Η Ευρωπαϊκή Ένωση βρέθηκε την Παρασκευή στο επίκεντρο έντονης διπλωματικής κρίσης, καθώς οι ΗΠΑ πιέζουν για άμεση αποδέσμευση ευρωπαϊκών αποθεμάτων ντίζελ, απειλώντας με απαγόρευση των αμερικανικών εξαγωγών ντίζελ προς την Ευρώπη. Τα 27 κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης προχώρησαν σε έκτακτες διαβουλεύσεις στις Βρυξέλλες, την ώρα που οι τιμές των καυσίμων έχουν εκτιναχθεί σε πρωτοφανή επίπεδα. Στο επίκεντρο βρίσκεται αμερικανικό αίτημα που, σύμφωνα με το Reuters, φτάνει τα 120 εκατομμύρια βαρέλια μέσα σε έξι μήνες. Η ένταση στις διατλαντικές σχέσεις κλιμακώθηκε, με τον Εμανουέλ Μακρόν να καλεί τη G7 σε συντονισμένη δράση χωρίς περιορισμούς στις εξαγωγές.
Αμερικανικό τελεσίγραφο και ευρωπαϊκή αντίδραση
Η κυβέρνηση Τραμπ πιέζει εδώ και εβδομάδες κυρίως τη Γαλλία και τη Γερμανία να αντλήσουν ντίζελ από τα στρατηγικά τους αποθέματα, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο περιορισμού των αμερικανικών εξαγωγών ντίζελ αν η Ευρώπη δεν ανταποκριθεί. Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, κλιμάκωσε την πίεση γράφοντας στο Χ ότι «οι Ευρωπαίοι εταίροι μας θα πρέπει να επιταχύνουν την υλοποίηση των υφιστάμενων δεσμεύσεών τους», προσθέτοντας πως οι Αμερικανοί αγρότες και οδηγοί φορτηγών δεν πρέπει να επωμιστούν το βάρος της παγκόσμιας έλλειψης. Ως απάντηση, η Γαλλία πρότεινε αποδέσμευση 50 εκατομμυρίων βαρελιών ντίζελ από ευρωπαϊκές χώρες και άλλων 50 εκατομμυρίων βαρελιών αργού πετρελαίου από μέλη του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA).
Σε τηλεφωνική επικοινωνία τους, ο Μακρόν και ο Ντόναλντ Τραμπ συζήτησαν το ζήτημα, με τον Γάλλο πρόεδρο να τονίζει ότι είναι προς το συμφέρον των χωρών της G7 να ενεργήσουν συντονισμένα, χωρίς περιορισμούς στις εξαγωγές. Ο Μακρόν είχε αντίστοιχη επαφή και με τον πρωθυπουργό του Καναδά, Μαρκ Κάρνεϊ, ενώ το Παρίσι ανακοίνωσε πρόθεση να συγκαλέσει άμεσα τηλεδιάσκεψη των ηγετών της G7 για τον συντονισμό των μέτρων. Παράλληλα, ο Ευρωπαίος επίτροπος Ενέργειας Νταν Γιόργκενσεν δήλωσε στο Euronews ότι η αποδέσμευση αποθεμάτων «είναι μία από τις επιλογές που έχουμε, την έχουμε χρησιμοποιήσει και είναι πιθανόν ότι θα τη χρησιμοποιήσουμε και πάλι», διευκρινίζοντας πως οι επαφές γίνονται με όλα τα μέλη του IEA και όχι αποκλειστικά με τις ΗΠΑ.
Η θέση των Βρυξελλών και η αντίδραση των αγορών
Η εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Άννα-Κάισσα Ίτκονεν, ξεκαθάρισε ότι η ΕΕ «απορρίπτει πλήρως» την αμερικανική απειλή για απαγόρευση εξαγωγών ντίζελ, εκτιμώντας πως μια τέτοια κίνηση «δεν θα ήταν ωφέλιμη για κανέναν» και θα υπονόμευε την εμπιστοσύνη στις ΗΠΑ ως αξιόπιστο εταίρο. Σύμφωνα με πηγή που γνωρίζει τις συνομιλίες, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις συμφώνησαν ότι οποιαδήποτε συμφωνία αποδέσμευσης θα πρέπει να συνοδεύεται από δέσμευση των ΗΠΑ πως δεν θα προχωρήσουν σε μονομερή απαγόρευση εξαγωγών. Ο εκτελεστικός διευθυντής του IEA, Φατίχ Μπιρόλ, σημείωσε στο Δουβλίνο ότι μεγάλο μέρος των αποθεμάτων που είχαν συμφωνηθεί τον Μάρτιο έχει ήδη αποδεσμευτεί, ωστόσο κάποιες ποσότητες αργού και διυλισμένων προϊόντων παραμένουν ακόμη δεσμευμένες.
Οι εξελίξεις αυτές επηρέασαν άμεσα τις διεθνείς αγορές ενέργειας. Το Brent Βόρειας Θάλασσας υποχώρησε κατά 2,65% στα 99,60 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αμερικανικό WTI κατέγραψε πτώση 3,77%, στα 89,37 δολάρια. Ωστόσο, η τιμή του ντίζελ στα πρατήρια της ΕΕ σημείωσε νέο ιστορικό υψηλό μέσα στην εβδομάδα. Αναλυτές, όπως ο Arne Lohmann Rasmussen της Global Risk Management, επιβεβαίωσαν το ύψος του αμερικανικού αιτήματος, ενώ ο Erik Meyersson της SEB προειδοποίησε ότι η στασιμότητα στις διαπραγματεύσεις Ιράν-ΗΠΑ εντείνει τους φόβους για νέες εντάσεις και πιθανές επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές στον Κόλπο.
Η επόμενη τακτική συνεδρίαση της Ομάδας Συντονισμού Πετρελαίου της ΕΕ έχει προγραμματιστεί για τις 15 Οκτωβρίου, με τις Βρυξέλλες να αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο επίσπευσής της αν κριθεί αναγκαίο. Παράλληλα, η G7 αναμένεται να πραγματοποιήσει τηλεδιάσκεψη ηγετών για τον συντονισμό της κοινής στάσης απέναντι στο αμερικανικό αίτημα, καθώς η κυβέρνηση Τραμπ πιέζεται και εσωτερικά, ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου, να πετύχει αποκλιμάκωση στην τιμή του καυσίμου.
