Έκτακτη εισφορά συνταξιούχων: κρίσιμη δίκη στο Ελεγκτικό Συνέδριο

Μια νομική αναμέτρηση με ευρύτατο αντίκτυπο εξελίχθηκε το μεσημέρι στην Ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου, όπου τέθηκε υπό κρίση ο τρόπος υπολογισμού της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ). Το ζήτημα αφορά περίπου 450.000 απόμαχους της εργασίας, ενώ η απόφαση που θα εκδοθεί αναμένεται να διαμορφώσει πάγια νομολογία για το σύνολο των δικαιούχων. Η μείζονα διευρυμένη σύνθεση του Ανωτάτου Δημοσιονομικού Δικαστηρίου, υπό την πρόεδρο Σωτηρία Ντούνη, κλήθηκε να σταθμίσει συνταγματικά επιχειρήματα και δημοσιονομικές παραμέτρους.

Η πιλοτική δίκη και η αίτηση του Νίκου Αγγελάρα

Η υπόθεση εκκίνησε από την αίτηση του πρώην προέδρου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, Νίκου Αγγελάρα, ο οποίος αμφισβητεί τον ισχύοντα τρόπο παρακράτησης της εισφοράς. Ο επίτιμος δικαστής προσέφυγε αρχικά στο Μισθοδικείο, ωστόσο το 2021 η υπόθεση διαβιβάστηκε στο Ελεγκτικό Συνέδριο, όπου έλαβε δύο αναβολές μέχρι τη σημερινή εκδίκαση. Με την προσφυγή του ζητά να κριθεί αντισυνταγματικός ο τρόπος υπολογισμού και να επιστραφεί αναδρομικά η διαφορά που προκύπτει από τον μη κλιμακωτό υπολογισμό των κρατήσεων.

Το κρίσιμο ερώτημα που καλούνται να απαντήσουν οι επίτροποι είναι αν η παρακράτηση πρέπει να γίνεται επί του συνολικού ποσού της σύνταξης για ποσά άνω των 1.400 ευρώ, όπως ισχύει σήμερα, ή μόνο επί του τμήματος που υπερβαίνει το όριο αυτό. Οι συνήγοροι του αιτούντος, ο καθηγητής της Νομικής Σχολής του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης Κωνσταντίνος Ρέμελης και ο Δημήτρης Μπούρλος, υποστήριξαν ότι η εφαρμογή ενιαίου συντελεστή επί ολόκληρης της σύνταξης, χωρίς κλιμάκωση ανά εισοδηματικό τμήμα, παραβιάζει τα άρθρα 2, 4, 5 και 25 του Συντάγματος.

Η θετική εισήγηση Βοΐλη και η αντίκρουση του Δημοσίου

Υπέρ της αλλαγής τάχθηκε ο γενικός επίτροπος επικρατείας Γεώργιος Βοΐλης, ο οποίος έκανε θετική εισήγηση ζητώντας να γίνει δεκτό το αίτημα και να κριθεί αντισυνταγματικός ο ισχύων νόμος. Η πλευρά του αιτούντος τόνισε ότι η τυχόν αλλαγή θα είναι δημοσιονομικά ουδέτερη, καθώς δεν απαιτεί νέα μέτρα αλλά απλώς περιορίζει το ετήσιο ύψος του ποσού που αποταμιεύεται από την παρακράτηση και από τους τόκους του κεφαλαίου που έχει συσσωρευτεί τα τελευταία 16 έτη.

Από την πλευρά του, το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους, που εκπροσωπεί το Δημόσιο, υπεραμύνθηκε της συνταγματικότητας του νόμου, υπογραμμίζοντας ότι η Πολιτεία σέβεται την οικονομική κατάσταση των πολιτών και ότι ο υπολογισμός της ΕΑΣ δεν θίγει το επίπεδο διαβίωσης των συνταξιούχων. Οι εκπρόσωποι του Δημοσίου υποστήριξαν ότι ο ισχύων τρόπος παρακράτησης εξυπηρετεί λόγους δημοσίου συμφέροντος και διασφαλίζει τη δημοσιονομική σταθερότητα, ζητώντας για τους λόγους αυτούς την απόρριψη της αίτησης.

Η σημασία της δίκης έγκειται στο ότι λειτουργεί ως πιλοτική: η κρίση των δικαστών θα καθορίσει τη στάση απέναντι στο σύνολο των αντίστοιχων υποθέσεων. Η απόφαση αναμένεται να δημοσιευθεί τους πρώτους μήνες του 2027, οπότε και θα αποσαφηνιστεί αν ο τρόπος υπολογισμού της εισφοράς παραμένει ως έχει ή μεταβάλλεται προς όφελος των συνταξιούχων με αποδοχές άνω των 1.400 ευρώ.