Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, ταξιδεύει τη Δευτέρα στην Ισλανδία, στο πλαίσιο της αμερικανικής στρατηγικής για την ενίσχυση της παρουσίας στην Αρκτική. Η επίσκεψη έρχεται δύο εβδομάδες αφότου η Ουάσινγκτον υπέγραψε συμφωνία ασφαλείας για τη Γροιλανδία. Ο Αμερικανός υπουργός θα συναντηθεί με αξιωματούχους στο Ρέικιαβικ για να συζητήσουν την οικονομική και αμυντική συνεργασία ανάμεσα στις δύο χώρες.
Διαβάστε επίσης: Οι ΗΠΑ απομάκρυναν δύο Ιρανούς διπλωμάτες από Νέα Υόρκη
Η επίσκεψη Ρούμπιο στο Ρέικιαβικ
Σύμφωνα με ανακοίνωση του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών, ο Μάρκο Ρούμπιο θα βρεθεί στην Ισλανδία «για να συζητήσει την οικονομική και αμυντική συνεργασία» με τους τοπικούς αξιωματούχους. Η σύντομη επίσκεψη περιγράφεται ως τόσο συμβολική όσο και πολιτική, καθώς πραγματοποιείται λίγο μετά την υπογραφή της συμφωνίας ασφαλείας ανάμεσα στις ΗΠΑ, τη Δανία και τη Γροιλανδία στα τέλη Σεπτεμβρίου, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών στη Νέα Υόρκη. Η συμφωνία αυτή φαίνεται να αποκλιμάκωσε τις απειλές του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να αγοράσει ή να προσαρτήσει τη Γροιλανδία, εξελίξεις που είχαν προκαλέσει τριβές με την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Βάσει της συμφωνίας, η Ουάσινγκτον σχεδιάζει να δημιουργήσει δύο νέες στρατιωτικές βάσεις στη Γροιλανδία, εντάσσοντας περαιτέρω τη δανική αυτόνομη επικράτεια στη σφαίρα επιρροής των ΗΠΑ. Η Ισλανδία από την πλευρά της δεν διαθέτει δικό της στρατό από τότε που απέκτησε την ανεξαρτησία της το 1944, καθώς βασίζεται στο ΝΑΤΟ και σε διμερή αμυντική συμφωνία με τις Ηνωμένες Πολιτείες που υπεγράφη το 1951. Η Ουάσινγκτον δεν διατηρεί μόνιμη βάση στο νησί, επιδιώκει όμως να ενισχύσει τον έλεγχό της στις οδούς πρόσβασης προς την Αρκτική, περιοχή όπου δραστηριοποιούνται και η Ρωσία και η Κίνα.
Αντιδράσεις και πλαίσιο στην Αρκτική
Η επίσκεψη του Ρούμπιο έρχεται έπειτα από μια σειρά επεισοδίων που έχουν δοκιμάσει τις σχέσεις Ουάσινγκτον και Ρέικιαβικ. Στις αρχές Σεπτεμβρίου, ο Τραμπ προκάλεσε αντιδράσεις κοινοποιώντας έναν χάρτη φτιαγμένο με τεχνητή νοημοσύνη, ο οποίος απεικόνιζε τη Βόρεια Αμερική, την Καραϊβική, τη Γροιλανδία και την Ισλανδία ως «Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής». Σε απάντηση, το ισλανδικό υπουργείο Εξωτερικών κάλεσε τον Αμερικανό πρέσβη για να μεταφέρει «σαφές μήνυμα ότι η εικόνα ήταν εντελώς ακατάλληλη», όπως ανέφερε σε δήλωσή του στο AFP.
Παράλληλα, οι πολίτες της Ισλανδίας είχαν ψηφίσει στα τέλη Αυγούστου με ποσοστό 52,8% έναντι 47,2% κατά της επανέναρξης των διαπραγματεύσεων ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, οι οποίες παραμένουν παγωμένες από το 2013. Ο τελευταίος Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών που είχε επισκεφθεί τη χώρα ήταν ο Άντονι Μπλίνκεν, το 2021, στοιχείο που αναδεικνύει τη σπανιότητα τέτοιων επισκέψεων υψηλού επιπέδου. Καθώς ο ανταγωνισμός στην Αρκτική εντείνεται, η Ισλανδία επανακτά σταδιακά τον ρόλο της ως στρατηγικό σημείο αναφοράς στη περιοχή.
Την Κυριακή, ο Τραμπ ανήρτησε στην πλατφόρμα Truth Social μια ακόμη εικόνα δημιουργημένη με τεχνητή νοημοσύνη, η οποία απεικόνιζε το πρόσωπό του να δεσπόζει πάνω από τοπίο που φαίνεται να είναι η Γροιλανδία, συνοδευόμενη από τις λέξεις «Γεια σου, Γροιλανδία!». Η κίνηση αυτή επιβεβαιώνει τη συνεχή εμμονή του Αμερικανού προέδρου με το νησί, ένα θέμα που αναμένεται να συνεχίσει να απασχολεί τις διπλωματικές επαφές στην περιοχή τις επόμενες εβδομάδες.
