Οδηγός επιβίωσης 72 ωρών: το νέο σχέδιο ετοιμότητας της ΕΕ

Μέσα σε ένα κλίμα που θυμίζει δυστοπία, με κυβερνοεπιθέσεις σε αλυσίδες σούπερ μάρκετ και σωρεία ψευδών απειλών για βόμβες σε αεροσκάφη, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατέβασε στο τραπέζι τη δική της απάντηση. Την Τρίτη 3 Νοεμβρίου 2026 ανακοινώθηκε νέος οδηγός επιβίωσης 72 ωρών, που στόχο έχει να προετοιμάσει τους Ευρωπαίους πολίτες για κάθε είδους έκτακτη ανάγκη. Το σχέδιο περιγράφει τι πρέπει να έχει κάθε νοικοκυριό στη διάθεσή του και πώς οφείλει να αντιδράσει τις κρίσιμες πρώτες ώρες μιας καταστροφής. Η κίνηση έρχεται ακριβώς τη στιγμή που ο φόβος στην Ευρώπη αλλάζει μορφή και χτυπά την ίδια την καθημερινότητα των ανθρώπων.

Οι τέσσερις πυλώνες του οδηγού των 72 ωρών

Στο Ευρωπαϊκό Φόρουμ Πολιτικής Προστασίας, η Επίτροπος για την Ισότητα, την Ετοιμότητα και τη Διαχείριση Κρίσεων, Hadja Lahbib, παρουσίασε τις νέες οδηγίες που στηρίζονται σε τέσσερις βασικούς άξονες. Ο πρώτος αφορά την αυτάρκεια των πρώτων 72 ωρών: οι πολίτες καλούνται να καλύπτουν μόνοι τους τις βασικές τους ανάγκες για τρεις ημέρες, με βασικά εφόδια και μια τσάντα έκτακτης ανάγκης, όσο κινητοποιείται η δημόσια βοήθεια. Ο δεύτερος άξονας εισάγει την εκπαίδευση στην ετοιμότητα από την προσχολική και πρωτοβάθμια βαθμίδα, ώστε τα παιδιά να αποκτούν δεξιότητες από μικρή ηλικία χωρίς να καλλιεργείται φόβος ή άγχος.

Ο τρίτος πυλώνας επικεντρώνεται στην ετοιμότητα χωρίς αποκλεισμούς, λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες των ατόμων με αναπηρία και ενθαρρύνοντας τη συμμετοχή τους στον σχεδιασμό. Ο τέταρτος αφορά την ενημέρωση για κινδύνους και απειλές, με στόχο οι αρχές να επικοινωνούν έγκαιρα και αξιόπιστα πριν, κατά τη διάρκεια και μετά από μια κρίση. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στοχεύει να εδραιώσει μια κουλτούρα ετοιμότητας σε ολόκληρη την ΕΕ, μέσω μη δεσμευτικών κατευθυντήριων γραμμών.

Το σχέδιο εντάσσεται στη στρατηγική για την Ένωση Ετοιμότητας. Από τη συσκευασία των απαραίτητων ειδών σε μια τσάντα έκτακτης ανάγκης έως τη γνώση του τρόπου αντίδρασης όταν συμβεί μια καταστροφή, ο πολίτης καλείται να μπορεί να σταθεί στα πόδια του μέχρι να φτάσει η οργανωμένη βοήθεια.

Από τα ψυγεία των σούπερ μάρκετ στα 271 σχολεία της Ιταλίας

Η επικαιροποίηση των μέτρων έρχεται σε μια περίοδο έντασης. Τις τελευταίες ώρες, άγνωστοι χάκερς χτύπησαν τα συστήματα ψύξης σε μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ, με επιπτώσεις που έφτασαν σε μικρότερη κλίμακα και σε επιχειρήσεις στην Ελλάδα. Παράλληλα, ψευδείς απειλές για βόμβες ανάγκασαν αεροσκάφη σε αναγκαστικές προσγειώσεις σε Πολωνία, Ιταλία, Ισπανία και Βουλγαρία, σπέρνοντας τον πανικό στους επιβάτες χωρίς ποτέ να εντοπιστεί εκρηκτικός μηχανισμός.

Το σκηνικό συμπληρώνεται από ένα μαζικό μήνυμα που εστάλη στις 2 Νοεμβρίου σε 271 σχολεία σε όλη την Ιταλία, εκ των οποίων οκτώ στη Ρώμη, προκαλώντας εκκενώσεις και επέμβαση των πυροτεχνουργών. Το ίδιο μήνυμα απειλούσε και την πτήση FR4438 της Ryanair από τη Ρίγα προς τη Ρώμη, ενώ εμφανιζόταν να προέρχεται από τους Φρουρούς της Επανάστασης του Ιράν, χωρίς ωστόσο να υπάρχει καμία απόδειξη εμπλοκής της Τεχεράνης. Οι αρχές ερευνούν αν τα περιστατικά συνδέονται μεταξύ τους.

Στο ίδιο μοτίβο κινούνται και τα ψεύτικα μηνύματα που κατέκλυσαν κινητά πολιτών σε Ουκρανία και Ρωσία, προειδοποιώντας για πυρηνικό χτύπημα, καθώς και αναλύσεις που προειδοποιούν ότι οι επόμενοι στόχοι των χάκερ θα μπορούσαν να είναι φανάρια, ασανσέρ και νοσοκομεία. Μπροστά σε αυτή τη διάχυτη αβεβαιότητα, ο οδηγός των 72 ωρών αποτελεί ένα συγκεκριμένο εργαλείο για αυτοπροστασία και οργανωμένη αντίδραση.