ότι η πίεση στις τιμές δεν έχει υποχωρήσει, καθώς τον Αύγουστο του 2026 ο γενικός πληθωρισμός διαμορφώθηκε στο 3,8%, με τις τιμές στη «Διατροφή και μη αλκοολούχα ποτά» να αυξάνονται κατά 0,9% σε σχέση με τον Αύγουστο του 2025.
Ο πρόεδρος της Ένωσης Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδας, Απόστολος Ραφτόπουλος, υποστήριξε ότι η αρχική συμφωνία μεταξύ κυβέρνησης, βιομηχανίας και λιανεμπορίου δεν τηρήθηκε πλήρως στην πράξη. Όπως ανέφερε, είχε προηγηθεί σύσκεψη στο Μέγαρο Μαξίμου, με τη συμμετοχή βιομηχανιών τροφίμων, πολυεθνικών εταιρειών, της Ένωσης Ελληνικών Σούπερ Μάρκετ, του υπουργείου Ανάπτυξης και της Γενικής Γραμματείας Καταναλωτή, όπου είχε συμφωνηθεί οι τιμές σε τρόφιμα και είδη πρώτης ανάγκης να παραμείνουν σταθερές για τον Ιούλιο και τον Αύγουστο, και στη συνέχεια να μειωθούν σταδιακά έως τα τέλη Οκτωβρίου ή και Δεκεμβρίου για αρκετά προϊόντα. Κατά τον κ. Ραφτόπουλο, το μόνο σημείο που εφαρμόστηκε ήταν η κατάργηση του πλαφόν στο μεικτό περιθώριο κέρδους.
Ο ίδιος επισήμανε ότι οι μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ διαθέτουν έως και 70.000 κωδικούς προϊόντων, με τους 1.740 κωδικούς της πρωτοβουλίας να αντιστοιχούν σε μικρό μόνο μέρος του συνόλου. Ο απολογισμός της πρωτοβουλίας αναμένεται να γίνει επίσημα σε επόμενο χρόνο, ενώ ήδη προβλέπεται η προσθήκη νέων κωδικών στη δεύτερη φάση εφαρμογής της.
