Οι υπουργοί Ενέργειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης συνεδριάζουν σήμερα στο Δουβλίνο για να συζητήσουν πιθανά μέτρα αντιμετώπισης της ενεργειακής κρίσης που ταλανίζει την ήπειρο. Η σύνοδος έρχεται τη στιγμή που οι τιμές σε πετρέλαιο, φυσικό αέριο και ηλεκτρισμό έχουν ανάψει κόκκινο από τη μια άκρη της Ευρώπης μέχρι την άλλη. Στο τραπέζι βρίσκονται προτάσεις της Κομισιόν για περιορισμό της κατανάλωσης, ενώ η Ελλάδα ετοιμάζεται να θέσει δικά της αιτήματα στους ομολόγους της.
Η κατάσταση στα καύσιμα, το αέριο και το ρεύμα
Η κατάσταση στο πετρέλαιο έχει χειροτερέψει εκ νέου τις τελευταίες ημέρες. Η φημολογία για ενδεχόμενο αμερικανικό μορατόριουμ στις εξαγωγές ντίζελ έχει ανεβάσει το συμβόλαιο Brent έναντι του αμερικανικού WTI, με αποτέλεσμα οι Ευρωπαίοι καταναλωτές να μην αναμένεται να δουν κάποια σημαντική ελάφρυνση σύντομα στην αντλία. Η ανοδική πορεία των τιμών καυσίμων παραμένει έτσι ένα από τα πιο πιεστικά ζητήματα για τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις.
Στο φυσικό αέριο, η τιμή έχει παγιωθεί πλέον σε ένα εύρος 71-75 ευρώ, μετά την κορύφωσή της στα 85 ευρώ πριν από μερικές εβδομάδες. Λίγο πριν τη γραμμή του τερματισμού για τον χειμώνα, γίνεται προσπάθεια διοχέτευσης περισσότερων ποσοτήτων αερίου στις ευρωπαϊκές αποθήκες. Ωστόσο, η κίνηση αυτή θεωρείται μάλλον καθυστερημένη, αφού τα αποθέματα δεν αναμένεται να ξεπεράσουν σημαντικά το σημερινό 71% πριν από την έλευση του χειμώνα.
Ιδιαίτερα προβληματική είναι η εικόνα στον ηλεκτρισμό, όπου καταγράφονται τιμές άνω των 200 ευρώ ανά MWh σε τμήματα της ηπείρου. Κάποιες ημέρες πλήττονται περισσότερο οι χώρες στα ανατολικά και άλλες ημέρες οι χώρες στα δυτικά, με τον μέσο όρο των τιμών να έχει αυξηθεί σημαντικά σε σχέση με τους προηγούμενους μήνες. Η αστάθεια αυτή δυσκολεύει τον σχεδιασμό τόσο των κυβερνήσεων όσο και των επιχειρήσεων ενέργειας.
Η πρόταση της Κομισιόν για μείωση της κατανάλωσης
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η Κομισιόν επανέφερε τα προληπτικά μέτρα που αφορούν τη μείωση της κατανάλωσης. Ο επίτροπος ενέργειας, Νταν Γιόργκενσεν, απέστειλε επιστολή προς τα κράτη-μέλη ζητώντας να βρουν τρόπους να περιορίσουν την κατανάλωση φυσικού αερίου και ηλεκτρισμού, ώστε να συγκρατηθούν οι τιμές σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Στο παρελθόν, η Κομισιόν είχε προτείνει, μεταξύ άλλων, τη θέσπιση χαμηλότερων ορίων ταχύτητας στα αυτοκίνητα, κίνητρα για μείωση της κατανάλωσης ρεύματος στις ώρες αιχμής, μετατόπιση της ζήτησης το μεσημέρι, καθώς και μείωση της θερμοκρασίας στον κλιματισμό το χειμώνα στα δημόσια κτήρια. Τα μέτρα αυτά στοχεύουν στην αποσυμφόρηση του δικτύου τις πιο κρίσιμες ώρες της ημέρας.
Αν και οι προτάσεις των Βρυξελλών κρίνονται σε έναν βαθμό συνετές δεδομένης της δύσκολης κατάστασης, έρχονται σε κάποια αντίθεση με τις διαβεβαιώσεις ότι δεν υπάρχει πρόβλημα εφοδιασμού στην ευρωπαϊκή ήπειρο. Επιπλέον, τα μέτρα δεν έχουν την ίδια εφαρμογή σε όλα τα κράτη-μέλη, καθώς εξαρτώνται από τον βαθμό τροφοδοσίας του καθενός. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Ελλάδα, η οποία δεν αντιμετωπίζει θέμα με τα καύσιμα, ενώ στο φυσικό αέριο δεν έχει επηρεαστεί από την απώλεια των ποσοτήτων του Κατάρ.
Τι ζητά η Ελλάδα στη σύνοδο
Η ελληνική κυβέρνηση αναμένεται να θέσει στο Δουβλίνο ζητήματα όπως η ανάγκη για περισσότερη δημοσιονομική ευελιξία, ώστε να μειωθεί η φορολογία στα καύσιμα, ελπίζοντας να βρει συμπαραστάτες μεταξύ των υπόλοιπων κρατών-μελών. Το αίτημα αυτό αποσκοπεί στην ελάφρυνση του κόστους για τους Έλληνες καταναλωτές, οι οποίοι επιβαρύνονται ήδη από τις υψηλές διεθνείς τιμές.
Τους υπουργούς Ενέργειας θα απασχολήσει επίσης η πιθανότητα αποδέσμευσης ποσοτήτων από τα αποθέματα αργού πετρελαίου ή καυσίμων της Ευρώπης. Η Ελλάδα αναμένεται να ταχθεί υπέρ μιας τέτοιας κίνησης, με την ελπίδα να πέσουν οι τιμές βενζίνης και ντίζελ για τους καταναλωτές. Στο ζήτημα αυτό είχε σταθεί προ ημερών ο υφυπουργός Νίκος Τσάφος, ο οποίος αναφέρθηκε στην πορεία αναπλήρωσης των ποσοτήτων που έχει επιτύχει η χώρα.
