Οι ένοπλες δυνάμεις της Γουατεμάλας διέψευσαν χθες Δευτέρα οποιαδήποτε ανάμειξή τους στα αιματηρά επεισόδια στη Γουατεμάλα που σημείωσαν τουλάχιστον επτά νεκρούς, ανάμεσά τους ένα μικρό κορίτσι. Τα επεισόδια εκτυλίχθηκαν την Κυριακή στην πόλη Ουίτε, περίπου 130 χιλιόμετρα από την πρωτεύουσα Γουατεμάλα. Βίντεο από την περιοχή έδειξαν ενόπλους με στρατιωτική ενδυμασία να κυκλοφορούν στους δρόμους, προκαλώντας κύμα ανησυχίας. Ο στρατός απέδωσε τους θανάτους σε διένεξη συμμοριών που εμπλέκονται στη διακίνηση ναρκωτικών.
Τι έγινε στην Ουίτε
Σύμφωνα με την εισαγγελία, τα πτώματα δύο γυναικών και ενός κοριτσιού εντοπίστηκαν μέσα σε ένα λευκό όχημα ακινητοποιημένο στην είσοδο της πόλης. Τα σώματα τεσσάρων ανδρών βρέθηκαν σε άλλο σημείο της Ουίτε, γεγονός που ανέβασε τον συνολικό αριθμό των θυμάτων σε επτά. Η αιματηρή έξαρση βίας σημειώθηκε το βράδυ της Κυριακής και προκάλεσε αμέσως ερωτήματα για την ταυτότητα των δραστών, καθώς βίντεο που κυκλοφόρησαν σε ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης και αναπαρήχθησαν από τα ΜΜΕ έδειξαν άγνωστους με στολές παραλλαγής και προτεταμένα τουφέκια να περικυκλώνουν το λευκό όχημα.
Η εκπρόσωπος του στρατού, Νατάλια Μολινέδο, δημοσιοποίησε μέσω X ένα βίντεο στο οποίο ανέφερε ότι τα επεισόδια ήταν αποτέλεσμα «εδαφικών διαφορών μεταξύ διακρατικών εγκληματικών οργανώσεων». Η ίδια διέψευσε κατηγορηματικά ότι οι ένοπλοι άνδρες που εμφανίζονται στα βίντεο ήταν στρατιωτικοί, εξηγώντας ότι οι ένοπλες δυνάμεις της Γουατεμάλας «αποφάσισαν να μην μπουν στην πόλη εκείνη τη στιγμή για να αποφύγουν κλιμάκωση της σύγκρουσης». Η δήλωσή της ήρθε ως απάντηση στην ατμόσφαιρα καχυποψίας που είχε δημιουργηθεί, με πολλούς να αναρωτιούνται αν πίσω από τα αιματηρά επεισόδια στη Γουατεμάλα βρίσκονταν κρατικές δυνάμεις.
Οι αντιδράσεις και το πλαίσιο της υπόθεσης
Ο υπουργός Εσωτερικών της Γουατεμάλας, Μάρκο Αντόνιο Βιγιέδα, κράτησε πιο επιφυλακτική στάση όταν δημοσιογράφοι τον ρώτησαν αν μέλη δυνάμεων ασφαλείας, είτε της Γουατεμάλας είτε των ΗΠΑ, πυροβόλησαν εναντίον αμάχων. Ο ίδιος δήλωσε ότι προτιμά να αποφύγει υποθέσεις προτού συγκεντρωθούν «περισσότερες πληροφορίες για το τι ακριβώς έγινε» και ανακοίνωσε ότι θα διενεργηθεί έρευνα για να διαλευκανθούν τα γεγονότα. Παράλληλα, διέψευσε ρητά οποιαδήποτε εμπλοκή της αστυνομίας στα επεισόδια.
Η έξαρση βίας στην Ουίτε έρχεται μία εβδομάδα μετά την ανακοίνωση των ΗΠΑ και της Γουατεμάλας ότι σκοπεύουν να προχωρήσουν, μαζί με συμμάχους τους, στην επιβολή κυρώσεων σε περίπου 20 καρτέλ ναρκωτικών. Η πρωτοβουλία αυτή εντάσσεται στη συμμαχία «Ασπίδα της Αμερικής», που σχηματίστηκε με πρωτοβουλία του αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ. Η χρονική εγγύτητα ανάμεσα στην ανακοίνωση αυτή και στα αιματηρά επεισόδια στη Γουατεμάλα ενίσχυσε τις ερωτήσεις για τον ρόλο των διεθνών επιχειρήσεων κατά της διακίνησης ναρκωτικών στην περιοχή.
Η άρση του εμπάργκο όπλων από τις ΗΠΑ
Ιδιαίτερο βάρος στην υπόθεση δίνει και η πληροφορία ότι, την περασμένη εβδομάδα, ο στρατός της Γουατεμάλας παρέλαβε όπλα από τις ΗΠΑ για πρώτη φορά έπειτα από σχεδόν μισό αιώνα. Η παράδοση αυτή έγινε μετά την άρση του εμπάργκο που ίσχυε από το 1977, περίοδο που συνδέεται με την πολυαίμακτη εμφύλια σύρραξη στη χώρα της Κεντρικής Αμερικής, η οποία κράτησε από το 1960 έως το 1996. Η σύμπτωση ανάμεσα στην άρση του εμπάργκο και τα νέα αιματηρά επεισόδια στη Γουατεμάλα τροφοδοτεί τον δημόσιο διάλογο για τον ρόλο του στρατού και των δυνάμεων ασφαλείας στην αντιμετώπιση των συμμοριών ναρκωτικών.
Οι αρχές της Γουατεμάλας επιμένουν ότι η βία στην Ουίτε αντανακλά τη σύγκρουση μεταξύ ανταγωνιστικών συμμοριών και όχι κρατική δράση. Μέχρι να ολοκληρωθεί η έρευνα, το ερώτημα για την ταυτότητα των ενόπλων ανδρών που καταγράφηκαν στα βίντεο παραμένει ανοιχτό, με τις οικογένειες των θυμάτων να αναμένουν απαντήσεις για τον θάνατο των επτά ανθρώπων, ανάμεσά τους ενός μικρού κοριτσιού.
