Η έλευση του φθινοπώρου δεν έφερε την αναμενόμενη ανάσα στους παραγωγούς με φωτοβολταϊκά, καθώς το φαινόμενο των αρνητικών τιμών ηλεκτρισμού συνεχίζεται αμείωτο, πλήττοντας σοβαρά τα έσοδά τους. Αρχικά, η αύξηση των μέσων ημερησίων τιμών λόγω της ενεργειακής κρίσης είχε δημιουργήσει την προσδοκία ότι οι μεσημεριανές ώρες με αρνητικό πρόσημο θα γύριζαν σε θετικές τιμές, επιτρέποντας στα φωτοβολταϊκά πάρκα να επιστρέψουν σε κερδοφορία. Ωστόσο, μέχρι σήμερα, κάτι τέτοιο δεν φαίνεται να επαληθεύεται στην πράξη, αφήνοντας τον κλάδο αντιμέτωπο με ένα παρατεταμένο πρόβλημα.
Ο Πανελλήνιος Σύνδεσμος Αγροτικών Φωτοβολταϊκών (ΠΣΑΦ) καταγράφει πλέον δέκα συνεχόμενες ημέρες με περικοπές παραγωγής, οι οποίες εκτείνονται από τις 09:00 έως τις 17:00 κάθε μέρα. Παράλληλα με τις περικοπές, παρατηρείται μια πληθώρα ωρών με αρνητική τιμή, κατά τις οποίες οι παραγωγοί ουσιαστικά δεν αμείβονται για την ενέργεια που παράγουν. Το φαινόμενο αυτό έχει μετατραπεί σε μόνιμο χαρακτηριστικό της αγοράς, δημιουργώντας έντονη ανησυχία στους μικρομεσαίους παραγωγούς που βλέπουν τα οικονομικά τους πλάνα να αποσταθεροποιούνται.
Υποψίες για χειραγώγηση της αγοράς
Το ζήτημα αποκτά ακόμη πιο προβληματικές διαστάσεις, καθώς αρκετοί μικρομεσαίοι παραγωγοί μιλούν ανοιχτά για πιθανή χειραγώγηση της αγοράς. Η καταγγελία αυτή συνδέεται με μια ρύθμιση που είχε περάσει το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) πριν από μερικούς μήνες. Μέσω της συγκεκριμένης απόφασης, τροποποιήθηκε το κατώφλι που ίσχυε έως τότε, επιτρέποντας την αποζημίωση των παραγωγών ακόμη και όταν η ωριαία τιμή διαμορφώνεται στο μηδέν. Στην πράξη, όμως, παρατηρήθηκε στη συνέχεια μια επαναλαμβανόμενη τάση: οι τιμές να «κλειδώνουν» στα -0,01 ευρώ/MWh, δηλαδή ακριβώς στο όριο που θέτει η ρύθμιση, κάτι που ενισχύει τις υποψίες για σκόπιμη διαμόρφωση της αγοράς προς αυτήν την κατεύθυνση.
Η αστάθεια στις τιμές αποτυπώνεται εντονότερα όταν εξετάζονται οι διακυμάνσεις μέσα στην ίδια ημέρα. Τις τελευταίες ημέρες, η τιμή το μεσημέρι κατέρρευσε έως και στα -23 ευρώ, ενώ αντίθετα το απόγευμα εκτινάχθηκε έως και στα 370 ευρώ. Αυτή η ακραία διακύμανση δείχνει πόσο ευάλωτη έχει γίνει η αγορά ενέργειας στις επιπτώσεις της ηλιακής υπερπαραγωγής τις μεσημεριανές ώρες, σε αντίθεση με την απόλυτη ζήτηση που εμφανίζεται νωρίς το απόγευμα.
Τα αγροβολταϊκά που δεν τράβηξαν το ενδιαφέρον
Σε αυτό το πλαίσιο δυσκολιών, ο ΠΣΑΦ αναφέρεται και σε μια ακόμη πρωτοβουλία που δεν είχε την αναμενόμενη ανταπόκριση: τα αγροβολταϊκά. Το συγκεκριμένο πρόγραμμα είχε σχεδιαστεί ώστε να δώσει λύση στο πρόβλημα της γης υψηλής παραγωγικότητας, επιτρέποντας την ταυτόχρονη παραγωγή ενέργειας και καλλιεργειών στην ίδια έκταση. Παρά τον αρχικό σχεδιασμό, η πρωτοβουλία δεν συγκέντρωσε ουσιαστικό ενδιαφέρον από τους αγρότες.
Χαρακτηριστικά, ο σύνδεσμος σημείωσε: «Τα αγροβολταϊκά είναι ένα super θετικό πρόγραμμα της Κυβέρνησης, που –εν τέλει– μάλλον δεν αφορά κανένα αγρότη!». Η δήλωση αυτή αποτυπώνει με σαφήνεια το χάσμα ανάμεσα στον αρχικό στόχο του προγράμματος και την τελική εφαρμογή του στην πράξη, προσθέτοντας μία ακόμη πηγή απογοήτευσης για έναν κλάδο που ήδη δοκιμάζεται από τις αρνητικές τιμές και τις συνεχείς περικοπές παραγωγής.
