Μπλε κύμα σαρώνει τον Τραμπ, ανοίγει η μάχη του 2028

Η 3η Νοεμβρίου εξελίχθηκε σε κόλαφο για τον Ντόναλντ Τραμπ, καθώς οι Δημοκρατικοί ανέκτησαν τον έλεγχο και των δύο σωμάτων του Κογκρέσου με νίκη μεγαλύτερη ακόμη και από τις πιο αισιόδοξες εκτιμήσεις. Ο πολιτικός επιστήμονας Ίαν Μπρέμερ, ιδρυτής της Eurasia Group, εκτιμά ότι οι ΗΠΑ πέρασαν πλέον το σημείο της μέγιστης πολιτικής ισχύος του προέδρου. Οι συνέπειες αφορούν τόσο τα δύο τελευταία χρόνια της θητείας του όσο και την προεδρική αναμέτρηση του 2028. Το ερώτημα της διαδοχής μπαίνει ήδη στο τραπέζι, με τον αντιπρόεδρο να παίρνει ανοιχτά αποστάσεις.

Κάνσας και Τέξας αλλάζουν στρατόπεδο έπειτα από δεκαετίες

Η εικόνα του αποτελέσματος δείχνει το μέγεθος της ανατροπής. Οι Δημοκρατικοί εξασφάλισαν τουλάχιστον 54 έδρες στη Γερουσία και περίπου 258 στη Βουλή των Αντιπροσώπων, ενώ ορισμένες αναμετρήσεις παρέμεναν ανοιχτές τη στιγμή της ανάλυσης. Το κόμμα πέρασε και σε περιφέρειες που είχαν πρόσφατα ανασχεδιαστεί προς όφελος των Ρεπουμπλικανών, διευρύνοντας την παρουσία του σε περιοχές όπου επί δεκαετίες δεν διεκδικούσε με αξιώσεις τη νίκη.

Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο βρίσκεται στα ιστορικά προπύργια των Ρεπουμπλικανών. Το Κάνσας εξέλεξε Δημοκρατικό γερουσιαστή για πρώτη φορά από το 1932, ενώ στο Τέξας αντίστοιχη νίκη είχε να σημειωθεί από το 1988. Ο Ίαν Μπρέμερ σημειώνει ότι, αν και το κόμμα του εκάστοτε προέδρου συνήθως χάνει έδρες στις ενδιάμεσες, η έκταση της φετινής ήττας κατατάσσεται στις μεγαλύτερες των τελευταίων δεκαετιών.

Στην ανάλυσή του με τίτλο «Το μπλε κύμα ήταν ακόμη μεγαλύτερο από όσο περιμέναμε», ο Μπρέμερ αποδίδει το αποτέλεσμα στον πόλεμο στο Ιράν, στις αντιδημοφιλείς δασμολογικές πολιτικές, στις καταγγελίες για διαφθορά και στην προσήλωση του προέδρου σε έργα υψηλού συμβολισμού, όπως η νέα αίθουσα χορού του Λευκού Οίκου. Ο Μπρέμερ παραδέχεται ότι η πρόβλεψή του ήταν σωστή στην κατεύθυνση, αλλά δεν προέβλεψε το μέγεθος της ήττας.

Η ομολογία Τραμπ για το Ιράν και η ρήξη με τον Βανς

Λίγες ώρες μετά την ήττα, ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε αμετανόητος. Μιλώντας σε δημοσιογράφους την Τετάρτη, υπερασπίστηκε τον πόλεμο με το Ιράν, παραδεχόμενος ταυτόχρονα ότι συνέβαλε στις απώλειες των Ρεπουμπλικανών. «Αν έπρεπε να το κάνω ξανά, θα το έκανα ξανά», δήλωσε, εμμένοντας ότι δεν υπήρχε άλλη επιλογή απέναντι στην προοπτική ενός πυρηνικού Ιράν. Ο πρόεδρος απέδωσε τη δυσαρέσκεια κυρίως στη βραχυπρόθεσμη άνοδο της τιμής της βενζίνης και υποστήριξε ότι, αν ο ίδιος ήταν στο ψηφοδέλτιο, το αποτέλεσμα θα ήταν διαφορετικό.

Η τοποθέτηση αυτή ήρθε ως απάντηση σε ασυνήθιστη κριτική από το εσωτερικό του κόμματος. Ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, πιθανός υποψήφιος για την προεδρία το 2028, είχε γράψει σε μακροσκελή ανάρτηση στο X ότι «ο πόλεμος είναι η αιτία της ήττας μας». Ο Βανς κάλεσε το κόμμα να ξεκινήσει κάθε ειλικρινή συζήτηση για το μέλλον από αυτή την παραδοχή, αναφερόμενος στη στάση των αναλυτών του να εστιάζουν στις αλλαγές της εκλογικής σύνθεσης σε σχέση με το 2024.

Η δημόσια αντιπαράθεση ανάμεσα στον πρόεδρο και τον αντιπρόεδρό του φωτίζει το νέο σκηνικό που διαμορφώνεται μέσα στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα. Ενώ ο Τραμπ επιμένει στις επιλογές του, η ήττα ανοίγει πρόωρα τη συζήτηση για τη διαδοχή και τον προσανατολισμό του κόμματος. Για τον Ίαν Μπρέμερ, το μήνυμα των εκλογών είναι ξεκάθαρο: η περίοδος της ανεμπόδιστης κυριαρχίας του προέδρου έχει ήδη περάσει.