Φθηνότερος δανεισμός, αλλά τρεις πηγές ανησυχίας για την Ελλάδα

Το ταμπλό αποδόσεων των κρατικών ομολόγων έφερε μια εικόνα που πριν από μια δεκαετία θα έμοιαζε αδιανόητη: η Ελλάδα δανείζεται πλέον φθηνότερα από πέντε χώρες της Ευρωζώνης. Η μεταστροφή κορυφώθηκε αμέσως μετά την απόφαση της S&P να διατηρήσει το ελληνικό αξιόχρεο στο BBB με σταθερές προοπτικές. Το δεκαετές ελληνικό ομόλογο κινείται στο 4,40%, χαμηλότερα από αντίστοιχους τίτλους ισχυρών οικονομιών. Πίσω από τη θετική αυτή εικόνα, ωστόσο, τόσο η έκθεση του οίκου όσο και τα πιο πρόσφατα στοιχεία αναδεικνύουν τρία σημεία που απαιτούν προσοχή.

Πέντε ομόλογα ακριβότερα από το ελληνικό στο ευρωπαϊκό ταμπλό

Η κατάταξη των αποδόσεων αποτυπώνει ξεκάθαρα τη νέα θέση της χώρας. Πάνω από το ελληνικό δεκαετές βρίσκονται πλέον η Ιταλία με 4,59%, η Λιθουανία με 4,50%, το Βέλγιο με 4,44% και η Μάλτα με 4,42%. Η Ελλάδα, στο 4,40%, εμφανίζεται έκτη από το τέλος, δηλαδή με φθηνότερο δανεισμό από πέντε εταίρους της.

Στην κορυφή της λίστας στέκεται η Γαλλία, ο δεύτερος μεγαλύτερος πυλώνας της ΕΕ, η μόνη χώρα με δεκαετές ομόλογο πάνω από το 5%, στο 5,03%. Το γαλλικό επιτόκιο βρίσκεται σήμερα εκεί όπου δανειζόταν η Ελλάδα τον Οκτώβριο του 2016, παρότι το Παρίσι απέφυγε την υποβάθμιση από τη Moody's. Η εικόνα δείχνει πόσο έχει αλλάξει το τοπίο σε σχέση με την περίοδο που τα ελληνικά spreads ήταν πολλαπλάσια των ευρωπαϊκών.

Η έκθεση της Standard & Poor's είναι θετική, αλλά όχι ανεπιφύλακτα, και νέο ραντεβού δίνεται τον Μάρτιο ή Απρίλιο. Ο οίκος αναγνωρίζει ότι ο τουρισμός και οι επενδύσεις στηρίζουν την ανάπτυξη, ενώ η φορολογική συμμόρφωση και η μείωση της ανεργίας ενισχύουν τα πλεονάσματα και ρίχνουν το χρέος. Παρά το ενεργειακό σοκ, το ΑΕΠ αυξήθηκε με μέσο ρυθμό 1,9% στο πρώτο εξάμηνο, κοντά στις επιδόσεις των προηγούμενων ετών.

Εξωτερικό έλλειμμα, ανάγκες χρηματοδότησης και το ακριβότερο ευρώ

Το πρώτο σημείο προσοχής αφορά το εξωτερικό ισοζύγιο. Η Τράπεζα της Ελλάδος κατέγραψε εξωτερικό έλλειμμα 8,9 δισ. ευρώ στο διάστημα Ιανουαρίου-Αυγούστου 2026, παρότι η Eurostat επιβεβαίωσε την υποχώρηση του δημόσιου χρέους. Έτσι, ενώ ο κρατικός λογαριασμός βελτιώνεται, οι εισπράξεις της χώρας από το εξωτερικό εξακολουθούν να υπολείπονται των πληρωμών της, με τα έσοδα από εξαγωγές και τουρισμό να μην εξαλείφουν την ανάγκη εξωτερικής χρηματοδότησης.

Το δεύτερο σημείο είναι οι ίδιες οι ανάγκες χρηματοδότησης. Στο οκτάμηνο ο τουρισμός απέδωσε 9,4% περισσότερα και περιορίστηκε το εμπορικό έλλειμμα, όμως οι τρέχουσες μεταβιβάσεις ανέτρεψαν την εικόνα, περνώντας από πλεόνασμα σε έλλειμμα. Συνυπολογίζοντας και το ισοζύγιο κεφαλαίων, οι καθαρές ανάγκες χρηματοδότησης της οικονομίας από το εξωτερικό διαμορφώθηκαν στα 8,5 δισ. ευρώ.

Το τρίτο σημείο είναι το ακριβότερο διεθνές περιβάλλον. Ο υπουργός Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης τόνισε στη συζήτηση της 22ας Οκτωβρίου στο ΕΛΙΑΜΕΠ ότι το μέσο δεκαετές επιτόκιο στην Ευρώπη έχει ανέλθει περίπου στο 4%, έναντι 1,1% παλαιότερα, λόγω των δημοσιονομικών πιέσεων και του υψηλότερου ενεργειακού κόστους. Για τον προϋπολογισμό του 2027, που στηρίζεται σε αύξηση επενδύσεων κατά 7,9% και ανάπτυξη 2,3%, το κόστος του διαθέσιμου κεφαλαίου κρίνει αν θα προχωρήσουν τα έργα.