Ο πρωθυπουργός της Βόρειας Μακεδονίας, Χρίστιαν Μίτσκοσκι, ζήτησε σήμερα, 2 Οκτωβρίου, τη μεσολάβηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την επίλυση των διαφορών της χώρας του με τη Βουλγαρία, εξαιτίας των οποίων η ενταξιακή πορεία των Σκοπίων παραμένει καθηλωμένη εδώ και χρόνια. Το αίτημα διατυπώθηκε κατά τη συνάντηση που είχε στα Σκόπια με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Η συζήτηση επικεντρώθηκε στις προϋποθέσεις που πρέπει να εκπληρωθούν ώστε η Βόρεια Μακεδονία να προχωρήσει στα επόμενα στάδια της ενταξιακής διαδικασίας προς την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Το αίτημα Μίτσκοσκι για την ενταξιακή πορεία
Σε συνέντευξη Τύπου μετά τη συνάντηση, ο Χρ. Μίτσκοσκι ανέφερε ότι συζήτησε ανοιχτά με την φον ντερ Λάιεν τις προκλήσεις στις σχέσεις με τη Βουλγαρία, τον ανατολικό γείτονα της χώρας του. «Επιθυμία μας είναι τα θέματα αυτά να ξεπερνιούνται μέσω του διαλόγου, με καλή βούληση και αμοιβαίο σεβασμό», δήλωσε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι η Βόρεια Μακεδονία αναμένει να συμμετέχει ενεργά η Ευρωπαϊκή Ένωση σε αυτή τη διαδικασία. Ο ίδιος διευκρίνισε ότι τα Σκόπια δεν ζητούν από τις Βρυξέλλες να πάρουν το μέρος κάποιας πλευράς, αλλά να βοηθήσουν στη δημιουργία των προϋποθέσεων για μια βιώσιμη ευρωπαϊκή λύση.
Η τοποθέτηση του Βορειομακεδόνα πρωθυπουργού έρχεται καθώς η ενταξιακή πορεία της χώρας παραμένει στάσιμη εδώ και χρόνια. Η βασική εκκρεμότητα αφορά πρόταση που είχε καταθέσει η ΕΕ το καλοκαίρι του 2022, η οποία προβλέπει τροποποίηση του Συντάγματος της Βόρειας Μακεδονίας ώστε να συμπεριληφθεί σε αυτό η βουλγαρική μειονότητα που ζει στη χώρα. Την πρόταση είχε αποδεχθεί τότε η προηγούμενη κεντροαριστερή κυβέρνηση, χωρίς ωστόσο να καταφέρει να εξασφαλίσει την απαιτούμενη πλειοψηφία των δύο τρίτων στη Βουλή, καθώς στην τροποποίηση είχε αντιταχθεί το δεξιό κόμμα VMRO-DPMNE, το οποίο τότε βρισκόταν στην αντιπολίτευση και ανέλαβε τη διακυβέρνηση τον Ιούνιο του 2024.
Η απάντηση της φον ντερ Λάιεν και η στάση της Βουλγαρίας
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής διεμήνυσε ότι η ευρωπαϊκή πορεία της Βόρειας Μακεδονίας μπορεί να συνεχιστεί, όμως υπό την προϋπόθεση ότι η χώρα θα προχωρήσει πρώτα στην τροποποίηση του Συντάγματός της. «Μόλις αρθεί αυτό το αδιέξοδο, η ενταξιακή διαδικασία της Βόρειας Μακεδονίας μπορεί να προχωρήσει με ταχείς ρυθμούς, καθώς ήδη υλοποιούνται εντατικά οι αναγκαίες μεταρρυθμίσεις», σημείωσε η φον ντερ Λάιεν, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο επιτάχυνσης της διαδικασίας εφόσον λυθεί το συνταγματικό ζήτημα.
Από την πλευρά της, η Σόφια δεν εμφανίζεται διατεθειμένη να επαναδιαπραγματευτεί με τα Σκόπια την υποχρέωση συνταγματικής αναγνώρισης της βουλγαρικής μειονότητας. Ο πρωθυπουργός της Βουλγαρίας, Ρούμεν Ράντεφ, έχει δηλώσει ότι η Βόρεια Μακεδονία πρέπει να σεβαστεί τα δικαιώματα της βουλγαρικής μειονότητας και να την εντάξει στο Σύνταγμά της, τονίζοντας ότι η ενταξιακή πορεία των Σκοπίων αποτελεί ζήτημα εκπλήρωσης των κριτηρίων που έχει θέσει η ίδια η Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο Μίτσκοσκι εξακολουθεί πάντως να απορρίπτει την αλλαγή του Συντάγματος υπό τις παρούσες συνθήκες, μια στάση που διατηρεί το αδιέξοδο ανάμεσα στα δύο γειτονικά κράτη.
Οι Βρυξέλλες και η Σόφια επαναλαμβάνουν ότι η συνταγματική τροποποίηση αποτελεί αναγκαίο βήμα προκειμένου να ανοίξουν τα κεφάλαια των ενταξιακών διαπραγματεύσεων για τη Βόρεια Μακεδονία. Μέχρι τότε, η ευρωπαϊκή πορεία της χώρας παραμένει δέσμια μιας διμερούς διαφοράς που εκκρεμεί εδώ και χρόνια, με το αίτημα Μίτσκοσκι για ενεργότερη εμπλοκή της Ένωσης να αποτυπώνει την πρόθεση των Σκοπίων να ξεμπλοκάρουν τη διαδικασία χωρίς περαιτέρω καθυστερήσεις στις ευρωπαϊκές διαπραγματεύσεις.
