Ο πληθωρισμός του Σεπτεμβρίου και η πορεία της διεθνούς τιμής του πετρελαίου τον Οκτώβριο αναδεικνύονται στα δύο βασικά κριτήρια που θα καθορίσουν τα επιτόκια της ΕΚΤ στην κρίσιμη συνεδρίαση της 29ης Οκτωβρίου. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα βρίσκεται μπροστά σε ένα δίλημμα: να προχωρήσει σε νέα αύξηση των επιτοκίων ή να τηρήσει στάση αναμονής έως τον Δεκέμβριο. Η άνοδος του πληθωρισμού συνδέεται στενά με την ενεργειακή κρίση, γεγονός που καθιστά τις εξελίξεις στη διεθνή αγορά πετρελαίου καθημερινό αντικείμενο παρακολούθησης για το επιτελείο της Κεντρικής Τράπεζας. Οι επόμενες εβδομάδες αναμένεται να δώσουν σαφέστερη εικόνα για την κατεύθυνση της νομισματικής πολιτικής στην ευρωζώνη.
Οι βομβαρδισμοί των Χούθι και το όριο των 100 δολαρίων
Τις τελευταίες εβδομάδες, η κλιμάκωση των βομβαρδισμών στη Σαουδική Αραβία από τους Χούθι προκάλεσε νέα ανησυχία για τις ροές πετρελαίου διεθνώς, στέλνοντας την τιμή του Brent ξανά πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι. Ωστόσο, η αγορά ενέργειας παρουσιάζει έντονη μεταβλητότητα τις τελευταίες ημέρες, με την τιμή να κυμαίνεται γύρω στα 105 δολάρια το βαρέλι αλλά και να υποχωρεί σε επίπεδα κάτω από τα 100 δολάρια όταν δηλώσεις αξιωματούχων από τις ΗΠΑ και το Ιράν δημιουργούν προσδοκίες για ενδεχόμενη συμφωνία. Η αστάθεια αυτή αντανακλά τον βαθμό αβεβαιότητας που επικρατεί στη γεωπολιτική σκηνή της περιοχής, με άμεσο αντίκτυπο στο ενεργειακό κόστος της Ευρώπης.
Σύμφωνα με αρμόδιες ευρωπαϊκές πηγές, υπό τις σημερινές συνθήκες έντονης αβεβαιότητας θα ήταν πρόωρο για την ΕΚΤ να σπεύσει σε αύξηση των επιτοκίων, καθώς αυτό θα προκαλούσε νέα άνοδο στο κόστος χρήματος για ολόκληρη την ευρωζώνη. Το βασικό σενάριο που εξετάζεται πλέον είναι ότι, εάν η τιμή του πετρελαίου αποκλιμακωθεί και παραμείνει κάτω από τα 100 δολάρια, η ΕΚΤ θα διαθέτει μεγαλύτερο περιθώριο να αφήσει αμετάβλητα τα επιτόκια τον Οκτώβριο. Μια σταθεροποίηση κάτω από αυτό το επίπεδο θα περιόριζε τον κίνδυνο νέου ισχυρού κύματος ανατιμήσεων στην ενέργεια, ενώ αντίθετα μια παρατεταμένη άνοδος πάνω από τα 100 δολάρια θα αύξανε τις πιέσεις για ταχύτερη αντίδραση.
Ο πληθωρισμός του Σεπτεμβρίου και το ραντεβού με την Eurostat
Εξίσου κρίσιμη για τις αποφάσεις της ΕΚΤ θα είναι η πορεία του πληθωρισμού τον Σεπτέμβριο, καθώς τα στοιχεία αυτά θα αποτυπώσουν τόσο το ύψος όσο και την τάση της εξέλιξης των τιμών για τους επόμενους μήνες. Η πρώτη εκτίμηση για τον πληθωρισμό του Σεπτεμβρίου αναμένεται από την Eurostat στις 2 Οκτωβρίου, λίγες ημέρες πριν από τη συνεδρίαση της ΕΚΤ. Υπενθυμίζεται ότι τον Αύγουστο ο ετήσιος πληθωρισμός της ευρωζώνης διαμορφώθηκε στο 3,2%, από 2,9% τον Ιούλιο, με το ενεργειακό κόστος να έχει τη μεγαλύτερη συμβολή στην ανοδική αυτή πορεία.
Εάν τα στοιχεία του Σεπτεμβρίου δείξουν ότι η άνοδος παραμένει ελεγχόμενη και ότι οι ενεργειακές ανατιμήσεις δεν μεταφέρονται με μεγαλύτερη ένταση στις υπηρεσίες και στα υπόλοιπα αγαθά, θα ενισχυθούν τα επιχειρήματα υπέρ μιας παύσης στην αυστηροποίηση της νομισματικής πολιτικής. Αντίθετα, μια απότομη επιτάχυνση του πληθωρισμού θα δυσκόλευε τη θέση όσων υποστηρίζουν στάση αναμονής, αυξάνοντας τις πιθανότητες για κίνηση ήδη από τον Οκτώβριο.
Τι εξετάζει η ΕΚΤ ενόψει της 29ης Οκτωβρίου
Στην περίπτωση που τα δύο αυτά στοιχεία, δηλαδή ο πληθωρισμός Σεπτεμβρίου και η τιμή του πετρελαίου, κινηθούν προς την κατεύθυνση αποκλιμάκωσης, η επόμενη αύξηση επιτοκίων θα μπορούσε να μετατεθεί για τη συνεδρίαση της 17ης Δεκεμβρίου. Ως τότε, η ΕΚΤ θα έχει στη διάθεσή της περισσότερα στοιχεία για την ένταση και τη διάρκεια του ενεργειακού σοκ που προκάλεσε η κρίση στη Μέση Ανατολή. Το επιτελείο της Κεντρικής Τράπεζας παρακολουθεί καθημερινά τις εξελίξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας, καθώς η σταθερότητα των τιμών θεωρείται προϋπόθεση για ασφαλείς αποφάσεις νομισματικής πολιτικής.
Μέχρι τη συνεδρίαση της 29ης Οκτωβρίου, δύο ραντεβού θα κρίνουν την τελική στάση της ΕΚΤ: η ανακοίνωση της Eurostat στις 2 Οκτωβρίου για τον πληθωρισμό και η καθημερινή πορεία της τιμής του Brent. Η σχέση ανάμεσα στη σταθερότητα των ενεργειακών τιμών και στην πορεία των επιτοκίων παραμένει καθοριστική για την εξέλιξη της ακρίβειας σε ολόκληρη την ευρωζώνη τους επόμενους μήνες.
