Ιράν: Σε αδιέξοδο οι συνομιλίες, ανοιχτό το ενδεχόμενο πλήγματος

Η προοπτική μιας νέας στρατιωτικής κλιμάκωσης στη Μέση Ανατολή επανέρχεται στο προσκήνιο, καθώς ο Αμερικανός διπλωμάτης Τομ Μπάρακ δήλωσε την Παρασκευή 23/10 ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να πλήξουν το Ιράν ακόμη και μέσα στο ίδιο Σαββατοκύριακο. Η δήλωση ήρθε μετά από διαδοχικές απειλές της Ουάσιγκτον και του Ισραήλ, ενώ το διπλωματικό κανάλι με την Τεχεράνη παραμένει ανοιχτό χωρίς ωστόσο να έχει φέρει αποτέλεσμα. Ο σενάριο συνδυάζει ανοιχτή απειλή βίας με διαβεβαίωση ότι ο διάλογος δεν έχει κλείσει.

Το «ασφαλώς» του Μπάρακ και το άνοιγμα Τραμπ

Μιλώντας στον influencer Μάριο Νόφαλ, ο Μπάρακ δεν άφησε περιθώρια παρερμηνείας όταν ρωτήθηκε για άμεσο πλήγμα. «Θα μπορούσε να γίνει ένα πλήγμα αυτό το Σαββατοκύριακο; Ασφαλώς», απάντησε, κρατώντας παράλληλα ανοιχτό και διαφορετικά σενάρια. Ο Μπάρακ υπηρετεί ως πρέσβης των ΗΠΑ στην Άγκυρα και ειδικός απεσταλμένος για τη Συρία, διαδραματίζοντας κεντρικό ρόλο στη διπλωματική στρατηγία των ΗΠΑ για τη Μέση Ανατολή.

Στην ίδια συνέντευξη, τόνισε ότι η στρατιωτική επιλογή δεν αποκλείει την διαπραγμάτευση. Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ «είναι ανοιχτός σε μια συμφωνία, διαθέσιμος και προσβάσιμος», ανέφερε, προσθέτοντας ότι οι δύο πλευρές βρίσκονται «στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων εδώ και πολλούς μήνες». Η Ουάσιγκτον ακολουθεί διπλή στρατηγική: πίεση μέσω της απειλής πλήγματος, αλλά και επιμονή ότι συνεννόηση παραμένει εφικτή εφόσον η Τεχεράνη το επιθυμήσει.

Οκτώ μήνες χωρίς πρόοδο και η σκληρή γραμμή Νετανιάχου

Στην πράξη, οι επαφές ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη έχουν εγκλωβιστεί σε αδιέξοδο σχεδόν οκτώ μήνες μετά τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα στο ιρανικό έδαφος. Παρά τις δηλώσεις για διάλογο, δεν καταγράφεται ουσιαστική πρόοδος, γεγονός που ενδυναμώνει τις φωνές υπέρ νέας στρατιωτικής παρέμβασης. Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι σύντομα θα λάβει απόφαση για το Ιράν.

Το χρονοδιάγραμμα φαίνεται να συνδέεται με το εσωτερικό πολιτικό ημερολόγιο των ΗΠΑ. Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει υπονοήσει ότι η τελική απόφαση δεν θα ληφθεί πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου, τοποθετώντας το επόμενο σημαντικό βήμα μετά την κάλπη. Μέχρι τότε, η ρητορική της απειλής αναμένεται να διατηρηθεί σε υψηλούς τόνους χωρίς να προδικάζει άμεση δράση.

Σκληρότερη立場 κρατά ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, τον οποίο ο Τραμπ στηρίζει δημοσίως ενόψει των βουλευτικών εκλογών της Τρίτης. Ο Νετανιάχου υποστηρίζει ότι μόνο η «ανατροπή» του ιρανικού καθεστώτος εξαλείφει την απειλή από την Τεχεράνη—θέση που ξεπερνά ένα περιορισμένο πλήγμα. Η απόκλιση ανάμεσα στη διαφωνούμε διάθεση των ΗΠΑ για συμφωνία και τη ζήτηση του Ισραήλ για αλλαγή καθεστώτος δεικνύει τις διαφορές στρατηγικής των δύο συμμάχων.