Σοσιαλδημοκράτες και εθνικιστές πολιτικοί προηγούνται στις εκλογές στη Βοσνία που διεξήχθησαν την Κυριακή, σύμφωνα με τα πρώτα προκαταρκτικά αποτελέσματα της Κεντρικής Εκλογικής Επιτροπής. Περίπου 3,4 εκατομμύρια ψηφοφόροι κλήθηκαν στις κάλπες για την ανάδειξη των τριών μελών της τριμερούς προεδρίας της χώρας, καθώς και βουλευτών και επικεφαλής θεσμικών οργάνων. Η αναμέτρηση, που σημαδεύτηκε από έντονη εθνικιστική ρητορική, ενδέχεται να επηρεάσει σημαντικά την αίτηση ένταξης της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Τι έγινε στις κάλπες
Στα πρώτα προκαταρκτικά αποτελέσματα, ο Ντένις Μπετσίροβιτς, μετριοπαθής αριστερός υποψήφιος του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος (SDP-BiH), προηγείται στην κούρσα για την έδρα των Βόσνιων στη συλλογική προεδρία. Στην πλευρά των Σέρβων προηγείται η Ζέλικα Τσβιγιάνοβιτς, υποψήφια της εθνικιστικής Συμμαχίας Ανεξάρτητων Σοσιαλδημοκρατών (SNSD), ενώ στην πλευρά των Κροατών προβάδισμα έχει η Νταριγιάνα Φιλίποβιτς της εθνικιστικής Κροατικής Δημοκρατικής Ένωσης (HDZ-BiH). Οι τρεις υποψήφιοι καταγράφουν τις υψηλότερες επιδόσεις στις αντίστοιχες εκλογικές αναμετρήσεις που αντιστοιχούν στις τρεις βασικές εθνοτικές κοινότητες της χώρας.
Το πολύπλοκο πολιτικό σύστημα της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης προκύπτει από τη Συμφωνία του Ντέιτον, που μεσολάβησαν οι Ηνωμένες Πολιτείες το 1995 για να τερματίσουν τον πόλεμο του 1992-95 ανάμεσα σε μουσουλμάνους Βόσνιους, ορθόδοξους Σέρβους και καθολικούς Κροάτες. Η συμφωνία χώρισε τη χώρα σε δύο οντότητες, την Ομοσπονδία της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης (FBiH) και τη Σερβική Δημοκρατία (Republika Srpska), με πρωτεύουσα την Μπάνια Λούκα και μεγαλύτερη πόλη το Ανατολικό Σαράγιεβο. Στις εκλογές της Κυριακής εκλέχθηκαν παράλληλα τα μέλη της τριμερούς προεδρίας, οι βουλευτές του εθνικού Κοινοβουλίου και οι επικεφαλής των θεσμικών οργάνων των δύο οντοτήτων.
Αντιδράσεις και πλαίσιο
Ο πρώην ηγέτης των Σέρβων της Βοσνίας, Μίλοραντ Ντόντικ, ανακοίνωσε τη νίκη του κόμματός του στη Σερβική Δημοκρατία, μιλώντας στους υποστηρικτές του στην Μπάνια Λούκα. «Δηλώνω ότι κερδίσαμε», είπε ο φιλορώσος πολιτικός, υποστηρίζοντας ότι το κόμμα του διατήρησε τόσο την εξουσία στην οντότητα όσο και τη σερβική έδρα στη συλλογική προεδρία της χώρας.
Η έμφαση των μεγάλων κομμάτων στη ρητορική και τις διαιρέσεις της εποχής του πολέμου προκάλεσε απογοήτευση σε μέρος των ψηφοφόρων. Ο ακτιβιστής Άντι Σέλμαν, μέλος της ομάδας διαμαρτυρίας «Karton Revolucija», δήλωσε στο πρακτορείο AFP ότι «δεν πιστεύω ότι αυτές οι νέες εκλογές στη Βοσνία θα αλλάξουν τίποτα», προσθέτοντας ότι η επιλογή περιορίζεται σε κόμματα που εδώ και 30 χρόνια συγκεντρώνουν ψήφους επιμένοντας στο θέμα του πολέμου και των εθνοτικών διχασμών. Ο 34χρονος μίλησε στην πόλη Τούζλα, στη βόρεια Βοσνία, λίγο πριν από την ψηφοφορία.
Τα αποτελέσματα των εκλογών αυτών αναμένεται να καθορίσουν την πορεία της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης τα επόμενα χρόνια, καθώς η πολύπλοκη τριμερής διακυβέρνηση της χώρας συνδέεται άμεσα με τη σχέση της με την Ευρωπαϊκή Ένωση και με την εσωτερική ισορροπία ανάμεσα στις τρεις εθνοτικές κοινότητες.
