Ο Ντόναλντ Τραμπ διέψευσε τη Δευτέρα ότι είχε προτείνει στον πρόεδρο της Κίνας, Σι Τζινπίνγκ, την αγορά όπλων στην Κίνα από τις ΗΠΑ, λίγες ημέρες μετά την επίσημη επίσκεψη του Κινέζου ηγέτη στην Ουάσιγκτον. Η διάψευση έρχεται να αντικρούσει τις δηλώσεις του Αμερικανού πρέσβη στο Πεκίνο, Ντέιβιντ Περντιού, ο οποίος είχε αναφέρει πρώτος τη σχετική πληροφορία. Μιλώντας σε δημοσιογράφους στο Οβάλ Γραφείο, ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ότι το θέμα δεν συζητήθηκε ποτέ με τον Κινέζο ομόλογό του. Η υπόθεση προκάλεσε αίσθηση διεθνώς, καθώς αφορά δύο χώρες που βρίσκονται σε καθεστώς στρατηγικού ανταγωνισμού.
Διαβάστε επίσης: Ο Τραμπ: Οι ΗΠΑ θα κερδίσουν τον πόλεμο με το Ιράν σύντομα
Η πρόταση για αγορά όπλων στην Κίνα
Η αρχική πληροφορία δόθηκε από τον Ντέιβιντ Περντιού, πρέσβη των ΗΠΑ στο Πεκίνο, σε συνέντευξή του στο Fox News την Κυριακή. Σύμφωνα με τον ίδιο, ο Τραμπ είχε ρωτήσει «κάποια στιγμή» τον Σι Τζινπίνγκ εάν το Πεκίνο ενδιαφερόταν να προμηθευτεί αμερικανικό οπλισμό. Η πρόταση φέρεται να διατυπώθηκε στο πλαίσιο ευρύτερων συζητήσεων για τις πωλήσεις αμερικανικών όπλων στην Ταϊβάν, χωρίς όμως να έχει διασαφηνιστεί εάν αυτό συνέβη κατά τη σύνοδο των δύο ηγετών την περασμένη εβδομάδα ή σε διαφορετική χρονική στιγμή. Το ενδεχόμενο αυτό προκάλεσε αμηχανία σε αναλυτές, καθώς έρχεται σε αντίθεση με το εμπάργκο όπλων που έχουν επιβάλει οι ΗΠΑ στην Κίνα από το 1989.
Ο Τραμπ, απαντώντας στα δημοσιογραφικά ερωτήματα, ήταν κατηγορηματικός. «Δεν το έχω ξανακούσει αυτό», δήλωσε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι το ζήτημα δεν τέθηκε καθόλου στη συνάντηση με τον Σι Τζινπίνγκ. Παρά τη διάψευση, ο Αμερικανός πρόεδρος άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας τέτοιας συναλλαγής στο μέλλον. «Πιθανότατα θα ήθελαν να αγοράσουν, γιατί εμείς κατασκευάζουμε καλύτερο εξοπλισμό από εκείνους, οπότε ίσως να είναι καλή ιδέα. Αλλά δεν το συζητήσαμε», ανέφερε χαρακτηριστικά. Η δήλωση αυτή, αν και διαψεύδει τη συζήτηση, αφήνει να εννοηθεί πως ο ίδιος δεν αποκλείει εντελώς το σενάριο.
Οι αντιδράσεις των αναλυτών
Η υπόθεση προκάλεσε έντονο προβληματισμό στους ειδικούς διεθνών σχέσεων. Ο Αλεχάντρο Ρέγιες, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Χονγκ Κονγκ με ειδίκευση στην πολιτική Ασίας-Ειρηνικού, χαρακτήρισε τέτοιες κινήσεις του Τραμπ ως αυθόρμητες πρωτοβουλίες που δεν εντάσσονται σε ένα ευρύτερο στρατηγικό σχέδιο. Όπως εξήγησε, είναι εξαιρετικά ασυνήθιστο μια χώρα να προτείνει στον βασικό στρατηγικό της αντίπαλο να αγοράσει τον δικό της οπλισμό. Κατά την εκτίμησή του, το περιστατικό αναδεικνύει τον τρόπο με τον οποίο ο Αμερικανός πρόεδρος αντιλαμβάνεται τη σχέση με το Πεκίνο, μέσα από ένα κυρίως συναλλακτικό και οικονομικό πρίσμα.
Ανάλογη άποψη εξέφρασε και ο Άιναρ Τάνγκεν, ανώτερος συνεργάτης στο Κέντρο για τη Διεθνή Διακυβέρνηση και Καινοτομία, ο οποίος επισήμανε ότι δεν υφίσταται σήμερα κανένα πρακτικό πολιτικό πλαίσιο που θα επέτρεπε μια τέτοια συμφωνία μεταξύ Ουάσιγκτον και Πεκίνου. Κατά τον ίδιο, η αναφορά στην αγορά όπλων στην Κίνα λειτουργεί περισσότερο ως αυθόρμητη διαπραγματευτική κίνηση, με στόχο να δοκιμαστούν οι αντιδράσεις της άλλης πλευράς και να ανοίξει ο δρόμος για μελλοντικά ανταλλάγματα. Οι ΗΠΑ εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν με ανησυχία τη στρατιωτική ανάπτυξη της Κίνας, κατηγορώντας το Πεκίνο ότι επιδιώκει να αποκτήσει προηγμένες τεχνολογίες για την ενίσχυση του Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού. Το Πεντάγωνο, όπως σημειώνει ο Ρέγιες, εξακολουθεί να θεωρεί την Κίνα τη βασική δύναμη απέναντι στην οποία μετρά τις στρατιωτικές του δυνατότητες.
Η ανησυχία της Ουάσιγκτον για το ζήτημα εντείνεται περαιτέρω από τη στήριξη που παρέχει το Πεκίνο στο Ιράν, την περίοδο κατά την οποία βρίσκεται σε εξέλιξη η αντιπαράθεση των ΗΠΑ με την Τεχεράνη. Σε αυτό το κλίμα, η αναφορά περί ενδιαφέροντος για αγορά όπλων στην Κίνα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα, καθώς αγγίζει ζητήματα εθνικής ασφάλειας που παραδοσιακά θεωρούνται ευαίσθητα και για τις δύο πλευρές. Η επίσκεψη του Σι Τζινπίνγκ στην Ουάσιγκτον την περασμένη εβδομάδα είχε ήδη τραβήξει το ενδιαφέρον της διεθνούς κοινής γνώμης, με τη νέα αυτή διαμάχη να προσθέτει ένα ακόμη επεισόδιο στη σύνθετη σχέση των δύο υπερδυνάμεων.
