Λούλα: Η πρώτη αντιστροφή πρώτου γύρου από το 1985

Ο Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα επανεξελέγη πρόεδρος της Βραζιλίας, επικρατώντας στον δεύτερο γύρο με 51,75% έναντι 48,25% του Φλάβιο Μπολσονάρου. Η νίκη του 77χρονου πολιτικού σημαδεύτηκε όμως από ένα στοιχείο που την κάνει μοναδική: ο Λούλα είχε χάσει τον πρώτο γύρο της 4ης Οκτωβρίου και κατάφερε να αντιστρέψει το αποτέλεσμα. Είναι η πρώτη φορά από την επιστροφή της δημοκρατίας στη χώρα το 1985 που ένας υποψήφιος κερδίζει αφού προηγουμένως έχει τερματίσει δεύτερος.

Το θρίλερ της καταμέτρησης και η στροφή στο 48%

Η βραδιά των αποτελεσμάτων ξεκίνησε αντίστροφα για τον Λούλα. Στο 14% της ενσωμάτωσης, ο Φλάβιο Μπολσονάρου είχε περάσει μπροστά με 50,03% έναντι 49,97%, καθώς καταγράφονταν πρώτες οι ψήφοι από περιοχές με ισχυρή παρουσία της Δεξιάς. Το σκηνικό αυτό επαναλάμβανε ένα γνώριμο μοτίβο προηγούμενων εκλογών, όπου οι υποψήφιοι της οικογένειας Μπολσονάρου προηγούνταν στο πρώτο μισό της καταμέτρησης.

Η εικόνα άλλαξε όταν η ενσωμάτωση έφτασε περίπου στο 48%. Εκεί ο Λούλα πέρασε μπροστά και στη συνέχεια διεύρυνε σταθερά το προβάδισμά του, αξιοποιώντας την ισχυρή εκλογική δύναμη του Εργατικού Κόμματος (PT) στις βόρειες και βορειοανατολικές πολιτείες, τα παραδοσιακά προπύργιά του. Με καταμετρημένο το 99,76% των ψήφων, ο πρόεδρος εξασφάλισε περίπου 64,1 εκατομμύρια ψήφους και την τέταρτη, μη συνεχόμενη θητεία του, με αντιπρόεδρο τον Τζεράλντο Άλκμιν του PSB.

Το μέγεθος της ανατροπής γίνεται σαφές αν συγκριθεί με τον πρώτο γύρο, όπου ο Μπολσονάρου είχε συγκεντρώσει 47,03% έναντι 45,16% του Λούλα, προηγούμενος κατά περίπου 2,2 εκατομμύρια ψήφους. Στον δεύτερο γύρο ο Λούλα κινητοποίησε ψηφοφόρους που είχαν απουσιάσει από τις κάλπες και πέτυχε ισχυρότερη συσπείρωση. Γύρω στις 21:00, με τη νίκη επιβεβαιωμένη και μαθηματικά, οι υποστηρικτές του ξεχύθηκαν στη Λεωφόρο Παουλίστα στο Σάο Πάολο για πανηγυρισμούς.

Το πρόγραμμα των 40 ωρών και ο γρίφος της Λατινικής Αμερικής

Ο Λούλα εξελέγη με ένα πρόγραμμα που συνδυάζει τη συνέχεια των κοινωνικών και οικονομικών προγραμμάτων με νέες προτάσεις στην εργασία, την ασφάλεια, τη βιομηχανία, την τεχνολογία, την υγεία, την εκπαίδευση και το περιβάλλον. Βασικός άξονας είναι η μείωση των ανισοτήτων και η ενίσχυση του κράτους και της εθνικής κυριαρχίας. Μεταξύ των εξαγγελιών ξεχωρίζουν η μείωση της εργάσιμης εβδομάδας στις 40 ώρες, ο τερματισμός του ωραρίου 6×1 και η διατήρηση της πολιτικής αυξήσεων του κατώτατου μισθού.

Το αποτέλεσμα έχει και ισχυρή διεθνή διάσταση. Για να φτάσει στη νίκη, ο Λούλα χρειάστηκε να αντιμετωπίσει τη στήριξη που δέχθηκε ο Φλάβιο Μπολσονάρου από τον Ντόναλντ Τραμπ, τον Χαβιέρ Μιλέι και άλλες δυνάμεις της ακροδεξιάς στις ΗΠΑ και τη Λατινική Αμερική, καθώς και έναν σκληρό πόλεμο παραπληροφόρησης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Η νίκη του διατηρεί την κεντροαριστερά στην εξουσία της μεγαλύτερης οικονομίας της ηπείρου, σε μια περίοδο κατά την οποία ενισχύονται οι συντηρητικές και δεξιές δυνάμεις στην ευρύτερη περιοχή. Για τον 45χρονο γερουσιαστή Φλάβιο Μπολσονάρου, γιο του πρώην προέδρου Ζαΐχ Μπολσονάρου, η ήττα σημαίνει ότι η Βραζιλία δεν περνά στο στρατόπεδο που ευαγγελιζόταν η συμμαχία με την Ουάσινγκτον. Σύμφωνα με βραζιλιάνικα μέσα, μόλις επιβεβαιώθηκε η νίκη του, ο Λούλα ξέσπασε σε κλάματα από τη συγκίνηση.