17 μοιραία λεπτά και οι τρεις αγνοημένες προειδοποιήσεις

Η έρευνα για το πολύνεκρο σιδηροδρομικό δυστύχημα κοντά στο Τολέδο, με 68 νεκρούς και περισσότερους από 108 τραυματίες, μετατοπίζεται πλέον από τον τόπο της τραγωδίας στο κέντρο ελέγχου της κυκλοφορίας. Νέα στοιχεία που δημοσιοποιεί η El País δείχνουν ότι οι χειριστές είχαν στη διάθεσή τους κρίσιμο χρόνο και σαφείς ενδείξεις πως η γραμμή δεν ήταν ελεύθερη. Υπενθυμίζεται ότι η σύγκρουση σημειώθηκε το πρωί της Τετάρτης 28 Οκτωβρίου 2026, όταν τρένο AVE της Renfe προσέκρουσε στο πίσω μέρος ακινητοποιημένου συρμού της Iryo. Το ερώτημα που κυριαρχεί τώρα είναι γιατί δεν δόθηκε ποτέ εντολή φρεναρίσματος.

Η ανεξήγητη εντολή επανεκκίνησης και τα 25 χιλιόμετρα του AVE

Η ανασύνθεση των γεγονότων από την El País τοποθετεί τη βλάβη του ηλεκτρονικού συστήματος ασφαλείας LZB γύρω στις 08:30, που επέβαλε αυτόματη διακοπή της κυκλοφορίας. Μόλις έξι λεπτά αργότερα, στις 08:36, δόθηκε η εντολή να συνεχιστεί η κυκλοφορία «κανονικά», παρότι το τεχνικό πρόβλημα στη σηματοδότηση δεν είχε αποκατασταθεί. Από εκείνη τη στιγμή και έως τις 08:53, το AVE διένυσε περίπου 25 χιλιόμετρα κατευθυνόμενο προς τον ακινητοποιημένο συρμό της Iryo.

Στα δύο τρένα επέβαιναν συνολικά 544 άνθρωποι, 397 στο AVE της Renfe και 147 στον συρμό της Iryo, που εκτελούσαν αμφότεροι το δρομολόγιο Μαδρίτης-Σεβίλλης. Μέσα σε αυτά τα 17 λεπτά, ο χειριστής του κέντρου ελέγχου και οι προϊστάμενοί του δεν έδωσαν εντολή στον μηχανοδηγό να σταματήσει ή έστω να μειώσει ταχύτητα. Ο υπουργός Μεταφορών Όσκαρ Πουέντε χαρακτήρισε ανεξήγητες τις συνθήκες υπό τις οποίες επιτράπηκε η επανέναρξη, σημειώνοντας ότι ο διαθέσιμος χρόνος ήταν περισσότερο από επαρκής για να αποτραπεί η τραγωδία.

Ο τεχνικός της Adif και το σφάλμα στη χειροκίνητη λειτουργία

Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές που επικαλούνται η El País και η ABC, πιθανότερη αιτία είναι ανθρώπινο λάθος ενός υπαλλήλου του δημόσιου οργανισμού σιδηροδρόμων Adif. Ο τεχνικός φέρεται να επιχειρούσε να αποκαταστήσει τη βλάβη στο κεντρικό σύστημα σηματοδότησης και όφειλε να προειδοποιήσει τον συρμό της Iryo ότι στην ίδια γραμμή κινούνταν με μεγάλη ταχύτητα το τρένο της Renfe. Η προειδοποίηση αυτή ουδέποτε δόθηκε.

Όταν το αυτοματοποιημένο σύστημα πέρασε σε χειροκίνητη λειτουργία λόγω της βλάβης και τον έλεγχο ανέλαβε ο υπεύθυνος βάρδιας, προέκυψε μια αλληλουχία λαθών και παραλείψεων. Η El País καταγράφει τρεις διακριτές προειδοποιήσεις που είχε στη διάθεσή του ο χειριστής: την επικοινωνία της Iryo που ανέφερε ότι δεν μπορούσε να ξεκινήσει, την εικόνα του ακινητοποιημένου συρμού στην οθόνη του κέντρου, και την κόκκινη ένδειξη σηματοδότησης που παρέμενε ενεργή στο σημείο της στάσης.

Παρά τις τρεις αυτές ενδείξεις, το AVE έλαβε άδεια να συνεχίσει. Ο Όσκαρ Πουέντε, ερωτηθείς αν προτίθεται να παραιτηθεί, απέφυγε να απαντήσει. Το δυστύχημα ξυπνά μνήμες από την τραγωδία του Ανταμούζ στην Ανδαλουσία τον περασμένο Ιανουάριο, όπου σύγκρουση συρμών της Iryo και της Renfe είχε αφήσει 46 νεκρούς και 150 τραυματίες.