Έντονη ανησυχία για την κατάσταση που επικρατεί παγκοσμίως εξέφρασε ο γραμματέας της επιτροπής του Βραβείου Νόμπελ Ειρήνης, Κρίστιαν Μπεργκ Χαρπβίκεν, σε συνέντευξή του τη Δευτέρα 5 Οκτωβρίου 2026. Ο Νορβηγός αξιωματούχος αναφέρθηκε στον μετασχηματισμό της παγκόσμιας τάξης πραγμάτων, η οποία βρίσκεται σε πλήρη αναταραχή. Η ανακοίνωση του φετινού νικητή του Νόμπελ Ειρήνης αναμένεται την Παρασκευή 9 Οκτωβρίου 2026. Οι δηλώσεις του Χαρπβίκεν έρχονται σε μια περίοδο έντονων διεθνών ανακατατάξεων που απασχολούν εδώ και μήνες τη διεθνή κοινότητα.
Η παγκόσμια τάξη πραγμάτων σε αναταραχή
Ο Χαρπβίκεν, γραμματέας της πενταμελούς Νορβηγικής Επιτροπής Νόμπελ, εξήγησε ότι ο ρόλος του περιλαμβάνει την προετοιμασία των φακέλων και τη συμμετοχή στις διαβουλεύσεις, χωρίς ωστόσο δικαίωμα ψήφου στην τελική επιλογή του νικητή. Όπως δήλωσε χαρακτηριστικά, «γνωρίζουμε τι αφήνουμε πίσω μας, δεν γνωρίζουμε πόσο από αυτό θα επιβιώσει και με ποια μορφή και σίγουρα δεν γνωρίζουμε τι θα έρθει». Η φράση αυτή συνοψίζει, κατά τον ίδιο, την αβεβαιότητα που χαρακτηρίζει σήμερα τη διεθνή σκηνή. Ο Νορβηγός αξιωματούχος τόνισε πως η Επιτροπή Νόμπελ παρακολουθεί στενά όσους προωθούν νέους τρόπους συνεργασίας, εναρμονισμένους με τους στόχους του βραβείου, μέσα στην περίοδο μετάβασης που διανύει ο πλανήτης.
Σύμφωνα με τον Χαρπβίκεν, ορισμένες από τις τάσεις που καταγράφονται διεθνώς θεωρούνται απειλητικές για πολλές από τις αξίες που το Βραβείο Νόμπελ Ειρήνης υπηρετεί από την ίδρυσή του. Το βραβείο θεσπίστηκε το 1895 από τον Σουηδό μηχανικό Άλφρεντ Νόμπελ μέσω της διαθήκης του και απονέμεται σε όσους έχουν συμβάλει περισσότερο στην προαγωγή της συναδέλφωσης μεταξύ των εθνών, στη μείωση των μόνιμων στρατών και στην προώθηση συνεδρίων για την ειρήνη. Ο γραμματέας ξεκαθάρισε πως η επιτροπή λαμβάνει το ζήτημα πολύ σοβαρά υπόψη στις διαβουλεύσεις της, ακριβώς επειδή οι σημερινές διεθνείς ανακατατάξεις θίγουν θεμελιώδεις αρχές του θεσμού που κληροδότησε ο Νόμπελ.
Ποιος θα μπορούσε να βραβευτεί
Ερωτηθείς αν η επιτροπή θα μπορούσε να βραβεύσει κάποιον που συμβάλλει στη διαμόρφωση της νέας παγκόσμιας τάξης, ο Χαρπβίκεν απάντησε πως όσοι βρίσκονται σε θέση, μέσα στη σημερινή περίοδο μετάβασης, να δρομολογήσουν νέους θεσμούς, νέες πρωτοβουλίες και νέους τρόπους εργασίας εναρμονισμένους με τους στόχους του Άλφρεντ Νόμπελ θα αποτελούσαν τους καταλληλότερους υποψήφιους. Όπως εξήγησε ο ίδιος, αυτό ακριβώς αποτελεί το κριτήριο γύρω από το οποίο εργάζεται η επιτροπή κάθε χρόνο κατά την αξιολόγηση των φακέλων. Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι η αναταραχή στον κόσμο δεν σημαίνει έλλειψη υποψηφίων, ούτε απώλεια της σημασίας του Βραβείου Νόμπελ Ειρήνης ως θεσμού.
Ο Χαρπβίκεν στάθηκε ιδιαίτερα στη διάκριση ανάμεσα στην ανησυχία για τον ίδιο τον θεσμό και στην ανησυχία για την κατεύθυνση του κόσμου. «Δεν ανησυχώ για το βραβείο, αλλά ανησυχώ για την κατεύθυνση προς την οποία οδεύει ο κόσμος», δήλωσε χαρακτηριστικά, θέτοντας έτσι ένα σαφές όριο ανάμεσα στη θεσμική συνέχεια του Νόμπελ Ειρήνης και στις ευρύτερες γεωπολιτικές εξελίξεις που παρακολουθεί η Νορβηγική Επιτροπή. Η τοποθέτησή του αποκτά ιδιαίτερο βάρος, καθώς προέρχεται από πρόσωπο που βρίσκεται στο εσωτερικό της διαδικασίας επιλογής, χωρίς ωστόσο να αποκαλύπτει ονόματα ή λεπτομέρειες για τους φετινούς υποψήφιους.
Η ανακοίνωση του φετινού νικητή του Βραβείου Νόμπελ Ειρήνης αναμένεται την Παρασκευή 9 Οκτωβρίου 2026, οπότε θα αποκαλυφθεί ποιος ή ποια κρίθηκε ότι ανταποκρίνεται περισσότερο στο όραμα που έθεσε ο Άλφρεντ Νόμπελ στη διαθήκη του πριν από πάνω από έναν αιώνα.
