Ο πρόεδρος του σουηδικού κοινοβουλίου, Αντρέας Νόρλεν, έδωσε την Παρασκευή 2 Οκτωβρίου νέα εντολή σχηματισμού κυβέρνησης στην επικεφαλής των Σοσιαλδημοκρατών, Μαγκνταλένα Άντερσον. Η κίνηση έρχεται παρά το γεγονός ότι η ίδια είχε δηλώσει τη Δευτέρα πως δεν μπορούσε να εξασφαλίσει επαρκή κοινοβουλευτική στήριξη. Η απόφαση αφορά τη Σουηδία, όπου το πολιτικό σκηνικό παραμένει αβέβαιο μετά τις εκλογές της 13ης Σεπτεμβρίου. Η νέα προσπάθεια σχηματισμού κυβέρνησης αναμένεται να ξεκινήσει τυπικά τη Δευτέρα 5 Οκτωβρίου.
Νέα προθεσμία έως τις 12 Οκτωβρίου
Σύμφωνα με τον Νόρλεν, η εντολή σχηματισμού κυβέρνησης θα ξεκινήσει επίσημα τη Δευτέρα 5 Οκτωβρίου και η Άντερσον θα πρέπει να του παρουσιάσει την αναφορά της έως τις 12 Οκτωβρίου. Ο ίδιος εξήγησε πως οι πολιτικές και κοινοβουλευτικές συνθήκες παραμένουν ακριβώς οι ίδιες με εκείνες της πρώτης εντολής, αφού πρόκειται για «το ίδιο εκλογικό αποτέλεσμα, την ίδια κατανομή εδρών και τα ίδια κόμματα» που στηρίζουν την υποψηφιότητά της. Για αυτό, όπως σημείωσε, είναι εύλογο η Άντερσον να επαναλάβει τις διερευνητικές συνομιλίες της με τα υπόλοιπα κόμματα του μπλοκ. Η ίδια η σοσιαλδημοκράτισσα πολιτικός αποδέχθηκε με ικανοποίηση τη νέα εντολή, δηλώνοντας μέσω ανάρτησής της στο Facebook ότι θα αξιοποιήσει το σαββατοκύριακο για να εξετάσει τα επόμενα βήματα. Αν ζητήσει παράταση αντί να υποβάλει τελική έκθεση, θα πρέπει πρώτα να συζητηθεί η διάρκειά της με τον πρόεδρο του κοινοβουλίου.
Ο κεντροαριστερός συνασπισμός της Άντερσον κέρδισε 176 έδρες έναντι 173 για τον κεντροδεξιό συνασπισμό του απερχόμενου πρωθυπουργού Ουλφ Κρίστερσον στις εκλογές της 13ης Σεπτεμβρίου. Παρά τη νίκη, τα τέσσερα κόμματα που απαρτίζουν το κεντροαριστερό μπλοκ δεν έχουν ακόμη συμφωνήσει στο ποιος θα συμμετάσχει στη νέα κυβέρνηση. Η διαφωνία αυτή αποτέλεσε τον βασικό λόγο για τον οποίο η πρώτη προσπάθεια σχηματισμού κυβέρνησης απέτυχε. Ανεξάρτητα από την έκβαση, μια ψηφοφορία στο κοινοβούλιο θα πραγματοποιηθεί οπωσδήποτε μετά τη δεύτερη προσπάθεια της Άντερσον.
Αντιδράσεις και πολιτικό πλαίσιο
Η πρώτη αποτυχία της Άντερσον συνδέεται άμεσα με την απόφαση του Αριστερού Κόμματος να υποστηρίξει, το προηγούμενο σαββατοκύριακο, έναν υποψήφιο του Μετριοπαθούς Κόμματος για την προεδρία του κοινοβουλίου. Η ίδια η Άντερσον είχε δηλώσει ότι αυτή η κίνηση υπονόμευσε την προσπάθειά της να εξασφαλίσει κυβερνητική πλειοψηφία. Ο Κρίστερσον, ο οποίος υπηρετεί πλέον ως υπηρεσιακός πρωθυπουργός, δήλωσε στο δίκτυο TV4 News ότι είναι φυσικό το κοινοβούλιο να δώσει στην Άντερσον την ευκαιρία να δοκιμάσει εκ νέου τη δυνατότητά της να συγκεντρώσει πλειοψηφία, αφού 176 βουλευτές την έχουν ήδη υποδείξει ως υποψήφια πρωθυπουργό.
Το πολιτικό σύστημα της Σουηδίας βασίζεται στην αρχή της «αρνητικής κοινοβουλευτικής δημοκρατίας», που σημαίνει ότι η Άντερσον δεν χρειάζεται απαραίτητα 175 θετικές ψήφους, αλλά αρκεί να αποτρέψει 175 βουλευτές από το να καταψηφίσουν την κυβέρνησή της. Ο Κρίστερσον από την πλευρά του χρειάζεται την υποστήριξη τουλάχιστον ενός κεντροαριστερού κόμματος, διατηρώντας παράλληλα τη στήριξη των ακροδεξιών Σουηδών Δημοκρατών, κάτι που μέχρι στιγμής δεν φαίνεται ευκολότερο από το εγχείρημα της αντιπάλου του. Ο Νόρλεν κάλεσε τα κόμματα να «πάρουν μια βαθιά ανάσα» πριν από την επανέναρξη των συνομιλιών, δηλώνοντας παράλληλα ότι αφήνουν πίσω τους την αναταραχή της προηγούμενης εβδομάδας.
Εφόσον η Άντερσον καταθέσει την τελική της έκθεση έως τις 12 Οκτωβρίου, η σχετική ψηφοφορία στο κοινοβούλιο θα μπορούσε να διεξαχθεί μέσα σε λίγες ημέρες. Ο Νόρλεν προειδοποίησε ωστόσο ότι η κατάσταση «εξακολουθεί να φαίνεται εγκλωβισμένη», υπογραμμίζοντας πως όποιος αναλαμβάνει μια εντολή οφείλει να την ολοκληρώνει.
