Γουατεμάλα: Καθαιρέθηκε ο αρχηγός της αστυνομίας μετά τη δολοφονία εισαγγελέα

Η Γουατεμάλα βρίσκεται σε αναβρασμό μετά τη δολοφονία του πρώην εισαγγελέα Χουάν Φρανσίσκο Σολόρσανο Φόπα, ενός νομικού που είχε αφιερώσει τη δράση του στη μάχη κατά της διαφθοράς. Ο υπουργός Εσωτερικών Μάρκο Αντόνιο Βιγιέδα ανακοίνωσε την Τρίτη την καθαίρεση του αρχηγού της αστυνομίας και του υπαρχηγού του, καθώς είχαν διατυπωθεί αιτιάσεις σε βάρος τους μετά το έγκλημα. Η απόφαση ελήφθη δέκα ημέρες μετά τη δολοφονία, που συγκλόνισε τη χώρα της Κεντρικής Αμερικής. Οι αλλαγές στην κορυφή της ιεραρχίας εντάσσονται, κατά την κυβέρνηση, σε μια ευρύτερη διαδικασία θεσμικής αναδιάρθρωσης του αστυνομικού σώματος.

Οι σφαίρες στο αθλητικό κέντρο της πρωτεύουσας

Η χώρα υπέστη σοκ στις 17 Οκτωβρίου, όταν ένοπλοι άνοιξαν πυρ εναντίον του 43χρονου Σολόρσανο Φόπα σε αθλητικό κέντρο της πρωτεύουσας. Η επίθεση σημειώθηκε μέρα μεσημέρι, μπροστά στα μάτια του γιου του, γεγονός που προσέδωσε ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα στην υπόθεση. Ο πρώην εισαγγελέας ήταν γνωστός για τον αγώνα του εναντίον της διαφθοράς και είχε καταγγείλει σχέσεις ανάμεσα σε ισχυρούς πολιτικούς, επιχειρηματίες και εγκληματικές συμμορίες.

Η δολοφονία ενέτεινε τις πιέσεις προς τις αρχές για τη διερεύνηση των καταγγελιών που είχε διατυπώσει ο ίδιος όσο βρισκόταν εν ζωή. Το περιστατικό συνέβη σε μια περίοδο αναζωπύρωσης της εγκληματικότητας στη Γουατεμάλα, αλλά και όξυνσης των πολιτικών εντάσεων καθώς πλησιάζουν οι γενικές εκλογές του 2027. Η υπόθεση μετατράπηκε γρήγορα σε δοκιμασία για τους θεσμούς της χώρας.

Οι καταγγελίες για την Barrio 18 και την απόδραση των 20 στελεχών

Ο αρχηγός της αστυνομίας Νταβίντ Κουστόδιο και ο υπαρχηγός του Έσβιν Κιτσέ απομακρύνθηκαν ταυτόχρονα από τις θέσεις τους. Ο υπουργός Εσωτερικών Βιγιέδα, μιλώντας σε συνέντευξη Τύπου με τον πρόεδρο Μπερνάρντο Αρέβαλο στο πλευρό του, υπογράμμισε πως η απόφαση αποτελεί μέρος της διαδικασίας εξέτασης και θεσμικής αναδιάρθρωσης που διεξάγεται με στόχο την ενίσχυση της αστυνομίας. Οι αρχές δεν παρουσίασαν περαιτέρω λεπτομέρειες για τους συγκεκριμένους λόγους της απομάκρυνσης, ούτε ανακοίνωσαν ποιοι θα αναλάβουν τις θέσεις.

Ο Σολόρσανο Φόπα είχε στρέψει επανειλημμένα τα πυρά του κατά του Κουστόδιο, αμφισβητώντας δημόσια την εντιμότητά του. «Πρόκειται για τύπο που συνεργάζεται με το οργανωμένο έγκλημα, θα το πω ανοιχτά», είχε δηλώσει σε πόντκαστ, συνδέοντας τον αξιωματικό με τη συμμορία Barrio 18, που θεωρείται μία από τις ισχυρότερες εγκληματικές οργανώσεις στη χώρα. Είχε επίσης καταγγείλει ώσμωση ανάμεσα στις αρχές, πολιτικούς και επιχειρηματίες με τον υπόκοσμο.

Μεταξύ των σοβαρότερων κατηγοριών ήταν ο ισχυρισμός ότι ο Κουστόδιο διευκόλυνε και ενθάρρυνε την απόδραση 20 ηγετικών στελεχών εγκληματικής οργάνωσης από φυλακή υψίστης ασφαλείας, περίπου έναν χρόνο νωρίτερα. Οι καταγγελίες αυτές εντάσσονται στο ευρύτερο πλαίσιο μέσα στο οποίο διερευνάται η δολοφονία και δεν συνιστούν, από μόνες τους, απόδειξη εμπλοκής των αξιωματικών στην υπόθεση. Η έρευνα των αρχών συνεχίζεται.