Νέα εγκύκλιος του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης φέρνει αναλυτικές οδηγίες για τη μισθολογική διαφάνεια και την ίση αμοιβή μεταξύ ανδρών και γυναικών, ενόψει της έναρξης ισχύος του ν. 5316/2026 την 1η Νοεμβρίου 2026. Η εγκύκλιος απευθύνεται σε εργοδότες, εργαζόμενους και υποψήφιους για απασχόληση στον ιδιωτικό τομέα που εμπίπτουν στο πεδίο ευθύνης του υπουργείου. Μέσω αυτής ενσωματώνεται στην ελληνική νομοθεσία η Οδηγία 2023/970 της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με στόχο την εξάλειψη των μισθολογικών διακρίσεων με βάση το φύλο. Παράλληλα, το υπουργείο παρέχει ενδεικτικά εργαλεία και παραδείγματα καλών πρακτικών για την ορθή και ενιαία εφαρμογή του νόμου.
Υποχρεωτική μισθολογική διαφάνεια σε όλες τις επιχειρήσεις
Από την 1η Νοεμβρίου 2026, όλοι οι εργοδότες, ανεξαρτήτως του αριθμού των απασχολουμένων τους, υποχρεούνται να διαθέτουν και να εφαρμόζουν μισθολογικές δομές που διασφαλίζουν την ίση αμοιβή για όμοια εργασία ή εργασία ίσης αξίας. Σύμφωνα με την εγκύκλιο, οι δομές αυτές πρέπει να είναι τεκμηριωμένες εγγράφως, να επιτρέπουν τη συγκριτική αξιολόγηση των θέσεων εργασίας, να προβλέπουν συγκεκριμένη διαδικασία αναθεώρησης και να προσδιορίζουν σαφώς τα στοιχεία της αμοιβής για κάθε κατηγορία εργαζομένων. Η αξιολόγηση των θέσεων πρέπει να βασίζεται σε αντικειμενικά και ουδέτερα ως προς το φύλο κριτήρια, τα οποία προκύπτουν κατόπιν συμφωνίας με τους εκπροσώπους των εργαζομένων, εφόσον υφίστανται. Τα κριτήρια αυτά λαμβάνουν υποχρεωτικά υπόψη τις δεξιότητες, την προσπάθεια, την ευθύνη και τις συνθήκες εργασίας, ενώ μπορούν να περιλαμβάνουν και άλλους συναφείς παράγοντες, όπως η αρχαιότητα και οι μη τεχνικές δεξιότητες. Όταν ο εργοδότης δεσμεύεται από Συλλογική Σύμβαση Εργασίας, έχει τη δυνατότητα να χρησιμοποιεί τις κατηγοριοποιήσεις και τα μισθολογικά κλιμάκια που προβλέπει η ίδια η σύμβαση.
Η εγκύκλιος δίνει ιδιαίτερο βάρος και στη φάση πριν από την πρόσληψη. Απαγορεύεται πλέον ρητά κάθε αναφορά στο φύλο ή στην οικογενειακή κατάσταση, καθώς και η χρήση κριτηρίων που καταλήγουν σε άμεση ή έμμεση διάκριση με βάση το φύλο, σε δημοσιεύσεις, αγγελίες, διαφημίσεις, προκηρύξεις και κανονισμούς που αφορούν την επιλογή προσωπικού. Οι υποψήφιοι για μια θέση εργασίας αποκτούν το δικαίωμα να λαμβάνουν από τον μελλοντικό εργοδότη, πριν ακόμη από την πρώτη συνέντευξη, πληροφορίες για την αρχική αμοιβή ή το εύρος της, βάσει αντικειμενικών και ουδέτερων ως προς το φύλο κριτηρίων. Οι ίδιες πληροφορίες πρέπει να περιλαμβάνουν και τις διατάξεις της Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας που εφαρμόζονται στη συγκεκριμένη θέση, ώστε ο υποψήφιος να γνωρίζει εκ των προτέρων το πλαίσιο αμοιβής πριν διαπραγματευτεί.
Δικαιώματα εργαζομένων και υποχρεώσεις εργοδοτών
Η μισθολογική διαφάνεια επεκτείνεται και στη σχέση εργοδότη με τους ήδη απασχολούμενους. Οι εργαζόμενοι αποκτούν το δικαίωμα να ζητούν εγγράφως πληροφορίες για το ατομικό επίπεδο αμοιβής τους, καθώς και για τα μέσα επίπεδα αμοιβής, ανά φύλο, των κατηγοριών εργαζομένων που εκτελούν όμοια εργασία ή εργασία ίσης αξίας. Σύμφωνα με την εγκύκλιο, οι σχετικές πληροφορίες πρέπει να παρέχονται εντός εύλογου χρονικού διαστήματος και, σε κάθε περίπτωση, το αργότερο εντός δύο μηνών από την υποβολή του αιτήματος. Οι εργοδότες οφείλουν, επίσης, να ενημερώνουν ετησίως το σύνολο του προσωπικού τους για το δικαίωμα αυτό και για τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να ασκηθεί, ώστε κανένας εργαζόμενος να μην αγνοεί τα εργαλεία που του παρέχει ο νόμος για τον έλεγχο της αμοιβής του σε σχέση με τους συναδέλφους του.
Το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης τονίζει ότι η νέα εγκύκλιος λειτουργεί συμπληρωματικά στον ν. 5316/2026, εξειδικεύοντας τις υποχρεώσεις των επιχειρήσεων και τα δικαιώματα των εργαζομένων, ώστε η εφαρμογή της μισθολογικής διαφάνειας να γίνεται με ενιαίο τρόπο σε όλη την αγορά εργασίας. Οι ρυθμίσεις αφορούν τόσο μεγάλες επιχειρήσεις όσο και μικρότερες μονάδες, καθώς η υποχρέωση τήρησης τεκμηριωμένων μισθολογικών δομών ισχύει ανεξαρτήτως του αριθμού των απασχολουμένων.
