Σε μία εκτενή συνέντευξη που παραχώρησε στην εφημερίδα «Καθημερινή», ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο αναφέρθηκε διεξοδικά στις σχέσεις της Ουάσινγκτον με την Αθήνα, στη διαρκή ένταση με την Άγκυρα και στο πολυσυζητημένο ζήτημα της πώλησης μαχητικών αεροσκαφών F-35 στην Τουρκία. Η συνέντευξη δόθηκε λίγο μετά την επίσκεψή του στη χώρα μας, στο πλαίσιο της οποίας είχε την ευκαιρία να συναντηθεί με την ελληνική πολιτική ηγεσία και να συζητήσει σειρά ζητημάτων αμυντικού και ενεργειακού χαρακτήρα. Ο ίδιος στάθηκε ιδιαίτερα στη σημασία που αποδίδουν οι ΗΠΑ στη διατήρηση της ειρήνης στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.
Ο Μάρκο Ρούμπιο χαρακτήρισε «αδιανόητο» το σενάριο μιας ελληνοτουρκικής στρατιωτικής σύγκρουσης, τονίζοντας πως η αμερικανική διπλωματία θα παρέμβει παρασκηνιακά όποτε κριθεί αναγκαίο για να αποτρέψει την κλιμάκωση. Ως παράδειγμα ανέφερε το ζήτημα του υποθαλάσσιου καλωδίου διασύνδεσης με την Κύπρο, το οποίο έχει προκαλέσει στο παρελθόν τριβές με την Τουρκία. Σύμφωνα με τον ίδιο, η Ουάσινγκτον θα συνεχίσει να λειτουργεί ως σταθεροποιητικός παράγοντας, επιδιώκοντας να αποκλιμακώνει τις κρίσεις πριν αυτές οδηγήσουν σε ανοιχτή αντιπαράθεση μεταξύ δύο συμμάχων του ΝΑΤΟ.
Το αγκάθι των F-35 και οι S-400
Αναφορικά με το αίτημα της Τουρκίας να αποκτήσει τα μαχητικά F-35 που έχει ήδη πληρώσει, ο Αμερικανός υπουργός παραδέχθηκε ότι ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ θα ήθελε να προχωρήσει η παράδοσή τους. Ωστόσο, όπως εξήγησε, η αμερικανική νομοθεσία δεν επιτρέπει αυτή τη στιγμή κάτι τέτοιο, καθώς εκκρεμεί η επίλυση του ζητήματος με τους ρωσικούς αντιαεροπορικούς πυραύλους S-400 που έχει αγοράσει η Άγκυρα. Το θέμα αυτό παραμένει έτσι σε εκκρεμότητα, με την τελική απόφαση να εξαρτάται από εξελίξεις που δεν έχουν ακόμη ξεκαθαρίσει.
Παράλληλα, ο Ρούμπιο κλήθηκε να απαντήσει και για το αίτημα της ελληνικής κυβέρνησης να προμηθευτεί εξελιγμένους πυραύλους για τα δικά της F-35, αντίστοιχους με εκείνους που διαθέτει το Ισραήλ. Σύμφωνα με τον ίδιο, το αίτημα βρίσκεται υπό εξέταση από το σύνολο των αρμόδιων αμερικανικών υπηρεσιών, με την τελική έγκριση να ανήκει στον ίδιο τον Ντόναλντ Τραμπ. Η στάση του Αμερικανού υπουργού φάνηκε θετική απέναντι στο ελληνικό αίτημα, καθώς τόνισε τη στρατηγική βαρύτητα της σχέσης Αθήνας – Ουάσινγκτον και τον ρόλο που έχει διαδραματίσει η Ελλάδα σε κρίσιμες στιγμές για τα αμερικανικά συμφέροντα στην περιοχή.
Ενεργειακή διπλωματία: Κάθετος Διάδρομος και καλώδιο GSI
Ξεχωριστή αναφορά έγινε και στην ενεργειακή διάσταση της συνεργασίας των δύο χωρών, με επίκεντρο τον Κάθετο Διάδρομο και το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης GSI. Ο Ρούμπιο υπογράμμισε ότι οι ΗΠΑ στηρίζουν ενεργά τη διαφοροποίηση των ενεργειακών αλυσίδων εφοδιασμού, επικαλούμενος τον πόλεμο Ρωσίας – Ουκρανίας, καθώς και τις εξελίξεις στον Ορμούζ με το Ιράν και στην Ερυθρά Θάλασσα με τους Χούθι. Παρότι αναγνώρισε πιθανά εμπόδια στην υλοποίηση του καλωδίου GSI στο Αιγαίο, δήλωσε πως η αμερικανική διπλωματία θα κινηθεί ώστε όλες οι πλευρές να κατανοήσουν τη σημασία του εγχειρήματος.
Κλείνοντας τη συνέντευξη, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών επανέλαβε τη βαθιά και μακροχρόνια σχέση ανάμεσα στις ΗΠΑ και την Ελλάδα, εκφράζοντας την ελπίδα να επισκεφθεί ξανά τη χώρα μας στο μέλλον. Όπως ανέφερε, το θέμα των ελληνοαμερικανικών σχέσεων τον απασχολεί συστηματικά από την εποχή που ήταν γερουσιαστής, στοιχείο που καταδεικνύει τη διάρκεια και τη σταθερότητα της δέσμευσης αυτής σε προσωπικό και θεσμικό επίπεδο.
