Σαν σήμερα, στις 26 Σεπτεμβρίου του 2000, σημειώθηκε το ναυάγιο του Εξπρές Σάμινα, ένα από τα μεγαλύτερα ναυτικά δυστυχήματα στη σύγχρονη ιστορία της Ελλάδας. Το επιβατηγό-οχηματαγωγό προσέκρουσε στις βραχονησίδες «Πόρτες», έξω από το λιμάνι της Πάρου, και βυθίστηκε μέσα σε λίγα λεπτά. Στην τραγωδία εκείνη έχασαν τη ζωή τους 81 άνθρωποι. Είκοσι έξι χρόνια αργότερα, το ναυάγιο του Εξπρές Σάμινα παραμένει σημείο αναφοράς για την ασφάλεια της ελληνικής ακτοπλοΐας.
Διαβάστε επίσης: Ο πρώην σύζυγος στο σκαμνί για τη δολοφονία της Τζιλ Μαϊόρκα
Η πρόσκρουση στις βραχονησίδες «Πόρτες»
Το «Εξπρές Σάμινα» είχε ναυπηγηθεί στη Γαλλία το 1966 και, τη νύχτα της καταστροφής, ήταν ήδη 34 ετών. Το πλοίο εκτελούσε το δρομολόγιο Πειραιάς – Πάρος – Νάξος – Ικαρία – Σάμος – Πάτμος – Λειψοί, έχοντας αποπλεύσει από τον Πειραιά με 533 άτομα επί του σκάφους, εκ των οποίων 472 επιβάτες και 61 μέλη πληρώματος. Λίγο μετά τις 22:00, με τους ανέμους να φτάνουν τα 8 μποφόρ, το πλοίο πλησίαζε την Παροικιά κινούμενο με περίπου 18 κόμβους.
Γύρω στις 22:12, δύο ναυτικά μίλια από την Πάρο, το «Σάμινα» προσέκρουσε στις βραχονησίδες «Πόρτες». Η σύγκρουση προκάλεσε μεγάλο ρήγμα στα δεξιά ύφαλα του πλοίου, με αποτέλεσμα το νερό να κατακλύσει άμεσα το μηχανοστάσιο. Το πλοίο απέκτησε γρήγορα μεγάλη κλίση και, σύμφωνα με τις καταγραφές της εποχής, βυθίστηκε περίπου 25 λεπτά μετά την πρόσκρουση. Το ηλεκτρικό σύστημα τέθηκε εκτός λειτουργίας, το πλοίο βυθίστηκε στο σκοτάδι και εκατοντάδες επιβάτες βρέθηκαν αντιμέτωποι με έντονη θαλασσοταραχή προσπαθώντας να εγκαταλείψουν το σκάφος.
Χαοτική διάσωση και η συμβολή των κατοίκων της Πάρου
Μαρτυρίες διασωθέντων περιέγραψαν προβλήματα στην οργάνωση της εκκένωσης, ελαττωματικά ή δύσχρηστα σωστικά μέσα και ελλιπή καθοδήγηση των επιβατών μέσα στο σκοτάδι. Στην επιχείρηση διάσωσης έσπευσαν σκάφη του Λιμενικού, αλιευτικά και εμπορικά πλοία, αλλά καθοριστικό ρόλο έπαιξαν και οι ίδιοι οι κάτοικοι της Πάρου και της Αντιπάρου. Ψαράδες και απλοί πολίτες βγήκαν με τα σκάφη τους στη θάλασσα για να περισυλλέξουν ναυαγούς, ενώ αρκετοί βούτηξαν στο νερό για να βοηθήσουν ανθρώπους που πάλευαν να κρατηθούν στην επιφάνεια. Οι άνθρωποι αυτοί έχουν έκτοτε ιδιαίτερη θέση στις εκδηλώσεις μνήμης για το ναυάγιο του Εξπρές Σάμινα.
Ο επίσημος απολογισμός που αναφέρεται συχνότερα μιλάει για 81 νεκρούς, ενώ εκατοντάδες άνθρωποι διασώθηκαν εκείνη τη νύχτα. Σύμφωνα με πηγές της ΕΡΤ, οι διασωθέντες ανήλθαν σε 457, αν και σε παλαιότερες καταγραφές εμφανίζονται διαφορετικοί αριθμοί. Την ίδια νύχτα, ο λιμενάρχης της Πάρου, Δημήτρης Μάλαμας, ο οποίος συμμετείχε στον συντονισμό της επιχείρησης διάσωσης, πέθανε από καρδιακή προσβολή, βρισκόμενος υπό τεράστια πίεση.
Οι καταγγελίες για το Εξπρές Σάμινα και η έρευνα
Μετά την τραγωδία, ήρθαν στο προσκήνιο καταγγελίες σχετικά με την κατάσταση του 34χρονου πλοίου, τις επισκευές και τις λεγόμενες «πατέντες» που είχαν γίνει κατά τη διάρκεια της λειτουργίας του. Η έρευνα που ακολούθησε επικεντρώθηκε στις συνθήκες της πρόσκρουσης και στη λειτουργία των υδατοστεγών χωρισμάτων του πλοίου, καθώς αυτά συνδέονται άμεσα με την ταχύτητα με την οποία το «Σάμινα» βυθίστηκε. Το ναυάγιο του Εξπρές Σάμινα άνοιξε τότε μια ευρύτερη συζήτηση για την ασφάλεια της ελληνικής ακτοπλοΐας και τις ευθύνες πληρώματος και εταιρείας.
