Η μαφία του χαλκού: έξι νεκροί στην Πλάκα για 3 ευρώ

Η ισοπέδωση ενός διώροφου κτιρίου στην οδό Λυσικράτους 15, στην καρδιά της Πλάκας, άφησε πίσω της έξι νεκρούς και ξανάνοιξε μια πληγή που μετρά χρόνια. Η έρευνα της Πυροσβεστικής, με τη συνδρομή ειδικών του Πολυτεχνείου, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι κλέφτες χαλκού έκοψαν έναν σωλήνα, προκαλώντας διαρροή αερίου που εξερράγη μόλις μια ένοικος του δευτέρου ορόφου άνοιξε έναν διακόπτη. Η αξία του σωλήνα δεν ξεπερνούσε τα 3 ευρώ. Δευτερόλεπτα πριν από την έκρηξη, από το ίδιο σημείο είχε περάσει ένα σχολικό βαν με 12 μαθητές.

Δύο λεπτά στην οδό Λυσικράτους κι ένα καρότσι λαϊκής

Μέσα σε έναν μήνα η Πυροσβεστική εντόπισε την αιτία της καταστροφής και η ανάλυση των καμερών ασφαλείας, καρέ προς καρέ, οδήγησε στη σύλληψη τριών δραστών. Το χρονικό ξεκινά το απόγευμα της 24ης Σεπτεμβρίου, όταν στις 15:01 τέσσερις Αμερικανοί πολίτες έφτασαν στο κτίριο και παρέλαβαν τα κλειδιά του διαμερίσματος του πρώτου ορόφου, που είχαν μισθώσει για μία ημέρα μέσω βραχυχρόνιας μίσθωσης. Έως τις 00:24 της 25ης Σεπτεμβρίου μπαινόβγαιναν στο κτίριο και έκαναν βόλτες στη γειτονιά, χωρίς να αντιληφθούν το παραμικρό ύποπτο.

Λίγο μετά τη μία τα ξημερώματα, τρία άγνωστα άτομα κατεγράφησαν να κινούνται στους γύρω δρόμους. Ένας από αυτούς, με κόκκινη μπλούζα και τζόκεϊ, δοκίμαζε να παραβιάσει εισόδους κτιρίων και ξενοδοχείων, χρησιμοποιώντας ακόμη και μια πλαστική κάρτα. Στις 01:59 έφτασαν στην οδό Λυσικράτους και άρχισαν να ελέγχουν πόρτες αυτοκινήτων και εισόδους πολυκατοικιών. Στις 02:00 ο άνδρας με την κόκκινη μπλούζα παραβίασε την κεντρική είσοδο του αριθμού 15, ενώ λίγο αργότερα τον ακολούθησε ένας δεύτερος με σκούρο φούτερ, γκρι γένια και λευκό πλαστικό γάντι. Ο τρίτος έμεινε έξω ως τσιλιαδόρος, ελέγχοντας την κίνηση.

Στις 02:03, περίπου τρία λεπτά μετά την είσοδό τους, οι δύο άνδρες βγήκαν από το κτίριο κρατώντας ένα καρότσι λαϊκής με ρόδες, επίσης κλεμμένο, και ένα μακρόστενο αντικείμενο που παρέπεμπε σε εργαλείο ή σωλήνα. Από τις 02:06 έως τις 02:49 απομακρύνθηκαν από την Πλάκα, διασχίζοντας τη Λεωφόρο Συγγρού και την Καλλιρρόης με κατεύθυνση τον Νέο Κόσμο. Στις 03:10 η ομάδα στάθμευσε σε ένα πάρκο, όπου κατέληξαν τα κλοπιμαία.

Από τα Τέμπη στα σκραπατζίδικα: η διαδρομή του κλεμμένου χαλκού

Πίσω από τους φυσικούς αυτουργούς λειτουργεί μια οργανωμένη αλυσίδα διακίνησης με κέρδη που φτάνουν τα 8 με 10 εκατομμύρια ευρώ τον χρόνο. Οι συμμορίες έχουν μάθει να σβήνουν τα ίχνη τους και οι Αρχές δυσκολεύονται να εντοπίσουν την κατάληξη των κλεμμένων στα σκραπατζίδικα, ορισμένα από τα οποία ελέγχονται απευθείας από τη λεγόμενη μαφία του χαλκού. Για ελάχιστο όφελος, τα χτυπήματα γίνονται σε τρένα, νοσοκομεία, σχολεία, οδικά δίκτυα, ακόμη και στην Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας, απειλώντας ανθρώπινες ζωές και κρίσιμες υποδομές.

Η ίδια δράση έχει αφήσει το αποτύπωμά της και στη σιδηροδρομική τραγωδία των Τεμπών. Οι Αρχές είχαν παραδεχθεί ότι ένας από τους βασικούς λόγους για τους οποίους δεν λειτουργούσε το σύστημα τηλεδιοίκησης που θα μπορούσε να αποτρέψει το δυστύχημα ήταν οι συνεχείς κλοπές καλωδίων. Τον Απρίλιο, μάλιστα, συμμορία επανέλαβε το χτύπημα, κλέβοντας καλώδια του Ευρωπαϊκού Συστήματος Ελέγχου Αμαξοστοιχιών (ETCS), του ενιαίου ευρωπαϊκού συστήματος σηματοδότησης και αυτόματης προστασίας των συρμών.

Λίγο νωρίτερα, ο τότε αναπληρωτής υπουργός Μεταφορών Κωνσταντίνος Κυρανάκης είχε καταγγείλει δολιοφθορά που θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέα Τέμπη, καθώς άγνωστοι είχαν σπάσει τοιχίο, είχαν σκάψει σε τσιμέντο και είχαν κόψει καλώδια τηλεδιοίκησης στη σιδηροδρομική γραμμή Αθήνας - Θεσσαλονίκης. Η καταγγελία έφερε στο προσκήνιο την ανάγκη θωράκισης των υποδομών απέναντι σε ένα φαινόμενο που, όπως έδειξε και η Πλάκα, κοστολογεί ανθρώπινες ζωές με λίγα ευρώ.