Η προποφόλη βρέθηκε ξανά στο επίκεντρο της ελληνικής επικαιρότητας, αφού ανιχνεύτηκε στις τοξικολογικές εξετάσεις του Γιώργου Μαζωνάκη. Πρόκειται για ένα από τα πιο ισχυρά αναισθητικά φάρμακα της σύγχρονης ιατρικής, το οποίο όμως κρύβει εξαιρετικά σοβαρούς κινδύνους όταν δεν χορηγείται από ειδικό. Σύμφωνα με δημοσίευμα του iatropedia.gr, το σκεύασμα αυτό μπορεί να «κάνει θαύματα» μέσα σε ένα χειρουργείο, αλλά να οδηγήσει και στον θάνατο όταν χρησιμοποιείται εκτός νοσοκομειακού περιβάλλοντος. Η υπόθεση της γιατρού που κατηγορείται για τον θάνατο του γνωστού τραγουδιστή έφερε στο φως τους κινδύνους που ενέχει η λανθασμένη χρήση της ουσίας αυτής, πυροδοτώντας έναν ευρύτερο δημόσιο προβληματισμό.
Τι είναι η προποφόλη και πού χρησιμοποιείται
Η προποφόλη είναι ενδοφλέβιο αναισθητικό που χορηγείται καθημερινά από αναισθησιολόγους σε χειρουργικές, επεμβατικές και διαγνωστικές πράξεις. Χρησιμοποιείται σε χειρουργεία, γαστροσκοπήσεις, κολονοσκοπήσεις, αλλά και σε μαγνητικές τομογραφίες για ασθενείς με κλειστοφοβία. Το φάρμακο μπορεί να προκαλέσει, ανάλογα με τη δόση, από μια ελαφρά καταστολή για αγχόλυση έως βαθιά καταστολή και πλήρη γενική αναισθησία. Για τη φύση και τους κινδύνους του μίλησε στο iatropedia.gr η επίκουρη καθηγήτρια Αναισθησιολογίας, κα Ελένη Μόκα, η οποία ανέλυσε αναλυτικά τι συμβαίνει στον οργανισμό όταν η δόση ξεφεύγει από τα επιτρεπτά όρια και γιατί η παρακολούθηση από ειδικό θεωρείται αδιαπραγμάτευτη.
Οι θανάσιμοι κίνδυνοι εκτός νοσοκομείου
Όπως εξηγεί η κα Μόκα, όσο αυξάνεται η δόση της προποφόλης, τόσο μεγαλύτερος είναι ο κίνδυνος καταστολής του αναπνευστικού κέντρου, δηλαδή διακοπής της αυτόματης αναπνοής. Μέσα σε ένα νοσοκομειακό περιβάλλον αυτό δεν αποτελεί τραγωδία, καθώς ο αναισθησιολόγος μπορεί να υποκαταστήσει την αναπνοή του ασθενούς με τα κατάλληλα μηχανήματα ή με χρήση αμπού. Όμως σε ένα ιατρείο χωρίς τον απαραίτητο εξοπλισμό, και μάλιστα όταν η χορήγηση γίνεται από μη ειδικό, μια «λίγο παραπάνω» δόση μπορεί να οδηγήσει τον ασθενή σε απώλεια της αναπνοής και, στη συνέχεια, στον θάνατο. Η ειδικός τονίζει πως η δοσολογία δεν είναι ποτέ τυχαία, αλλά τροποποιείται σχολαστικά με βάση το βάρος, την ηλικία, τις συννοσηρότητες του ασθενούς και το επιθυμητό αποτέλεσμα της καταστολής, στοιχεία που μόνο ένας εξειδικευμένος αναισθησιολόγος μπορεί να αξιολογήσει σωστά.
Αυστηρές προδιαγραφές χορήγησης
Σύμφωνα με την κα Μόκα, η χρήση της προποφόλης είναι αυστηρά καθορισμένη από το ιατρικό πλαίσιο. Το φάρμακο πρέπει να χορηγείται αποκλειστικά σε δημόσια ή ιδιωτικά νοσοκομεία που πληρούν τις προβλεπόμενες προδιαγραφές, ή σε μονάδες ημερήσιας νοσηλείας που διαθέτουν τον κατάλληλο εξοπλισμό. Σε κάθε περίπτωση, η χορήγηση πρέπει να γίνεται πάντα υπό την επίβλεψη αναισθησιολόγου, ο οποίος διαθέτει τις γνώσεις και τα εργαλεία για να αντιμετωπίσει άμεσα τυχόν επιπλοκές. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η ύπαρξη κατάλληλου μόνιτορ παρακολούθησης, αμπού, οξυγόνου και μηχανήματος αναισθησίας, ώστε να διασφαλίζεται η ασφάλεια του ασθενούς σε κάθε στάδιο της διαδικασίας, από την έναρξη έως την πλήρη ανάνηψη.
Η υπόθεση του θανάτου του Γιώργου Μαζωνάκη αναδεικνύει με τον πιο τραγικό τρόπο πόσο επικίνδυνη μπορεί να γίνει η χρήση ενός φαρμάκου που, υπό κανονικές συνθήκες, σώζει καθημερινά ζωές. Η μαρτυρία της κας Μόκα επιβεβαιώνει ότι η προποφόλη δεν είναι ένα «απλό ηρεμιστικό», αλλά ένα ισχυρό αναισθητικό που απαιτεί ιατρική εξειδίκευση, κατάλληλο περιβάλλον και συνεχή παρακολούθηση. Η έλλειψη αυτών των προϋποθέσεων, όπως καταδεικνύει η υπόθεση που βρίσκεται υπό δικαστική διερεύνηση, μπορεί να μετατρέψει ένα φάρμακο-ευλογία σε φάρμακο-κατάρα για τον ασθενή που το λαμβάνει εκτός του ασφαλούς πλαισίου που προβλέπει η ιατρική επιστήμη.
