Κύμα απειλών για βόμβες σε οκτώ ευρωπαϊκά αεροδρόμια

Η σειρά κυβερνοεπιθέσεων που άλλαξε τις θερμοκρασίες στα ψυγεία δεκάδων σούπερ μάρκετ σε επτά ευρωπαϊκές χώρες έδειξε πόσο ευάλωτα είναι τα συνδεδεμένα συστήματα. Μόλις μία ημέρα αργότερα, ο συναγερμός μεταφέρθηκε στον αέρα: οκτώ ευρωπαϊκές πτήσεις αναγκάστηκαν σε έκτακτες προσγειώσεις μετά από απειλές για βόμβες, από τη Ρώμη ως τη Σόφια. Ειδικοί κυβερνοασφάλειας προειδοποιούν ότι οι επόμενες επιθέσεις θα μπορούσαν να στοχεύσουν ασανσέρ, φανάρια και πόρτες ασφαλείας.

Από τη Ρώμη ως τη Σόφια: οκτώ πτήσεις σε συναγερμό

Μέσα σε λίγες ώρες, από χθες έως σήμερα, καταγράφηκαν οκτώ περιστατικά απειλών για τοποθέτηση εκρηκτικών σε αεροσκάφη ευρωπαϊκών εταιρειών. Δύο αεροπλάνα προσγειώθηκαν αναγκαστικά στο αεροδρόμιο Φιουμιτσίνο της Ρώμης, με το ένα να συνοδεύεται από ιταλικό μαχητικό για προληπτικούς λόγους, ενώ άλλα δύο κατέληξαν στη Βαρσοβία. Ένα ακόμη αεροσκάφος προσγειώθηκε στη Μούρθια της Ισπανίας και ένα στη Σόφια, μετατρέποντας δρομολόγια ρουτίνας σε επιχειρήσεις ασφαλείας.

Το πρώτο κρούσμα είχε σημειωθεί ήδη χθες, όταν πτήση από το Λονδίνο με προορισμό τη Σόφια εκτράπηκε τελικά στη Βουδαπέστη, υπό τη συνοδεία ουγγρικού μαχητικού. Παρά τον πανικό και τις ώρες καθυστερήσεων, σε καμία από τις οκτώ περιπτώσεις δεν εντοπίστηκαν εκρηκτικά· όλες οι απειλές αποδείχθηκαν ψευδείς. Η συγκέντρωση όμως των περιστατικών σε τόσο σύντομο διάστημα ενισχύει την υπόθεση μιας οργανωμένης προσπάθειας παράλυσης της εναέριας κυκλοφορίας στην ήπειρο.

Το σκηνικό δεν άφησε ανέπαφη ούτε την Ελλάδα. Το μεσημέρι της Τρίτης σήμανε συναγερμός στο λιμάνι της Σύρου, έπειτα από ανώνυμη καταγγελία για εκρηκτικό μηχανισμό στα ύφαλα του κρουαζιερόπλοιου Crown Iris, σημαίας Παναμά. Ο πλοίαρχος διέταξε την αποβίβαση και των 940 επιβατών και των 597 μελών του πληρώματος, ενώ ειδικό κλιμάκιο με εκπαιδευμένο σκύλο και ιδιώτης δύτης ερεύνησαν το πλοίο χωρίς να εντοπίσουν κάτι ύποπτο. Η Μονάδα Υποβρυχίων Αποστολών ανέλαβε τον τελικό έλεγχο, προκειμένου το πλοίο να λάβει έγκριση για το προγραμματισμένο δρομολόγιο προς τη Χάιφα του Ισραήλ.

Ασανσέρ, φανάρια και πόρτες ασφαλείας στο στόχαστρο

Ενώ οι αρχές αναζητούν τους δράστες, οι ειδικοί της κυβερνοασφάλειας επεκτείνουν την ανάλυσή τους. Οι επιθέσεις στα ψυγεία, που έπληξαν περίπου 40 καταστήματα της αλυσίδας Delhaize σε Βέλγιο και Λουξεμβούργο αλλά και μικρότερο αριθμό σε Ιρλανδία, Σουηδία, Εσθονία, Φινλανδία και Ολλανδία, θεωρούνται μόλις η αρχή. Σχεδόν κάθε συσκευή συνδεδεμένη στο διαδίκτυο μπορεί να γίνει στόχος, από τα δίκτυα ηλεκτροδότησης και ύδρευσης έως τα ασανσέρ, τις πόρτες ασφαλείας και τα φανάρια στους δρόμους.

Ο Τομ Χέγκελ, επικεφαλής ερευνητής απειλών στη SentinelOne, εντοπίζει μια ιδιαιτερότητα: η απουσία οικονομικού κινήτρου και το γεγονός ότι καμία ομάδα δεν ανέλαβε την ευθύνη. Οι αλυσίδες σούπερ μάρκετ, εξηγεί, αποτελούν εύκολο στόχο επειδή διαθέτουν πλήθος συστημάτων ψύξης, ελέγχου πρόσβασης και ταμειακών μηχανών, πολλά από τα οποία συντηρούνται από εξωτερικούς συνεργάτες, εκτός της συνεχούς εποπτείας των ομάδων ασφαλείας. Ορισμένοι αναλυτές εξετάζουν το ενδεχόμενο οι επιθέσεις να εντάσσονται σε ευρύτερο πρόγραμμα κρατικής δολιοφθοράς.

Ο Νταν Μπερντ, τεχνικός διευθυντής της Horizon3 για Ευρώπη, Μέση Ανατολή και Αφρική, προειδοποιεί ότι η ίδια λογική παραβίασης θα μπορούσε να έχει καταστροφικές συνέπειες σε κρισιμότερους τομείς, όπου φάρμακα, εμβόλια και δείγματα αίματος απαιτούν αυστηρά ελεγχόμενες θερμοκρασίες. Παρόμοιες δυσλειτουργίες σε ψυγεία είχαν καταγραφεί τον Αύγουστο σε στρατιωτικές βάσεις των ΗΠΑ, ενώ λίγες εβδομάδες νωρίτερα εκατοντάδες καταστήματα στη Γαλλία είχαν δει τεράστιες ποσότητες προϊόντων να καταλήγουν στα σκουπίδια. Η σημασία του προβλήματος: η καθημερινότητα των πόλεων στηρίζεται σε συστήματα που σχεδιάστηκαν για ευκολία, όχι για ασφάλεια στον κυβερνοχώρο.