Γρίφος των 61 εδρών και η ψήφος που κανείς δεν ζητά

Μάχη για την πολιτική του επιβίωση δίνει ο Μπενιαμίν Νετανιάχου στις βουλευτικές εκλογές της 27ης Οκτωβρίου 2026, τις πρώτες στο Ισραήλ μετά την επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023. Απέναντί του στέκεται ο πρώην αρχηγός του Γενικού Επιτελείου των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων, Γκάντι Άιζενκοτ, επικεφαλής του κόμματος Γιασάρ, που επιχειρεί να συσπειρώσει το στρατόπεδο της αλλαγής. Πάνω από 7,3 εκατομμύρια πολίτες καλούνται να ψηφίσουν, αλλά το αποτέλεσμα δεν θα κριθεί από το ποιος θα αναδειχθεί πρώτος. Το πραγματικό διακύβευμα είναι η αριθμητική του σχηματισμού κυβέρνησης και μια ψήφος που μπορεί να αποδειχθεί κρίσιμη, αν και κανένας δεν σπεύδει να τη διεκδικήσει.

Ο γρίφος των 61 εδρών και το στοίχημα του Άιζενκοτ

Οι Ισραηλινοί δεν εκλέγουν απευθείας πρωθυπουργό, αλλά ψηφίζουν κομματικές λίστες για τις 120 έδρες της Κνεσέτ. Για να σχηματιστεί κυβέρνηση απαιτείται πλειοψηφία 61 εδρών, κάτι που μετατρέπει τη βραδιά των αποτελεσμάτων σε παρτίδα συμμαχιών. Η ανάληψη της πρωθυπουργίας εξαρτάται από την επίδοση του κάθε κόμματος και από τις συμφωνίες που θα κλείσει ο επικεφαλής του με άλλες πολιτικές δυνάμεις.

Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και αν το Γιασάρ του Άιζενκοτ βγει πρώτο κόμμα, ο Νετανιάχου θα μπορούσε να παραμείνει στην εξουσία εφόσον τα κόμματα που τον στηρίζουν συγκεντρώσουν μεγαλύτερη κοινοβουλευτική υποστήριξη. Αντίθετα, μια ήττα του Λικούντ δεν εγγυάται τον σχηματισμό κυβέρνησης από την αντιπολίτευση. Οι κάλπες κλείνουν στις 22:00, ώρα Ελλάδας και Ισραήλ· τα τηλεοπτικά δίκτυα θα μεταδώσουν τα πρώτα exit polls, ενώ μια πρώτη εικόνα θα σχηματιστεί μέσα στη νύχτα.

Η πολεμική εμπειρία του Άιζενκοτ και η κριτική του στους χειρισμούς της κυβέρνησης ενισχύουν το προφίλ του ως εναλλακτική επιλογή. Δεν εγγυώνται όμως ριζική αλλαγή της πολιτικής ασφαλείας σε περίπτωση που κέρδιζε. Οι αποφάσεις για το Ιράν, τη Γάζα και τον Λίβανο θα εξακολουθήσουν να επηρεάζονται από τις στρατιωτικές εξελίξεις, τις εσωτερικές ισορροπίες και τις σχέσεις με τις ΗΠΑ.

Γιατί η αραβική ψήφος μένει έξω από την εξίσωση

Τα αραβικά κόμματα θα μπορούσαν να κρίνουν το τελικό αποτέλεσμα, αφού σε μια τόσο αμφίρροπη αναμέτρηση λίγες έδρες αρκούν για να γείρουν την πλάστιγγα. Η αντιπολίτευση όμως απορρίπτει τη συνεργασία, αφήνοντας μια ολόκληρη εκλογική δύναμη εκτός διαπραγματεύσεων. Για τους επικριτές, η παράλειψη αυτή αποκαλύπτει τη θέση του ισραηλινού πολιτικού κατεστημένου.

Σύμφωνα με τον Ντάνιελ Λέβι, πρώην σύμβουλο της ισραηλινής κυβέρνησης, τα θέματα της εκλογής δεν διαδραματίζουν δημοψήφισμα για τη μεταχείριση των Παλαιστινίων. Αυτή η μεταχείριση αποτελεί συμφωνία μεταξύ των σιωνιστικών κομμάτων, με τις διαφορές τους να κείνται αλλού. Έτσι, ενώ η αραβική ψήφος θα μπορούσε να αποφασίσει ποιος θα κυβερνήσει, παραμένει πολιτικά μη αποδεκτή για τους δύο μεγάλους πόλους.

Η πόλωση τροφοδοτείται από τις ευθύνες που αποδίδονται στον Νετανιάχου για τα κενά ασφαλείας της 7ης Οκτωβρίου, τη δικαστική μεταρρύθμιση, την επιστράτευση των ορθόδοξων Εβραίων και την οικονομία. «Όσοι τον θαυμάζουν τον θεωρούν Θεό, όσοι τον μισούν τον μισούν βαθιά», δήλωσε στο Al Jazeera ο αναλυτής Ααρών Μπρέγκμαν του King's College του Λονδίνου, περιγράφοντας μια αναμέτρηση που πολλοί θεωρούν ιστορική.