Το Ιράν προσέφυγε στον Διεθνή Οργανισμό Πολιτικής Αεροπορίας (OACI), καταγγέλλοντας τις κυρώσεις ΗΠΑ στο Ιράν που ανάγκασαν τις μεγαλύτερες αεροπορικές εταιρείες της χώρας να ακυρώσουν δεκάδες διεθνείς πτήσεις. Η κίνηση ανακοινώθηκε σήμερα, 28 Σεπτεμβρίου 2026, από κρατικό μέσο ενημέρωσης του Ιράν. Οι κυρώσεις τέθηκαν σε ισχύ στις 23 Σεπτεμβρίου και έπληξαν το σύνολο του ιρανικού αεροπορικού τομέα, με πρώτο θύμα τις συνδέσεις με το Ντουμπάι και τις χώρες του Κόλπου. Παράλληλα με την προσφυγή στον OACI, το Ιράν κατέθεσε και αγωγή στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης.
Ακύρωση πτήσεων και αποκλεισμός από τον Κόλπο
Οι Ηνωμένες Πολιτείες επέβαλαν στις αρχές Σεπτεμβρίου κυρώσεις σε ολόκληρο τον αεροπορικό τομέα του Ιράν, προειδοποιώντας ταυτόχρονα ότι θα λάβουν αυστηρά μέτρα εναντίον κάθε ξένης επιχείρησης που θα παρείχε συνδρομή στις ιρανικές αεροπορικές εταιρείες. Το μέτρο τέθηκε σε ισχύ την Τετάρτη 23 Σεπτεμβρίου και προκάλεσε άμεσο ντόμινο ακυρώσεων. Οι κυριότερες ιρανικές αεροπορικές εταιρείες αναγκάστηκαν να σταματήσουν δρομολόγια όταν βασικοί περιφερειακοί προορισμοί, μεταξύ των οποίων χώρες του Κόλπου, επέβαλαν δικά τους μέτρα απαγόρευσης εισόδου. Το πλέον αισθητό πλήγμα καταγράφηκε στη σύνδεση με το Ντουμπάι, που αποτελούσε τον σημαντικότερο προορισμό της Μέσης Ανατολής για τις ιρανικές αεροπορικές εταιρείες, με πολλαπλές καθημερινές πτήσεις.
Το αεροδρόμιο του Ντουμπάι λειτουργούσε συχνά ως ενδιάμεσος σταθμός για Ιρανούς ταξιδιώτες με προορισμό την Ευρώπη, την Ασία ή την Αφρική, αλλά και ως τελικός προορισμός για επιχειρηματίες. Η διακοπή αυτής της σύνδεσης αναδεικνύει το μέγεθος της πίεσης που ασκούν οι νέες κυρώσεις. Ωστόσο, σύμφωνα με αξιωματούχο του διεθνούς αεροδρομίου Ιμάμ Χομεϊνί της Τεχεράνης, περίπου τριάντα διεθνείς προορισμοί εξακολουθούν να εξυπηρετούνται κανονικά. Οι συνδέσεις με το Αφγανιστάν, το Πακιστάν, την Κίνα, τη Ρωσία, τη Μαλαισία και την Ταϊλάνδη παραμένουν προς το παρόν ανοιχτές, ενώ η γειτονική Τουρκία αποτελεί τη βασική επιλογή για όσους Ιρανούς θέλουν να ταξιδέψουν εκτός ή εντός της χώρας, κυρίως μέσω μικρότερων ιρανικών αεροπορικών εταιρειών.
Η αντίδραση της Τεχεράνης και η αγωγή στη Χάγη
Ο διευθυντής της ιρανικής υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας, Αμπουζάρ Σιρούντι, ανακοίνωσε ότι το Ιράν διαβίβασε επίσημη διαμαρτυρία στον OACI, τον οργανισμό του ΟΗΕ με έδρα το Μόντρεαλ, προκειμένου να υπερασπιστεί τα νόμιμα δικαιώματα του αεροπορικού του τομέα. Ο Σιρούντι χαρακτήρισε τις αμερικανικές κυρώσεις «παράνομους περιορισμούς» και τόνισε ότι η προσφυγή αποτελεί άμεση αντίδραση σε αυτούς. Σύμφωνα με το κυβερνητικό πρακτορείο ειδήσεων Irna, ο ίδιος αξιωματούχος αποκάλυψε ότι, σε συντονισμό με το υπουργείο Εξωτερικών του Ιράν, κατατέθηκε επιπλέον αγωγή στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης.
Η διπλή αυτή νομική κίνηση, τόσο στον OACI όσο και στη Χάγη, δείχνει την πρόθεση της Τεχεράνης να αναζητήσει διεθνή νομιμοποίηση απέναντι στις κυρώσεις ΗΠΑ στο Ιράν, αντί να απαντήσει μονομερώς. Το γεγονός ότι το Ιράν επέλεξε τη διπλωματική και νομική οδό αποτυπώνει μια πιο συγκρατημένη στάση απέναντι στην κρίση. Οι εξελίξεις στον αεροπορικό τομέα έρχονται σε μια περίοδο όπου οι σχέσεις Ουάσιγκτον-Τεχεράνης παραμένουν τεταμένες σε πολλαπλά μέτωπα.
Παράλληλες διαπραγματεύσεις για τα Στενά του Ορμούζ
Ταυτόχρονα με την αεροπορική διένεξη, βρίσκονται σε εξέλιξη διπλωματικές επαφές για ένα ευρύτερο ζήτημα: την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ. Σύμφωνα με αξιωματούχο που μίλησε στο Reuters, διαμεσολαβητές αναμένεται να πραγματοποιήσουν ξεχωριστές συνομιλίες με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν τη Δευτέρα ή την Τρίτη. Στις συνομιλίες αναμένεται να συμμετάσχει ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, μαζί με διαμεσολαβητές του Κατάρ που βρίσκονται στις ΗΠΑ. Αντικείμενο των συζητήσεων είναι μια τροποποιημένη εκδοχή πρότασης επτά ημερών που παρουσίασε το Ιράν στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ.
Κατά το Σαββατοκύριακο, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, είχε δηλώσει σε δημοσιογράφους ότι απέρριψε την πρόταση της Τεχεράνης, η οποία προέβλεπε άρση του αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών, αποδέσμευση παγωμένων περιουσιακών στοιχείων και άρση κυρώσεων στις πωλήσεις πετρελαίου. Ωστόσο, δύο αξιωματούχοι που μίλησαν στο Associated Press ανέφεραν ότι οι ΗΠΑ δεν έχουν επίσημα απορρίψει την πρόταση, υπονοώντας πως τα σχόλια Τραμπ μπορεί να αποτελούσαν διαπραγματευτική τακτική. Σύμφωνα με τρίτο αξιωματούχο, η αμερικανική πλευρά επιδιώκει παραχωρήσεις από το Ιράν στο πυρηνικό πρόγραμμα, μεταξύ των οποίων και είσοδος διεθνών επιθεωρητών στη χώρα, ζήτημα που είχε προβλεφθεί και στο Μνημόνιο Κατανόησης του περασμένου Ιουνίου, το οποίο όμως κατέρρευσε μέσα σε λίγες ημέρες.
