Αντιπρόταση Μπαϊρακτάρ: Τουρκικό ρεύμα στην Κύπρο αντί του GSI

Καθώς η σφοδρή επίθεση τουρκικών ΜΜΕ κατά του Γιώργου Γεραπετρίτη συνεχίζεται, η Άγκυρα ανοίγει δεύτερο μέτωπο γύρω από το καλώδιο Ελλάδας - Κύπρου. Λίγες ώρες πριν την έναρξη των εργασιών πόντισης, ο Τούρκος υπουργός Ενέργειας και Φυσικών Πόρων Αλπαρσλάν Μπαϊρακτάρ επανέφερε δημόσια την παλιά πρόταση να τροφοδοτήσει η Τουρκία με ηλεκτρική ενέργεια την Κύπρο. Το μήνυμα δόθηκε σε συνάντηση με ξενόγλωσσα διεθνή μέσα ενημέρωσης, με στόχο να αμφισβητηθεί η σκοπιμότητα του Great Sea Interconnector (GSI).

Η πρόταση που απέρριψε η ελληνική πλευρά

Ο Μπαϊρακτάρ μίλησε στην εταιρεία «Ενεργειακές Αγορές Α.Ε.», στο Χρηματοοικονομικό Κέντρο Κωνσταντινούπολης, όπου δέχθηκε ερωτήσεις από εκπροσώπους διεθνών δημοσιογραφικών οργανισμών. Ερωτηθείς για ενδεχόμενη συνεργασία με την Ελλάδα, απάντησε πως θα το έκανε «με χαρά», περιγράφοντας την Κύπρο ως νησί που εξαρτάται από τα ορυκτά καύσιμα και ιδίως από το μαζούτ για την παραγωγή ρεύματος. Με αυτό το επιχείρημα παρουσίασε το τουρκικό σχέδιο υποθαλάσσιας διασύνδεσης ως «καθαρότερη» λύση για το νησί.

Σύμφωνα με τον υπουργό, η Ελλάδα και η Λευκωσία μετέφεραν το ζήτημα στις Βρυξέλλες, με αποτέλεσμα ένα τεχνικό θέμα να λάβει πολιτική διάσταση. Μετά τις ενστάσεις της ελληνικής και κυπριακής πλευράς, το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Διαχειριστών Συστημάτων Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ENTSO-E) απέρριψε την τουρκική διασύνδεση. Ο Τούρκος υπουργός ανέφερε ότι είχε προτείνει στον Έλληνα υπουργό Εξωτερικών να διατεθεί χωρητικότητα της υποθαλάσσιας σύνδεσης σε εταιρείες που θα προμήθευαν ρεύμα στην Κύπρο, όμως η πρόταση απορρίφθηκε για πολιτικούς λόγους. Η Αθήνα επιμένει στη διατήρηση του ευρωπαϊκού χαρακτήρα του GSI, έργου στο οποίο συμμετέχει και η Γαλλία.

Ο αγωγός φυσικού αερίου και το σενάριο αντίστροφης ροής

Ο Μπαϊρακτάρ έθεσε επί τάπητος και τον σχεδιασμό κατασκευής αγωγού φυσικού αερίου από την Τουρκία προς την Κύπρο. Υποστήριξε ότι η υλοποίησή του θα επέτρεπε την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από «καθαρότερες πηγές», ενώ υπό προϋποθέσεις θα άνοιγε και δρόμο για πώληση ρεύματος στο νότιο τμήμα του νησιού. Το αφήγημα της «αμοιβαίας ωφέλειας» παρακάμπτει το κύριο εμπόδιο: την άρνηση Αθήνας και Λευκωσίας να νομιμοποιήσουν τουρκική ενεργειακή παρουσία στην περιοχή.

Ο Τούρκος υπουργός περιέγραψε και ένα μακροχρόνιο σενάριο με αντίστροφη ροή στον αγωγό. Εάν εντοπιστεί φυσικό αέριο στην Ανατολική Μεσόγειο, το κοίτασμα θα μπορούσε να μεταφέρεται στο νησί, από εκεί στην Τουρκία και μέσω αυτής στην ευρωπαϊκή αγορά. Παράλληλα, η εθνικιστική εφημερίδα Aydinlik προειδοποιούσε για τουρκική «παρέμβαση» αν ξεκινήσουν οι έρευνες για το καλώδιο, επιδεινώνοντας το κλίμα πίεσης. Η ελληνική κυβέρνηση θεωρεί τις τουρκικές κινήσεις προσπάθεια υπονόμευσης ενός έργου που κρίνει κρίσιμο για τη διασύνδεση της Κύπρου με το ευρωπαϊκό δίκτυο, συνεχίζοντας την πρόοδο της πόντισης.