Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έκλεισε την πόρτα, αυτή την Πέμπτη 8 Οκτωβρίου 2026, στο κοινό αίτημα της Ελλάδας και της Ιταλίας για νέα διεύρυνση της ευελιξίας των δημοσιονομικών κανόνων της Ευρωζώνης. Οι δύο χώρες είχαν ζητήσει πρόσθετα περιθώρια προκειμένου να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες της ενεργειακής κρίσης στα νοικοκυριά και στις επιχειρήσεις τους. Η Κομισιόν ωστόσο υποστηρίζει πως το υπάρχον πλαίσιο προσφέρει ήδη αρκετό χώρο ελιγμών και προειδοποιεί ότι η συνεχής εισαγωγή νέων εξαιρέσεων θα έθετε σε κίνδυνο την αξιοπιστία της ευρωπαϊκής δημοσιονομικής πολιτικής. Σύμφωνα με δημοσίευμα του Bloomberg, η στάση αυτή έρχεται σε αντίθεση με το πιο διχασμένο κλίμα που επικρατεί ανάμεσα στους εταίρους της Ευρωζώνης.
Οι επιφυλάξεις του Ντομπρόβσκις
Το «όχι» διατύπωσε ξεκάθαρα ο Ευρωπαίος Επίτροπος Οικονομικών, Βάλντις Ντομπρόβσκις, σε συνέντευξη Τύπου μετά τη συνεδρίαση του Eurogroup στο Λουξεμβούργο. Ο Λετονός αξιωματούχος τόνισε ότι «δεν μπορούμε να εισάγουμε συνεχώς νέες δημοσιονομικές ευελιξίες», προειδοποιώντας πως μια τέτοια κίνηση θα δημιουργούσε αμφιβολίες για τη συλλογική αποφασιστικότητα της Ένωσης να διατηρήσει ένα δημοσιονομικό πλαίσιο βασισμένο σε κανόνες. Ο ίδιος υπογράμμισε ότι το ανανεωμένο πλαίσιο οικονομικής διακυβέρνησης ήδη ενσωματώνει αρκετά στοιχεία ευελιξίας, ικανά να λάβουν υπόψη την τρέχουσα κατάσταση. Παράλληλα, ζήτησε «δημοσιονομική σύνεση» από τα κράτη-μέλη, λόγω της πρόσφατης αύξησης των αποδόσεων των ομολόγων και των περιθωρίων κινδύνου εντός της Ευρωζώνης. Όταν ρωτήθηκε ευθέως εάν αυτό σημαίνει οριστική απόρριψη των αιτημάτων της Ρώμης και της Αθήνας, ο Ντομπρόβσκις απέφυγε κατηγορηματική απάντηση, σημειώνοντας ότι η Επιτροπή θα εξετάσει τις προτάσεις «με μεγαλύτερη λεπτομέρεια» μετά τις επαφές της ίδιας ημέρας με τους υπουργούς Οικονομικών των δύο χωρών.
Η θέση του Πιερρακάκη και το κοινό έδαφος
Ο πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, περιέγραψε ένα πιο σύνθετο σκηνικό ανάμεσα στους υπουργούς Οικονομικών της Ευρωζώνης. Όπως εξήγησε, ορισμένα κράτη-μέλη «εξέφρασαν θετική στάση» απέναντι στις προτάσεις της Ιταλίας και της Ελλάδας, ενώ άλλα «εξέφρασαν μεγαλύτερες επιφυλάξεις». Ο Έλληνας υπουργός διευκρίνισε πάντως ότι υπάρχει κοινή συνισταμένη ως προς την ανάγκη προστασίας των πολιτών, των νοικοκυριών και των ευάλωτων ομάδων σε όλη την Ευρώπη, χωρίς όμως να τίθεται σε κίνδυνο η δημοσιονομική σταθερότητα και αξιοπιστία του κοινού πλαισίου. Σύνοψε τη συζήτηση ως αναζήτηση της «κατάλληλης ισορροπίας» ανάμεσα σε δύο αντικρουόμενους στόχους, καθώς ορισμένα κράτη πλήττονται πιο έντονα από την αύξηση του κόστους της ενέργειας, ενώ άλλα ανησυχούν περισσότερο για την πορεία των δημόσιων οικονομικών και των αγορών χρέους. Κατά τον Πιερρακάκη, η συζήτηση αυτή αναμένεται πλέον να μεταφερθεί στο επίπεδο των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων.
Τεχνική συζήτηση αντί νέων εξαιρέσεων
Ο Ντομπρόβσκις άφησε να διαφανεί ότι η συνέχεια του διαλόγου θα κινηθεί προς μια πιο «λεπτομερή και τεχνική» κατεύθυνση, εστιάζοντας στον τρόπο ερμηνείας συγκεκριμένων διατάξεων των υφιστάμενων δημοσιονομικών κανόνων, και όχι στη δημιουργία εντελώς νέων περιθωρίων ευελιξίας. Η στάση αυτή της Κομισιόν αντικατοπτρίζει την ανησυχία της για τη διατήρηση της εμπιστοσύνης των αγορών προς τη δημοσιονομική πειθαρχία της Ευρωζώνης, ιδίως σε μια περίοδο αυξημένης αβεβαιότητας στις αποδόσεις των κρατικών ομολόγων. Για την Ελλάδα και την Ιταλία, το ζητούμενο παραμένει η εξεύρεση πρακτικών λύσεων που θα επιτρέψουν στήριξη στα νοικοκυριά χωρίς να παραβιάζεται το ευρωπαϊκό δημοσιονομικό πλαίσιο. Οι επόμενες επαφές ανάμεσα στην Επιτροπή και τους υπουργούς Οικονομικών των δύο χωρών αναμένεται να καθορίσουν εάν θα βρεθεί κάποια μορφή συναντίληψης στο τεχνικό επίπεδο.
