Το Βελιγράδι στους δρόμους: αντίστροφη μέτρηση για τον Βούτσιτς

Λίγα εικοσιτετράωρα πριν από τις πιο κρίσιμες βουλευτικές εκλογές της τελευταίας δεκαετίας, η Σερβία βρέθηκε μπροστά σε μια ιστορική εικόνα. Περισσότεροι από 150.000 πολίτες κατέκλυσαν την Πέμπτη το κέντρο του Βελιγραδίου, στηρίζοντας ένα ορμητικό και αδιαμόρφωτο φοιτητικό κίνημα. Η συγκέντρωση μετέτρεψε τη συσσωρευμένη οργή για τη διαφθορά σε μια πολιτική πρόκληση που δοκιμάζει τα θεμέλια της εξουσίας του προέδρου Αλεξάνταρ Βούτσιτς.

Από το στέγαστρο του Νόβι Σαντ στην πλατεία Σλάβια

Η αφετηρία της κινητοποίησης ανάγεται στην κατάρρευση ενός στεγάστρου στον πρόσφατα ανακαινισμένο σιδηροδρομικό σταθμό του Νόβι Σαντ το 2024, τραγωδία που στοίχισε τη ζωή σε 16 ανθρώπους. Το δυστύχημα, που αποδόθηκε ευρέως στη διαφθορά, πυροδότησε μερικές από τις μεγαλύτερες διαμαρτυρίες στη χώρα από την πτώση του Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς το 2000. Το αρχικό αίτημα για διαφανή διερεύνηση των ευθυνών μετατράπηκε σταδιακά σε απαίτηση για πρόωρες εκλογές.

Ύστερα από σχεδόν δύο χρόνια διαμαρτυριών υπό την ηγεσία φοιτητών, η κινητοποίηση κορυφώθηκε στους δρόμους της πρωτεύουσας. Κουνώντας σημαίες με το σύνθημα «Οι φοιτητές κερδίζουν», φωνάζοντας και σφυρίζοντας, οι διαδηλωτές παρέλασαν στο Βελιγράδι προτού συγκεντρωθούν στην πλατεία Σλάβια, τον τόπο ορισμένων από τις μεγαλύτερες συγκεντρώσεις τους.

Το Αρχείο Δημόσιων Συγκεντρώσεων, μια ανεξάρτητη ομάδα παρακολούθησης πλήθους, εκτίμησε, σύμφωνα με τον Guardian, ότι περίπου 150.000 άνθρωποι βρέθηκαν στη συγκέντρωση. Ο αριθμός αυτός κατατάσσει την εκδήλωση ανάμεσα στις πιο μαζικές των τελευταίων ετών στη χώρα.

Η Φοιτητική Λίστα απέναντι στα 14 χρόνια Βούτσιτς

Πρωταγωνιστής της κινητοποίησης είναι η Φοιτητική Λίστα, ένα κίνημα χωρίς αρχηγό, υποστηριζόμενο από φοιτητές, που επιδιώκει να τερματίσει τη 14χρονη διακυβέρνηση του δεξιού λαϊκιστικού Σερβικού Προοδευτικού Κόμματος (SNS). Ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς κυβερνά τη χώρα για περισσότερα από δεκατέσσερα χρόνια, και το ερώτημα που κυριαρχεί ενόψει της ψηφοφορίας της Κυριακής είναι αν το νεοσύστατο κίνημα μπορεί να ανατρέψει αυτή την κυριαρχία στις κάλπες.

Ομάδες της κοινωνίας των πολιτών υποστηρίζουν ότι η προεκλογική εκστρατεία έχει αμαυρωθεί από εκφοβισμό, συλλήψεις και κατάχρηση δημόσιων πόρων. Η καταγγελία αυτή προσέδωσε επιπλέον ένταση στην αναμέτρηση, με το φοιτητικό μέτωπο να παρουσιάζεται ως η βασική εναλλακτική απέναντι στο κυβερνών κόμμα.

Το κλίμα αποτυπώνεται και στις φωνές των πολιτών που προσήλθαν στη συγκέντρωση. «Ήρθα να υποστηρίξω τη Φοιτητική Λίστα επειδή οι νέοι μου έδωσαν επιτέλους ελπίδα ότι είναι δυνατόν να ζήσω σε μια φυσιολογική χώρα», δήλωσε η 47χρονη Μαρίγια Νεδέλικοβιτς Ράντιτς, προσθέτοντας: «Πραγματικά, για πρώτη φορά στη ζωή μου, πιστεύω ότι είναι δυνατό». Η ετυμηγορία της Κυριακής θα δείξει αν η δυναμική των δρόμων μπορεί να μετατραπεί σε πολιτική ανατροπή.