Ο Ντόναλντ Τραμπ εξετάζει να προσφέρει ελάφρυνση κυρώσεων στο Ιράν με αντάλλαγμα συγκεκριμένες υποχωρήσεις στο πυρηνικό του πρόγραμμα, σύμφωνα με δημοσιεύματα των Axios και του ισραηλινού Channel 12. Η πρόταση έρχεται τη στιγμή που μεσολαβητές από το Κατάρ και το Πακιστάν βρίσκονται σε επαφή με αξιωματούχους της Ουάσινγκτον και της Τεχεράνης σήμερα και αύριο, σε αμερικανικό έδαφος. Στόχος είναι να ξεπεραστεί το αδιέξοδο στο οποίο βρίσκονται οι δύο πλευρές από τον Ιούλιο. Η κίνηση Τραμπ θεωρείται μικρό αλλά συμβολικό βήμα προς την επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων με την Ισλαμική Δημοκρατία.
Η αμερικανική πρόταση και οι όροι της
Σύμφωνα με τους Αμερικανούς αξιωματούχους που μίλησαν στο Axios, ο Τραμπ είναι διατεθειμένος να προχωρήσει σε ελάφρυνση των κυρώσεων και στην απελευθέρωση μέρους των παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων. Το αντάλλαγμα που ζητά η αμερικανική πλευρά είναι συγκεκριμένα βήματα από την Τεχεράνη στο πυρηνικό της πρόγραμμα. Η πρόταση αυτή ακολουθεί το «όχι» που είχε πει ο Αμερικανός πρόεδρος στην τελευταία πρόταση που είχε καταθέσει το Ιράν, γεγονός που έδειχνε ότι οι διαπραγματεύσεις είχαν παγώσει.
Παράλληλα, το ισραηλινό Channel 12 αναφέρει ότι η αμερικανική πλευρά επιδιώκει συμφωνία γύρω από μια τροποποιημένη εκδοχή της πρότασης επταήμερης διάρκειας που είχε παρουσιάσει το Ιράν στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών, για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ. Η Wall Street Journal έχει ήδη σημειώσει ότι οι μεσολαβητές ασκούν πιέσεις στην Τεχεράνη να δείξει ευελιξία στο πυρηνικό της πρόγραμμα, προκειμένου να δοθεί ώθηση στις συνομιλίες για τα Στενά.
Ωστόσο, ο Τραμπ φέρεται να θέτει έναν σαφή όρο: η χαλάρωση των κυρώσεων θα δοθεί μόνο εφόσον το Ιράν αποδείξει ότι είναι «σοβαρό» ως προς την επίτευξη συμφωνίας. Οι δύο πλευρές εξακολουθούν να διαφωνούν σε κρίσιμα σημεία, όπως το ποιο βήμα θα προηγηθεί -η άρση των κυρώσεων ή οι δεσμεύσεις της Τεχεράνης για τα πυρηνικά.
Οι δηλώσεις αξιωματούχων και το ιστορικό της κρίσης
Ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος με γνώση των έμμεσων επαφών ανάμεσα στις δύο πλευρές χαρακτήρισε τις συνομιλίες «θετικές και εποικοδομητικές», τονίζοντας πως το Ιράν «έχει δείξει πως είναι ευέλικτο στα ζητήματα που αφορούν τα πυρηνικά». Ο ίδιος αξιωματούχος διευκρίνισε ωστόσο ότι παραμένουν σημαντικές διαφορές, εξηγώντας ότι δεν πρόκειται να υπάρξει συμφωνία αν δεν αντιμετωπιστούν. «Οι πλευρές εξακολουθούν να απέχουν ως προς τον χρόνο εφαρμογής των δεσμεύσεων και ως προς το ποιος θα κάνει πρώτος ποια βήματα», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η αμερικανική πλευρά διατηρεί επιφυλάξεις απέναντι στις υποσχέσεις της Τεχεράνης, καθώς κατηγορεί το Ιράν ότι παραβίασε το προηγούμενο μνημόνιο κατανόησης. Συγκεκριμένα, οι ΗΠΑ υποστηρίζουν ότι τον Ιούλιο ιρανικές δυνάμεις εξαπέλυσαν πυρά κατά εμπορικών πλοίων στα Στενά του Ορμούζ, γεγονός που έπληξε την εμπιστοσύνη ανάμεσα στις δύο πλευρές. «Οι ΗΠΑ χρειάζονται αυτή τη φορά εγγυήσεις ότι το Ιράν είναι σοβαρό και δεν επιχειρεί απλώς να ξεφύγει από τη δύσκολη κατάσταση στην οποία βρίσκεται», τόνισε ο αξιωματούχος στο Axios.
Οι κρίσιμες ώρες που έρχονται
Οι διαπραγματεύσεις ανάμεσα στους μεσολαβητές από το Κατάρ και το Πακιστάν με τους αξιωματούχους Ουάσινγκτον και Τεχεράνης αναμένεται να συνεχιστούν σήμερα και αύριο σε αμερικανικό έδαφος. Το αποτέλεσμα αυτών των επαφών θα δείξει αν η πρόταση ελάφρυνσης των κυρώσεων μπορεί να αποδεσμεύσει τη διπλωματική διαδικασία από το αδιέξοδο. Μέχρι τότε, Ουάσινγκτον και Τεχεράνη εξακολουθούν να απέχουν σημαντικά από μια τελική συμφωνία στα βασικά ζητήματα που τις διαιρούν.
