Το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ψήφισε νέο θεσμικό πλαίσιο για την ελληνική αλιεία, φέρνοντας τις πρώτες μεγάλες αλλαγές στον κλάδο έπειτα από 56 χρόνια. Οι νέες ρυθμίσεις αφορούν τα συστήματα ελέγχου, την οργάνωση, την παρακολούθηση και τον έλεγχο της αλιευτικής δραστηριότητας σε όλη τη χώρα. Στον πυρήνα της μεταρρύθμισης βρίσκονται τα ψηφιακά εργαλεία καταγραφής, η ενιαία παρακολούθηση και η ιχνηλασιμότητα των αλιευτικών προϊόντων. Η παρέμβαση έρχεται να αντικαταστήσει τον Αλιευτικό Κώδικα του 1970 και να προσαρμόσει τη νομοθεσία στα σημερινά δεδομένα.
Τι αλλάζει στην ελληνική αλιεία
Οι νέες διατάξεις αφορούν έναν κλάδο με ισχυρή παρουσία στις παράκτιες και νησιωτικές περιοχές της Ελλάδας. Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου, στη χώρα καταγράφονται 11.457 αλιευτικά σκάφη, με το 94% του στόλου να αποτελείται από σκάφη μήκους μικρότερου των 12 μέτρων. Στον κλάδο απασχολούνται πάνω από 15.000 εργαζόμενοι, στοιχείο που αναδεικνύει το μέγεθος και τη σημασία της αλιείας για τις τοπικές κοινωνίες. Το νέο πλαίσιο προβλέπει λιγότερες γραφειοκρατικές διαδικασίες για τους επαγγελματίες αλιείς, ένα ανανεωμένο σύστημα κυρώσεων και αλλαγές στον τρόπο εκπροσώπησης των αλιέων.
Ο Γενικός Γραμματέας Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Σπύρος Πρωτοψάλτης, μιλώντας στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, τόνισε ότι «η ελληνική αλιεία έχει αλλάξει σημαντικά τις τελευταίες δεκαετίες, όπως έχουν αλλάξει και οι τεχνολογικές δυνατότητες, οι απαιτήσεις για την ιχνηλασιμότητα και ο τρόπος με τον οποίο πρέπει να οργανώνεται ο έλεγχος». Ο ίδιος πρόσθεσε πως «το θεσμικό πλαίσιο όφειλε να ακολουθήσει αυτή την πραγματικότητα. Έπειτα από 56 χρόνια κάνουμε μια συνολική παρέμβαση με επίκεντρο τον επαγγελματία αλιέα, τη διαφάνεια και την αποτελεσματικότητα των ελέγχων».
Το ΟΣΠΑ αναλαμβάνει κεντρικό ρόλο
Κομβική θέση στο νέο πλαίσιο κατέχει το Ολοκληρωμένο Σύστημα Παρακολούθησης Αλιείας (ΟΣΠΑ), το οποίο επεκτείνεται ώστε να συγκεντρώνει σε ένα ενιαίο ψηφιακό περιβάλλον κρίσιμες πληροφορίες για την αλιευτική δραστηριότητα. Στο σύστημα εντάσσονται το Εθνικό Αλιευτικό Μητρώο, οι άδειες αλίευσης, η εμπορία και η ιχνηλασιμότητα των προϊόντων, καθώς και η καταγραφή και παρακολούθηση των αλιευτικών σκαφών. Παράλληλα, στο ΟΣΠΑ περιλαμβάνονται το Μητρώο Αλιευτικών Παραβάσεων και το Μητρώο Επιθεωρητών Αλιείας, ενώ ενσωματώνονται στοιχεία που αφορούν τις υδατοκαλλιέργειες και τη μεταποίηση.
Στόχος του αναβαθμισμένου συστήματος είναι οι αρμόδιες αρχές να αποκτήσουν πληρέστερη και ταχύτερη εικόνα σε όλο το μήκος της αλυσίδας, από τη δραστηριότητα και την κίνηση ενός αλιευτικού σκάφους μέχρι την εμπορία και την ιχνηλασιμότητα των αλιευμάτων. Όπως ανέφερε ο Σπύρος Πρωτοψάλτης, «με το αναβαθμισμένο ΟΣΠΑ συγκεντρώνουμε πληροφορίες που μέχρι σήμερα βρίσκονταν σε διαφορετικά σημεία και δημιουργούμε τη δυνατότητα καλύτερης αξιοποίησης των δεδομένων. Ο έλεγχος γίνεται πιο στοχευμένος και οι υπηρεσίες μπορούν να έχουν πολύ πιο καθαρή εικόνα για το πού απαιτείται παρέμβαση».
Διασύνδεση με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή
Το νέο σύστημα θα μπορεί να διασυνδέεται ψηφιακά με τις υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, τα υπόλοιπα κράτη μέλη και τις αρμόδιες περιφερειακές οργανώσεις. Με τον τρόπο αυτό ενισχύονται η ανταλλαγή δεδομένων και ο συντονισμός των ελέγχων μεταξύ των χωρών, κάτι που διευκολύνει τη διαχείριση κοινών αλιευτικών πόρων στη Μεσόγειο. Η αξιοποίηση των ψηφιακών εργαλείων συνδέεται και με την αντιμετώπιση της παράνομης αλιευτικής δραστηριότητας, μέσω της καλύτερης καταγραφής και παρακολούθησης των σκαφών και των αλιευμάτων.
Η μεταρρύθμιση, όπως παρουσιάστηκε από το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, επιχειρεί να συνδυάσει τη διαφάνεια με την απλοποίηση των διαδικασιών για τους επαγγελματίες του κλάδου. Η ιχνηλασιμότητα των προϊόντων, από τη σύλληψη έως την πώληση, αναμένεται να αποτελέσει βασικό εργαλείο τόσο για τους ελέγχους όσο και για την ενημέρωση των καταναλωτών.
