Περίπου 500 πρώην πρωθυπουργοί, διπλωμάτες και κορυφαίοι λειτουργοί ευρωπαϊκών θεσμών ζητούν από την Ευρωπαϊκή Ένωση να δράσει άμεσα κατά της επέκτασης των ισραηλινών οικισμών στη Δυτική Όχθη. Με κοινό άρθρο που δημοσιεύτηκε στη γαλλική εφημερίδα Libération, οι υπογράφοντες προειδοποιούν για το σχέδιο E1, που προβλέπει την ανέγερση πάνω από 1.200 κατοικιών κοντά στην Ιερουσαλήμ. Η πρωτοβουλία έρχεται λίγες ημέρες πριν από κρίσιμη συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ.
Το σχέδιο E1 και οι υπογράφοντες
Στο άρθρο, που μεταφέρει το ΑΠΕ, υπογράφουν προσωπικότητες παγκόσμιας αναγνωρισιμότητας, όπως ο πρώην υπουργός Εξωτερικών της Γαλλίας Ντομινίκ ντε Βιλπέν και ο πρώην πρωθυπουργός, υπουργός Εξωτερικών και Άμυνας Αλέν Ζιπέ. Στη λίστα βρίσκονται επίσης οι πρώην πρωθυπουργοί Μάσιμο ντ’ Αλέμα της Ιταλίας, Ιβ Λετέρμ του Βελγίου και Στέφαν Λεβέν της Σουηδίας, καθώς και οι πρώην πρόεδροι του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Τζουζέπ Μπορέλ και Ενρίκε Μπάρον Κρέσπο από την Ισπανία. Οι 500 υπογράφοντες προειδοποιούν ότι η ισραηλινή κυβέρνηση αναμένεται «σε μερικές εβδομάδες» να αναθέσει τις πρώτες συμβάσεις για το σχέδιο E1, το οποίο χαρακτηρίζουν «παράνομη αποικιοποίηση». Ο κατάλογος των υπογραφόντων περιλαμβάνει δεκάδες ακόμη πρώην πρωθυπουργούς, υπουργούς Εξωτερικών και κορυφαίους αξιωματούχους ευρωπαϊκών θεσμών, γεγονός που προσδίδει στην πρωτοβουλία ιδιαίτερο πολιτικό βάρος ενόψει της επόμενης συνάντησης των Ευρωπαίων υπουργών Εξωτερικών.
Το σχέδιο εγκρίθηκε από την ισραηλινή κυβέρνηση την περασμένη χρονιά, αφού παρέμενε παγωμένο για δεκαετίες λόγω πιέσεων από διαδοχικές αμερικανικές κυβερνήσεις. Σύμφωνα με το κείμενο, η υλοποίησή του θα απομονώσει περαιτέρω την ανατολική Ιερουσαλήμ από την υπόλοιπη Δυτική Όχθη, θέτοντας σε ακόμη μεγαλύτερη αμφισβήτηση την προοπτική δημιουργίας παλαιστινιακού κράτους. Η ισραηλινή δικαιοσύνη διέταξε στις 27 Σεπτεμβρίου την αναβολή κατά έναν μήνα του ανοίγματος των προσφορών για το έργο, ώστε να μην επηρεαστούν οι βουλευτικές εκλογές στο Ισραήλ στα τέλη Οκτωβρίου.
Κριτική στη στάση της ΕΕ και αιτήματα για κυρώσεις
Οι υπογράφοντες στηλιτεύουν την αδράνεια των Βρυξελλών, σημειώνοντας ότι «παρά τις αξιοσημείωτες συνέπειες αυτής της νέας προσάρτησης εδαφών, η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν έλαβε κανένα μέτρο για την αποτροπή της υλοποίησης του σχεδίου E1». Αναγνωρίζουν θετικά το γεγονός ότι ορισμένα κράτη μέλη προχώρησαν σε εθνικά μέτρα κατά των παράνομων οικισμών, ενώ κατηγορούν ανοιχτά τις κυβερνήσεις άλλων χωρών, «ιδίως της Γερμανίας και της Ιταλίας», για συστηματική παρεμπόδιση κάθε κοινής ευρωπαϊκής απόφασης. Σύμφωνα με το άρθρο, αυτή η στάση τις μετατρέπει σε «de facto συνένοχες» στην αποδυνάμωση των αξιών της ΕΕ και της λύσης των δύο κρατών. Οι 500 υπογράφοντες τονίζουν ακόμη ότι η ΕΕ «δεν τήρησε υποχρεώσεις της, απορρέουσες από ευρωπαϊκές συνθήκες, να δράσει μπροστά σε παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου», επισημαίνοντας πως το σχέδιο E1 έχει προκαλέσει διεθνή κατακραυγή λόγω των συνεπειών του στη βιωσιμότητα μιας μελλοντικής λύσης δύο κρατών ανάμεσα σε Ισραηλινούς και Παλαιστινίους.
Παράλληλα, οι 500 πρώην ηγέτες καλούν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να παρουσιάσει «αμέσως νομοθετικές προτάσεις» για την επιβολή κυρώσεων σε χρηματοπιστωτικούς θεσμούς και παρόχους υπηρεσιών που εμπλέκονται στην υλοποίηση του σχεδίου E1 και άλλων παράνομων οικισμών. Ζητούν επίσης να αποκλειστεί κάθε εμπορική συναλλαγή της ΕΕ με τους οικισμούς, καθώς και να ενεργοποιηθεί η αναστολή των εμπορικών διατάξεων της συμφωνίας σύνδεσης ΕΕ-Ισραήλ.
Τα αιτήματα αυτά, σύμφωνα με το κείμενο των πρώην αρχηγών κυβερνήσεων, πρέπει να εξεταστούν στην προσεχή συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ, στις 12 Οκτωβρίου, όπου οι 500 υπογράφοντες ελπίζουν να υπάρξει επιτέλους συγκεκριμένη απόφαση για τους ισραηλινούς οικισμούς στη Δυτική Όχθη.
