Στον σκληροπυρηνικό Ρεζαΐ το διπλωματικό άνοιγμα Βανς

Η επιλογή του προσώπου στο οποίο απευθύνθηκε ο Αμερικανός αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς αποκαλύπτει τη νέα κατεύθυνση της διαπραγμάτευσης ανάμεσα σε Ουάσινγκτον και Τεχεράνη. Σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal, ο Βανς έστειλε επιστολή στον γραμματέα του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν, Μοχσέν Ρεζαΐ, κατόπιν εντολής του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ. Στόχος της κίνησης είναι να διερευνηθούν δυνατότητες για επανεκκίνηση διαπραγματεύσεων και αποφυγή νέων αμερικανικών βομβαρδισμών. Το άνοιγμα αυτό έρχεται μόλις ημέρες πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου.

Ο σκληροπυρηνικός παραλήπτης της επιστολής Βανς

Ο Μοχσέν Ρεζαΐ, 71 ετών, είναι κορυφαίο στέλεχος του ιρανικού συστήματος ασφαλείας. Υπήρξε αρχηγός των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης κατά τις δεκαετίες του 1980 και του 1990, με τη μακρύτερη θητεία ανάμεσα σε όλους τους διοικητές της οργάνωσης. Η απόφαση της Ουάσινγκτον να απευθυνθεί σε έναν από τους πλέον σκληροπυρηνικούς παράγοντες της Τεχεράνης δηλώνει ότι οι ΗΠΑ ζητούν άμεση σύνδεση με το κέντρο εξουσίας του Ιράν.

Μέσω της επιστολής, όπως αναφέρει η Wall Street Journal, ο Βανς προσπαθεί να ανιχνεύσει αν υπάρχουν σημεία σύγκλισης που θα πείσουν τον Τραμπ να μην διατάξει νέα, περιορισμένη αλλά εντατική επίθεση κατά του Ιράν τις επόμενες εβδομάδες. Δεν αναζητείται συνολική συμφωνία ειρήνης, αλλά δημιουργία πλαισίου διαπραγμάτευσης που θα επέτρεπε στις δύο πλευρές να συνεχίσουν τις συνομιλίες.

Ο ίδιος ο Ντόναλντ Τραμπ επιβεβαίωσε την περασμένη Τετάρτη ενώπιον δημοσιογράφων ότι εντέλεσε στον Βανς να ανοίξει εκ νέου τις επαφές με την Τεχεράνη, με στόχο κατάπαυση πυρός και τερματισμό των συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή. Ωστόσο, ιρανικές πηγές χαρακτήρισαν μέσω του πρακτορείου Reuters «απαράδεκτη» την πρόταση που υποβλήθηκε από την Ντόχα, γεγονός που αποκαλύπτει σημαντικό χάσμα ανάμεσα στις θέσεις.

Η απειλή νέων βομβαρδισμών μετά τις 3 Νοεμβρίου

Το διπλωματικό εγχείρημα προχωρά ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ δεν αποκλείει νέους εκτεταμένους βομβαρδισμούς κατά του Ιράν άμεσα μετά τις εκλογές της 3ης Νοεμβρίου. Την περασμένη εβδομάδα ο Αμερικανός πρόεδρος προειδοποίησε για περιορισμένη στρατιωτική επιχείρηση που ονόμασε «μικρή Επική Οργή», αναφερόμενος στην κοινή αμερικανο-ισραηλινή εκστρατεία κατά του Ιράν της 28ης Φεβρουαρίου.

Παράλληλα, σύμφωνα με τη Wall Street Journal, η Ουάσινγκτον έχει ήδη ενημερώσει κράτη του Κόλπου να προετοιμαστούν για τη δυνατότητα μιας σύντομης αλλά εντατικής στρατιωτικής δράσης με την ολοκλήρωση των κάλπων. Η διπλή αυτή στρατηγική δείχνει ότι οι ΗΠΑ διατηρούν ανοιχτά τόσο το διπλωματικό όσο και το στρατιωτικό σενάριο.

Από τις αρχές Σεπτεμβρίου, ούτε οι ΗΠΑ ούτε το Ιράν έχουν εξαπολύσει μεγάλης κλίμακας επιθέσεις κατά χερσαίων στόχων. Η αντιπαράθεση εστιάζεται στη θάλασσα: οι αμερικανικές δυνάμεις εξακολουθούν να αποκλείουν ιρανικά λιμάνια στον Περσικό Κόλπο, ενώ ο Ιράν προσπαθεί να ενισχύσει τον έλεγχό του στα Στενά του Ορμούζ, κρίσιμη δίοδος για την παγκόσμια ενεργειακή αγορά. Στο πλαίσιο αυτό, η διπλωματική πρωτοβουλία του Βανς συνυπάρχει με τη διατήρηση της στρατιωτικής επιλογής.