«Υποκριτικό να μας δίνετε μαθήματα»: Η Αθήνα απαντά στην Άγκυρα

Σε ανοιχτή αντιπαράθεση με την Άγκυρα περνά πλέον η Αθήνα, καθώς το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών εξέδωσε αυστηρή ανακοίνωση-απάντηση στις τουρκικές αιτιάσεις για τη μουσουλμανική μειονότητα της Θράκης. Η ελληνική πλευρά χαρακτήρισε «τουλάχιστον υποκριτικό» το γεγονός ότι η Τουρκία επιχειρεί να παραδώσει μαθήματα θρησκευτικής ελευθερίας και σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Οι πρόσφατες τουρκικές αιχμές για τον διορισμό των μουφτήδων σε Ξάνθη και Κομοτηνή προκάλεσαν έντονη αντίδραση που η Αθήνα αποφάσισε να αντιμετωπίσει άμεσα.

Το επιχείρημα της Λωζάννης και ο νόμος 4964/2022

Η ελληνική απάντηση θεμελιώνεται στη Συνθήκη της Λωζάννης του 1923, η οποία διέπει το νομικό καθεστώς της μουσουλμανικής μειονότητας στη Θράκη. Το ΥΠΕΞ τονίζει ότι πρόκειται για θρησκευτική μειονότητα και ότι ο χαρακτήρας της δεν μπορεί να αμφισβητείται ούτε να επαναπροσδιορίζεται μονομερώς. Η Αθήνα υπογραμμίζει επίσης ότι η μειονότητα αποτελείται από Έλληνες πολίτες και συνιστά αναπόσπαστο τμήμα της ελληνικής κοινωνίας, κλείνοντας τη συζήτηση για οποιονδήποτε διαφορετικό χαρακτηρισμό.

Κεντρικό σημείο της ελληνικής επιχειρηματολογίας αποτελεί ο νόμος 4964/2022, με τον οποίο θεσπίστηκε μια σύγχρονη και δημοκρατική διαδικασία ανάδειξης των μουφτήδων. Η διαδικασία αυτή προβλέπει τη συμμετοχή μελών της ίδιας της μειονότητας, συμπεριλαμβανομένων γυναικών, ενισχύοντας τη διαφάνεια και κατοχυρώνοντας τον σεβασμό της θρησκευτικής ελευθερίας. Με βάση αυτό το πλαίσιο, η θητεία των μουφτήδων ορίζεται πενταετής, με δυνατότητα ανανέωσης μία φορά.

Η αιχμή για τους διοριζόμενους μουφτήδες στην Τουρκία

Το πιο κοφτερό σημείο της ελληνικής ανακοίνωσης στρέφεται στην ίδια την πρακτική της Άγκυρας. Το ΥΠΕΞ επισημαίνει ότι είναι υποκριτικό η Τουρκία να παραδίδει μαθήματα θρησκευτικής ελευθερίας, «πολλώ δε μάλλον όταν στην ίδια την Τουρκία οι μουφτήδες διορίζονται από το κράτος». Η ελληνική πλευρά προσθέτει ότι η αξιοπιστία τέτοιων υποδείξεων προϋποθέτει συνέπεια μεταξύ λόγων και πράξεων, αντιστρέφοντας έτσι την τουρκική κριτική.

Η Αθήνα ξεκαθαρίζει ότι η ελεύθερη άσκηση της θρησκευτικής πίστης είναι θεμελιώδες δικαίωμα, το οποίο όμως δεν μπορεί να γίνεται αντικείμενο επιλεκτικής επίκλησης ούτε να χρησιμοποιείται ως πρόσχημα για παρεμβάσεις στις εσωτερικές υποθέσεις ενός κυρίαρχου κράτους. Ως ευρωπαϊκό κράτος δικαίου, η Ελλάδα δηλώνει ότι προστατεύει τα δικαιώματα όλων των πολιτών με σεβασμό στις αρχές της ισονομίας και της ισοπολιτείας.

Η αντιπαράθεση ήρθε λίγες ημέρες μετά τη δημοσίευση στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης των διορισμών των νέων μουφτήδων. Στη Μουφτεία Ξάνθης διορίστηκε ο Σιουκρή Σερίφ Δαμάδογλου του Αχμέτ, ενώ στην Κομοτηνή ο Μπιλάλ Καρά Χαλήλ του Μπεχρή. Είχε προηγηθεί ο διορισμός του Εμίν Σερίφ στη θέση του Μουφτή Διδυμοτείχου, ολοκληρώνοντας τη νέα διαδικασία που προβλέπει ο νόμος.