Τα έσοδα από τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης (ΕΦΚ) στα καύσιμα κατέγραψαν πτώση 200 εκατομμυρίων ευρώ το πρώτο οκτάμηνο του 2026, καθώς οι υψηλές τιμές έχουν περιορίσει τις μετακινήσεις των πολιτών. Παράλληλα, οι τιμές καυσίμων αναμένεται να αυξηθούν εκ νέου από την Τρίτη 29 Σεπτεμβρίου, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις παραγόντων της αγοράς. Η εξέλιξη έρχεται τη στιγμή που η κυβέρνηση επεξεργάζεται νέο πακέτο στήριξης έως 200 εκατ. ευρώ ενόψει του χειμώνα.
Διαβάστε επίσης: Η κυβέρνηση εξετάζει μείωση ΕΦΚ καυσίμων για τον χειμώνα
Μείωση εσόδων από τον ΕΦΚ και νέα άνοδος στις τιμές
Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, τα έσοδα από τον ΕΦΚ στα καύσιμα διαμορφώθηκαν στα 2,62 δισ. ευρώ το οκτάμηνο του 2026, έναντι 2,82 δισ. ευρώ την αντίστοιχη περίοδο του 2025. Η διαφορά αντιστοιχεί σε μείωση περίπου 7%, με τις απώλειες εσόδων να φτάνουν τα 200 εκατ. ευρώ. Καθώς τα έσοδα από τον συγκεκριμένο φόρο συνδέονται άμεσα με τον όγκο των πωλήσεων, η υποχώρησή τους αποδίδεται στον περιορισμό των μετακινήσεων από νοικοκυριά που προσπαθούν να συγκρατήσουν τις δαπάνες τους λόγω των υψηλών τιμών.
Στα πρατήρια, η βενζίνη πωλείται πλέον κοντά στα 2 ευρώ ανά λίτρο σε πολλές περιοχές, ενώ στις Κυκλάδες η τιμή της έχει φτάσει έως και τα 2,40 ευρώ το λίτρο. Στη χονδρική αγορά, η διυλιστηριακή τιμή της αμόλυβδης βενζίνης διαμορφώθηκε στις 26 Σεπτεμβρίου στα 1,63 ευρώ το λίτρο, έναντι 1,26 ευρώ στις 27 Φεβρουαρίου, όταν ξεκίνησε ο πόλεμος στο Ιράν, δηλαδή αύξηση 37 λεπτών ανά λίτρο. Αντίστοιχη πορεία καταγράφεται και στο πετρέλαιο κίνησης, με τη διυλιστηριακή τιμή να φτάνει στα 1,64 ευρώ στις 21 Σεπτεμβρίου και να υποχωρεί ελαφρώς στα 1,56 ευρώ στις 26 Σεπτεμβρίου, παραμένοντας ωστόσο αυξημένη κατά 47 λεπτά σε σχέση με τα 1,09 ευρώ του Φεβρουαρίου.
Το σχέδιο της κυβέρνησης για τον χειμώνα
Η κυβέρνηση επεξεργάζεται πρόσθετη ενεργειακή παρέμβαση έως 200 εκατ. ευρώ, η οποία θα προστεθεί στα ήδη περίπου 800 εκατ. ευρώ των μέτρων που έχουν ληφθεί, χωρίς όμως το τελικό ύψος να έχει κλειδώσει ακόμη. Παράλληλα, έχει ανοίξει συζήτηση σε επίπεδο Eurogroup και Ecofin για προσωρινή μείωση του ΕΦΚ, με την Αθήνα να ζητά δημοσιονομική εξαίρεση για τη σχετική δαπάνη. Οι τελικές αποφάσεις θα εξαρτηθούν από δύο σενάρια που εξετάζει το οικονομικό επιτελείο: ένα ευνοϊκό, με αποκλιμάκωση των διεθνών τιμών, και ένα δυσμενές, με νέο ράλι που θα αυξήσει απότομα τις ανάγκες στήριξης.
Η καθυστέρηση στην ανακοίνωση των μέτρων φαίνεται να αποτελεί μέρος αυτής της στρατηγικής αναμονής, καθώς η Αθήνα παρακολουθεί στενά τις κινήσεις του Εμανουέλ Μακρόν και του επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, Φατίχ Μπιρόλ. Στόχος είναι μια συντονισμένη κίνηση των χωρών της G7 για απελευθέρωση μεγάλων ποσοτήτων από τα στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου, ώστε να αυξηθεί η προσφορά και να περιοριστούν οι διεθνείς τιμές πριν χρειαστεί μεγαλύτερη εθνική δαπάνη. Αρμόδιες πηγές περιγράφουν ένα ασυνήθιστο δημοσιονομικό παράδοξο, με την Ελλάδα να διαθέτει χρήματα αλλά όχι πάντα τον αντίστοιχο δημοσιονομικό χώρο για να τα διαθέσει, λόγω των ευρωπαϊκών οροφών καθαρών δαπανών.
Στο οικονομικό επιτελείο εξετάζεται τα υπάρχοντα πλεονάσματα να μην παραμείνουν αδρανή στην Τράπεζα της Ελλάδος εν αναμονή της επόμενης αποπληρωμής χρέους, αλλά να αξιοποιηθούν για τη συγκράτηση του ενεργειακού κόστους. Παράλληλα, προς το παρόν δεν σχεδιάζεται νέα κίνηση πρόωρης αποπληρωμής χρέους, καθώς η διατήρηση ρευστών εφεδρειών κρίνεται πιο χρήσιμη όσο παραμένει άγνωστη η διάρκεια της ενεργειακής κρίσης.
Τι ακολουθεί τις επόμενες εβδομάδες
Οι παρεμβάσεις για τα καύσιμα κίνησης αναμένεται να ανακοινωθούν στις 30 Σεπτεμβρίου, ενώ οι αντίστοιχες αποφάσεις για το πετρέλαιο θέρμανσης θα γνωστοποιηθούν στις 14 Οκτωβρίου. Μέχρι τότε, ο Σεπτέμβριος αναμένεται να ολοκληρωθεί με τις τιμές στη χονδρική αγορά στα υψηλότερα επίπεδα από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν, γεγονός που κρατά σε εγρήγορση το οικονομικό επιτελείο ενόψει των αποφάσεων του χειμώνα.
