Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης προανήγγειλε νέα πίεση προς το Βρετανικό Μουσείο και τη βρετανική κυβέρνηση για την επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα, μιλώντας στο συνέδριο του «Βήματος» με τίτλο «Διάλογοι για την Αθήνα». Ο πρωθυπουργός αποκάλυψε ότι οι μέχρι τώρα συζητήσεις με τη βρετανική πλευρά δεν απέδωσαν καρπούς. Χρησιμοποίησε ιδιαίτερα αιχμηρή γλώσσα, λέγοντας ότι τα Γλυπτά «εκλάπησαν» από έναν ενιαίο μνημείο που διαμελίστηκε. Η δήλωση γίνεται σε μια στιγμή που η Αθήνα επιδιώκει να αναζωπυρώσει το ζήτημα μετά από σχεδόν δύο αιώνες διεκδικήσεων.
Νέα διεκδίκηση προς Λονδίνο και Βρετανικό Μουσείο
Μιλώντας στο συνέδριο «Διάλογοι για την Αθήνα: Από τον μύθο στη σύγχρονη πόλη», ο Κυριάκος Μητσοτάκης δήλωσε ξεκάθαρα: «Θα εντείνουμε τις διεκδικήσεις μας, όχι μόνο προς το Βρετανικό Μουσείο αλλά και προς τη βρετανική κυβέρνηση». Ο πρωθυπουργός υπενθύμισε ότι το πρώτο αίτημα για την επιστροφή των Γλυπτών είχε κατατεθεί το 1836 και παρά την πάροδο σχεδόν δύο αιώνων δεν έχει σημειωθεί ουσιαστική πρόοδος. Προτίμησε να μιλήσει για «επανένωση» και όχι για «επιστροφή», εξηγώντας ότι τα Γλυπτά αποτελούν μέρος ενός μνημείου που διαμελίστηκε και ότι ήταν «ξεκάθαρα κλεμμένα από τον Λόρδο Έλγιν», χωρίς να υπάρχει αμφιβολία για το ζήτημα της ιδιοκτησίας.
Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε επίσης στον British Museum Act του 1963, τη βρετανική νομοθεσία που περιορίζει τη δυνατότητα του μουσείου να αποφασίσει μόνο του την επιστροφή των Γλυπτών, σημειώνοντας ότι «θα χρειαστεί μια εξαίρεση» στον νόμο για να προχωρήσει η διαδικασία. Παράλληλα, χαρακτήρισε τον Παρθενώνα παγκόσμιο σύμβολο όχι μόνο του ελληνικού πολιτισμού αλλά της ανθρωπότητας, υπενθυμίζοντας ότι εμφανίζεται και στο λογότυπο της UNESCO. Όπως εξήγησε, ο ναός δεν ήταν απλώς αφιερωμένος στη θεά-προστάτιδα της Αθήνας, αλλά αφηγείται και την ιστορία της πρώτης δημοκρατίας στην κορύφωσή της, μια σύνδεση που ο ίδιος έκανε ευθέως με τη σημερινή συγκυρία, «σε μια εποχή κατά την οποία η δημοκρατία αμφισβητείται από τα δεξιά ή από τα αριστερά».
Πολιτιστική διπλωματία και το παράδειγμα της «Οδύσσειας»
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης απέρριψε το επιχείρημα ότι η επιστροφή των Γλυπτών θα άνοιγε τον δρόμο για αντίστοιχες διεκδικήσεις από άλλα μεγάλα μουσεία διεθνώς, λέγοντας «δεν υποστηρίζουμε ότι πρέπει να αδειάσουν τα μεγάλα μουσεία» και επιμένοντας ότι ο Παρθενώνας αποτελεί μοναδική περίπτωση. Στο πλαίσιο της στρατηγικής πολιτιστικής διπλωματίας, ανέφερε την ανακαίνιση του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου και τη δυνατότητα αντικειμένων από τις συλλογές του να χρησιμοποιηθούν σε μια ευρύτερη πολιτιστική συνεργασία με τη Βρετανία. Τόνισε ότι «πιστεύει πως έχει έρθει η ώρα», επικαλούμενος τη στήριξη της βρετανικής κοινής γνώμης προς την επανένωση, και συνέδεσε την προσπάθεια με το κλίμα στις σχέσεις Λονδίνου-Βρυξελλών μετά το Brexit, καθώς η Αθήνα παρακολουθεί με ενδιαφέρον τις δηλώσεις του Βρετανού πρωθυπουργού για στενότερη σχέση Ηνωμένου Βασιλείου και Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Σε συζήτηση με τον συγγραφέα Daniel Mendelsohn στο ίδιο συνέδριο, ο πρωθυπουργός σχολίασε και την κινηματογραφική μεταφορά της «Οδύσσειας» από τον Christopher Nolan, λέγοντας ότι δεν είναι εύκολο να συμπυκνωθεί σε τρεις ώρες ένα έργο που επιβιώνει τρεις χιλιάδες χρόνια, εξαίρεσε όμως τη φωτογραφία της ταινίας ως «απίστευτα εντυπωσιακή». Σημείωσε ότι η εμπορική επιτυχία της ταινίας ξανάφερε στο προσκήνιο το ενδιαφέρον για τις κλασικές σπουδές, κάτι που βρίσκεται στις προτεραιότητες της κυβέρνησης, και επιβεβαιώνει τα κίνητρα που έχουν δοθεί στη διεθνή κινηματογραφική βιομηχανία για γυρίσματα στην Ελλάδα, έναν κλάδο που όπως είπε δημιουργεί πολλές θέσεις εργασίας.
