Ο πρόεδρος της Σερβίας Αλεξάνταρ Βούτσιτς υπέβαλε την παραίτησή του από το αξίωμα, ανοίγοντας τον δρόμο τόσο για πρόωρες προεδρικές εκλογές όσο και για τη δική του συμμετοχή στις βουλευτικές εκλογές της 25ης Οκτωβρίου. Η κίνηση αυτή έρχεται έπειτα από μήνες πιέσεων από το φοιτητικό κίνημα διαμαρτυρίας που έχει αναστατώσει την εσωτερική πολιτική σκηνή της χώρας. Ο Βούτσιτς, που βρίσκεται στη δεύτερη και τελευταία συνταγματικά επιτρεπόμενη προεδρική του θητεία, επιλέγει τώρα να διεκδικήσει την πρωθυπουργία μέσω των κοινοβουλευτικών εκλογών.
Διαβάστε επίσης: Ο Βούτσιτς παραιτήθηκε από την προεδρία της Σερβίας
Τι προβλέπει το Σύνταγμα μετά την παραίτηση
Σύμφωνα με το σερβικό Σύνταγμα, η εκλογή νέου προέδρου Δημοκρατίας πρέπει να διεξαχθεί εντός 90 ημερών από την ημέρα της παραίτησης. Μέχρι τότε, τα καθήκοντα του προέδρου αναλαμβάνει προσωρινά η πρώην πρόεδρος της Βουλής, Άνα Μπρνάμπιτς. Η Σερβία οδηγείται έτσι σε δύο ξεχωριστές εκλογικές αναμετρήσεις μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα, με τον Βούτσιτς να συμμετέχει μόνο στην κοινοβουλευτική κάλπη και όχι στην προεδρική.
Πριν καταθέσει επίσημα την παραίτησή του, ο Βούτσιτς ανακοίνωσε σε συνέντευξη Τύπου ότι, σε ένδειξη καλής θέλησης, απέδωσε χάρη σε 12 φοιτητές και ακτιβιστές που κατηγορούνταν για κατάλυση του Συντάγματος, καθώς και σε 11 άτομα που είχαν εμπλακεί σε επιθέσεις κατά φοιτητών τα τελευταία δύο χρόνια. Το ίδιο βράδυ μίλησε σε μερικές χιλιάδες υποστηρικτές του που είχαν συγκεντρωθεί έξω από το προεδρικό μέγαρο στο Βελιγράδι, ευχαριστώντας τους για τη στήριξή τους και υποσχόμενος να συνεχίσει να υπερασπίζεται τα συμφέροντα της χώρας.
Ο δρόμος προς την πρωθυπουργία
Ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς εξελέγη για πρώτη φορά πρόεδρος της Δημοκρατίας στις 2 Απριλίου 2017 και επανεξελέγη στις 3 Απριλίου 2022, με τη θητεία του να λήγει κανονικά στις 31 Μαΐου 2027. Επέλεξε ωστόσο να αποχωρήσει νωρίτερα και να τεθεί επικεφαλής του ψηφοδελτίου «Ενωμένη Σερβία», στο οποίο συμμετέχουν το Σερβικό Προοδευτικό Κόμμα (SNS) και μικρότεροι εταίροι, με στόχο να μεταπηδήσει στον πρωθυπουργικό θώκο εφόσον ο συνασπισμός καταφέρει να σχηματίσει κυβέρνηση. Στον ίδιο συνασπισμό συμμετέχει και το Σερβικό Ριζοσπαστικό Κόμμα, που ιδρύθηκε από τον Βόισλαβ Σέσελι, καταδικασμένο για εγκλήματα πολέμου από το δικαστήριο της Χάγης, από το οποίο ξεκίνησε την πολιτική του σταδιοδρομία και ο ίδιος ο Βούτσιτς.
Η κυριαρχία του Βούτσιτς στην εσωτερική πολιτική σκηνή, που διαρκεί 14 συναπτά έτη από το 2012, δοκιμάζεται πλέον σοβαρά από το φοιτητικό κίνημα. Αφορμή στάθηκε η τραγωδία στο Νόβι Σαντ, όπου την 1η Νοεμβρίου 2024 η κατάρρευση του γείσου σε ανακαινισμένο σιδηροδρομικό σταθμό στοίχισε τη ζωή σε 16 ανθρώπους. Το φοιτητικό κίνημα πρωτοστάτησε έκτοτε σε κινητοποιήσεις κατά της διαφθοράς και της αδιαφάνειας, μετατρεπόμενο σε ισχυρή κοινωνική και πολιτική δύναμη, και κατεβαίνει πλέον στις εκλογές με δικό του ψηφοδέλτιο, τη «Φοιτητική Λίστα», με επικεφαλής τον πανεπιστημιακό καθηγητή καρδιολογίας Ίλια Σερντάνοβιτς.
Τι ακολουθεί
Ο Βούτσιτς ανήγγειλε εντατική προεκλογική εκστρατεία ενόψει των βουλευτικών εκλογών της 25ης Οκτωβρίου, εκφράζοντας τη βεβαιότητα ότι θα «νικήσει τους πολιτικούς αντιπάλους με μεγαλύτερη διαφορά απ’ ό,τι στο παρελθόν». Είχε ήδη δηλώσει νωρίτερα ότι πιστεύει πως η χώρα θα βγει επιτέλους από την κρίση μετά τις εκλογές. Παράλληλα, θα πρέπει να διεξαχθεί και η διαδικασία για την ανάδειξη νέου προέδρου Δημοκρατίας εντός των επόμενων 90 ημερών, με την Άνα Μπρνάμπιτς να διαχειρίζεται προσωρινά το αξίωμα μέχρι τότε.
