Αραβική ψήφος-κλειδί και δυσπιστία: Το αδιέξοδο Άιζενκοτ

Η εκλογική αναμέτρηση της 27ης Οκτωβρίου στο Ισραήλ άφησε τον Μπενιαμίν Νετανιάχου πρώτο, αλλά η ουσιαστική μάχη μεταφέρεται πλέον στο αν η αντιπολίτευση μπορεί να μετατρέψει την αριθμητική της υπεροχή σε κυβέρνηση. Η απάντηση απέχει πολύ από το αυτονόητο. Η ενισχυμένη αραβική ψήφος δημιουργεί θεωρητικά μια πλειοψηφία χωρίς τον πρωθυπουργό, ωστόσο η δυσπιστία ανάμεσα στα κόμματα που ζητούν την αλλαγή ηγεσίας απειλεί να οδηγήσει τη χώρα ξανά στις κάλπες.

Οι 66 έδρες που δεν γίνονται κυβέρνηση

Το Λικούντ αναδείχθηκε και πάλι μεγαλύτερο κόμμα, γεγονός που επιτρέπει στον Νετανιάχου να διεκδικεί τον πρώτο ρόλο στις διαβουλεύσεις για τη νέα κυβέρνηση. Ο συνασπισμός του πρωθυπουργού συγκεντρώνει 54 έδρες, σαφώς μειωμένες σε σχέση με τις 68 που διέθετε η απερχόμενη κυβερνητική συμμαχία. Παρά την υποχώρηση, ο ηγέτης του Λικούντ διατηρεί σημαντική εκλογική επιρροή και παραμένει το απόλυτο κέντρο της ισραηλινής πολιτικής σκηνής.

Στην αντίπερα όχθη, οι δυνάμεις που ζητούν την απομάκρυνσή του φτάνουν, μαζί με τα αραβικά κόμματα, περίπου τις 66 έδρες. Οι αναλυτές Αναστάσης Καράμπαμπας και Τριαντάφυλλος Καρατράντος, μιλώντας στο skai.gr, εξηγούν πως η Κοινή Λίστα και το Ραάμ του Μανσούρ Αμπάς αθροίζουν συνολικά 18 έδρες, οι οποίες σε συνδυασμό με τις 48 της αντιπολίτευσης συνθέτουν μια πλειοψηφία στα χαρτιά.

Η αριθμητική αυτή όμως δεν μεταφράζεται αυτόματα σε διακυβέρνηση. Σημαντικές δυνάμεις της αντιπολίτευσης έχουν ήδη αποκλείσει μια τέτοια συνεργασία, ενώ τα ίδια τα αραβικά κόμματα δεν ακολουθούν ενιαία στρατηγική. Όπως σημειώνει ο Καράμπαμπας, η κοινή επιδίωξη για αλλαγή ηγεσίας δεν αρκεί: η δυσπιστία διαπερνά και το ίδιο το μέτωπο που θέλει να εκτοπίσει τον Νετανιάχου.

Ο Άιζενκοτ, η Γάζα και το προηγούμενο Μπένετ-Λαπίντ

Βασικός εναλλακτικός διεκδικητής της πρωθυπουργίας εμφανίζεται ο Γκάντι Άιζενκοτ, πρώην αρχηγός του ισραηλινού Γενικού Επιτελείου και επικεφαλής του κόμματος Yashar, ο συνασπισμός του οποίου ανέβηκε στις 49 έδρες. Ο Άιζενκοτ κινείται στον χώρο της κεντροδεξιάς και διατηρεί σκληρές θέσεις σε ζητήματα ασφάλειας και στο Παλαιστινιακό. Γι' αυτό και οι αναλυτές επισημαίνουν πως μια ενδεχόμενη αποχώρηση του πρωθυπουργού δεν θα σήμαινε αυτομάτως ριζική μεταστροφή της ισραηλινής πολιτικής.

Το ερώτημα της συνεργασίας με τα αραβικά κόμματα παραπέμπει στο προηγούμενο του 2021, όταν το Ραάμ συμμετείχε στην κυβέρνηση Μπένετ-Λαπίντ. Οι αναλυτές θέτουν το ζήτημα αν το μοντέλο αυτό μπορεί να επαναληφθεί, ενδεχομένως και με τη μορφή εξωτερικής κοινοβουλευτικής στήριξης, χωρίς δηλαδή τα αραβικά κόμματα να εντάσσονται επισήμως στον κυβερνητικό συνασπισμό. Το προηγούμενο εκείνο, πάντως, κατέδειξε πόσο δύσκολη είναι η διατήρηση μιας σταθερής συνεργασίας τέτοιας μορφής.

Πέρα από το πρόσωπο που θα αναλάβει, το κρίσιμο διακύβευμα παραμένει η πολιτική που θα μπορούσε να εφαρμοστεί μέσα από τους αναγκαίους συμβιβασμούς. Η στάση απέναντι στη Γάζα, στον Λίβανο και στο Ιράν, η αντιμετώπιση των εποίκων και οι σχέσεις με τις ΗΠΑ και την Ευρώπη θα δείξουν αν μια αλλαγή ηγεσίας θα οδηγούσε όντως σε ουσιαστική μεταβολή στρατηγικής. Μέχρι τότε, το ενδεχόμενο νέων εκλογών παραμένει απολύτως υπαρκτό.