Περού: Στο αρχείο οι εξαναγκαστικές στειρώσεις επί Φουχιμόρι

Κύμα αγανάκτησης προκάλεσε στο Περού η απόφαση της εισαγγελίας να θέσει στο αρχείο την υπόθεση των εξαναγκαστικών στειρώσεων χιλιάδων αυτοχθόνων γυναικών κατά την προεδρία του Αλμπέρτο Φουχιμόρι. Η εισαγγελική αρχή έκρινε ότι τα αδικήματα έχουν παραγραφεί, σύμφωνα με απόφαση που περιήλθε την Τρίτη σε γνώση του Γαλλικού Πρακτορείου. Οι εισαγγελείς εξέταζαν προσφυγές 4.172 γυναικών, οι οποίες κατήγγειλαν ότι υπέστησαν σοβαρούς τραυματισμούς από τις επεμβάσεις. Οι ίδιες επεμβάσεις κόστισαν τη ζωή τουλάχιστον πέντε ακόμη γυναικών.

Ο νόμος του 2024 που ενεργοποίησε την παραγραφή

Για να στηρίξει την κρίση της, η εισαγγελία επικαλέστηκε νομοθέτημα του 2024, το οποίο αποκλείει τον χαρακτηρισμό ως εγκλημάτων πολέμου ή εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας για πράξεις που τελέστηκαν πριν από τον Ιούλιο του 2002. Υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και οργανώσεις έχουν αντιδράσει έντονα στο κείμενο, το οποίο χαρακτηρίζουν νόμο που κατοχυρώνει την «ατιμωρησία».

Οι στειρώσεις ανάγονται στην περίοδο της προεδρίας του Αλμπέρτο Φουχιμόρι (1990-2000), η κυβέρνηση του οποίου διέψευδε πάγια ότι διεξήγαγε τέτοια εκστρατεία. Τα περισσότερα θύματα ήταν αυτόχθονες, φτωχές κάτοικοι της περουβιανής επαρχίας. Η Επιτροπή για την Εξάλειψη των Διακρίσεων σε βάρος των Γυναικών, τμήμα του συστήματος του ΟΗΕ, έχει εκτιμήσει πως η πρακτική αυτή θα μπορούσε να αποτελεί έγκλημα κατά της ανθρωπότητας.

Η απόφαση απαλλάσσει 52 υπόπτους, ανάμεσά τους τρεις πρώην υπουργούς Υγείας της κυβέρνησης Φουχιμόρι, πατέρα της νυν προέδρου Κέικο Φουχιμόρι. Ο ίδιος ο Αλμπέρτο Φουχιμόρι, καταδικασμένος για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, πέθανε το 2024. Είχε λάβει χάρη για «ανθρωπιστικούς» λόγους το 2018, από τον τότε πρόεδρο Πέδρο Πάμπλο Κουτσίνσκι.

Η οργή της Demus και η προσφυγή στον ανώτερο εισαγγελέα

Η αντίδραση των οργανώσεων υπήρξε άμεση και κατηγορηματική. «Είμαστε απόλυτα αγανακτισμένες για την απόφαση αυτή, θα καταθέσουμε προσφυγή σε ανώτερο εισαγγελέα ώστε να μελετηθεί» το κατά πόσον μπορούσε η υπόθεση να τεθεί στο αρχείο, τόνισε στο AFP η Ροσίο Σίλβα-Σαντιστέμπαν, διευθύντρια της φεμινιστικής οργάνωσης Demus.

Στο ίδιο μήκος κύματος, η εθνική συντονίστρια για τα ανθρώπινα δικαιώματα στηλίτευσε την παραγραφή και κάλεσε την εισαγγελία να αναθεωρήσει την απόφασή της. Υπενθύμισε παράλληλα ετυμηγορία του Μαρτίου από το Διαμερικανικό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, το οποίο αναγνώρισε τη «διεθνή ευθύνη του περουβιανού κράτους» για τον θάνατο, το 1997, γυναίκας που είχε υποστεί εξαναγκαστική στείρωση στο πλαίσιο της ίδιας υπόθεσης. Οι οργανώσεις θεωρούν ότι η απόφαση της εισαγγελίας αγνοεί αυτή τη διεθνή κρίση και αφήνει τα θύματα χωρίς δικαστική ικανοποίηση.