Βαρθολομαίος: Προσευχήθηκε στον τάφο του πάπα Φραγκίσκου

Με μια βαθιά συμβολική κίνηση ολοκλήρωσε την Τετάρτη ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος την πενθήμερη επίσκεψή του στην Ιταλία. Νωρίς το πρωί ο Προκαθήμενος της Ορθοδοξίας προσευχήθηκε στον τάφο του μακαριστού πάπα Φραγκίσκου, στη Βασιλική της Ρώμης «Αγία Μαρία η Μεγίστη». Η στάση αυτή σφράγισε ένα ταξίδι που συνδύασε την τιμή προς τον εκλιπόντα Ποντίφικα με την επιστροφή του Πατριάρχη στον τόπο των νεανικών του σπουδών. Αμέσως μετά, η ατζέντα μετατοπίστηκε στο ακαδημαϊκό παρελθόν του Προκαθημένου.

Το μετάλλιο του Οριεντάλε και η επιστροφή στην Αιώνια Πόλη

Στη συνέχεια ο Πατριάρχης μετέβη στο Ινστιτούτο Οριεντάλε, που ανήκει στο καθολικό πανεπιστήμιο «Γκρεγκοριάνα», εκεί όπου πριν από έξι δεκαετίες πραγματοποίησε μεταπτυχιακές σπουδές και απέκτησε διδακτορικό στο κανονικό δίκαιο. Το ίδρυμα οργάνωσε ειδική έκθεση αφιερωμένη στη φοίτησή του και του απέδωσε το τιμητικό μετάλλιό του, αναγνωρίζοντας τη δεσμό του με τη σχολή.

Στη διάλεξή του ο Βαρθολομαίος ανέτρεξε στα τρία χρόνια παραμονής του στη Ρώμη, θυμίζοντας ότι τις σπουδές του τις χρωστά σε υποτροφία του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Όπως εξήγησε, οι παραδόσεις στο Οριεντάλε γίνονταν στα λατινικά, μια γλώσσα που κατάφερε να κατακτήσει μέσα σε δύο μόλις μήνες. Η αφήγηση αυτή έδωσε στο ακροατήριο την εικόνα ενός νεαρού φοιτητή που βρέθηκε σε ένα ξένο, απαιτητικό ακαδημαϊκό περιβάλλον.

Ιδιαίτερα συγκινητική ήταν η αναφορά του στη θεμελιώδη τομή των σχέσεων Ρώμης και Κωνσταντινούπολης. Ο Πατριάρχης υπενθύμισε ότι, όσο ο ίδιος βρισκόταν φοιτητής στην Αιώνια Πόλη, ο Οικουμενικός Πατριάρχης Αθηναγόρας και ο πάπας Παύλος ΣΤ' συναντήθηκαν στα Ιεροσόλυμα, ενώ στις 7 Δεκεμβρίου 1965 ήρθησαν ταυτόχρονα, σε Ρώμη και Κωνσταντινούπολη, τα αναθέματα του 1054. «Ήμουν ένας φοιτητής, όταν ο πάγος εννέα αιώνων άρχισε να λιώνει», σημείωσε χαρακτηριστικά.

Το αίτημα για τη Χάλκη και οι συνομιλίες με την Άγκυρα

Κεντρικό σημείο της ομιλίας αποτέλεσε η επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης. Ο Προκαθήμενος υπογράμμισε ότι «η θεολογική σχολή είναι ο χώρος στον οποίο μια εκκλησία ετοιμάζει το μέλλον της» και πως το κλείσιμό της «καθιστά αβέβαιο το μέλλον της Εκκλησίας». Το ζήτημα παραμένει ανοιχτό εδώ και δεκαετίες και συνδέεται άμεσα με το μέλλον του Οικουμενικού Θρόνου.

Παρά την εκκρεμότητα, ο Βαρθολομαίος εμφανίστηκε συγκρατημένα αισιόδοξος. Όπως ανέφερε, μετά από πρόσφατη συνάντηση με τον πρόεδρο της Τουρκίας, το Οικουμενικό Πατριαρχείο βρίσκεται σε νέες και ενθαρρυντικές συνομιλίες με το υπουργείο Εθνικής Παιδείας και με το Συμβούλιο Ανώτατης Εκπαίδευσης. «Μπορούμε να μιλάμε όχι μόνον για πληγή αλλά και για ελπίδα», τόνισε, εκφράζοντας την ευγνωμοσύνη του προς όσους εργάζονται για το άνοιγμα της σχολής.

Κλείνοντας, ο Πατριάρχης επέστρεψε στην προσωπική του διαδρομή. Θύμισε ότι «ένα Σάββατο πριν από τα Χριστούγεννα», σχεδόν εξήντα χρόνια νωρίτερα, ένας νεαρός διάκονος υποστήριξε εκεί τη διατριβή του φαντάζόμενος μια έδρα στη Χάλκη· αντ' αυτού, όπως είπε, ο Θεός του εμπιστεύθηκε τον Θρόνο του Αγίου Ανδρέα και το έργο να φυλάσσει τους ιερούς κανόνες για ολόκληρη την Ορθόδοξη Εκκλησία. Ο ίδιος άνθρωπος, πρόσθεσε, επιστρέφει σήμερα μεγαλύτερος και «λίγο σοφότερος», για να πει μία μόνο λέξη: ευχαριστώ.