Χάκερ στα ψυγεία: 300 εκτεθειμένα συστήματα στην Ελλάδα

Κυβερνοεπιθέσεις πλήττουν τώρα έναν απρόσμενο στόχο: τα ψυκτικά συστήματα των επιχειρήσεων τροφίμων. Από τη Γαλλία και το Βέλγιο έως τη Σουηδία και την Ιρλανδία, δράστες αποκτούν απομακρυσμένη πρόσβαση σε ψυκτικούς ελεγκτές και ανεβάζουν τη θερμοκρασία, καταστρέφοντας μεγάλες ποσότητες προϊόντων. Στην Ελλάδα, η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας εντόπισε πάνω από 300 εκτεθειμένα συστήματα και επαναφέρει τις συστάσεις της προς τις επιχειρήσεις.

Από τους 50 βαθμούς στη Γαλλία στο κύμα της 2ας Νοεμβρίου

Το χαρακτηριστικότερο παράδειγμα καταγράφηκε στη Γαλλία, όπου τον Οκτώβριο του 2026 εκατοντάδες καταστήματα μεγάλων αλυσίδων σούπερ μάρκετ βρέθηκαν αντιμέτωπα με κυβερνοεπίθεση στα συστήματα ψύξης τους. Οι δράστες φέρεται να απέκτησαν απομακρυσμένη πρόσβαση στους ελεγκτές των ψυκτικών εγκαταστάσεων και τροποποίησαν τις ρυθμίσεις θερμοκρασίας και απόψυξης. Ψυγεία και καταψύκτες ανέβασαν θερμοκρασία, προκαλώντας αλλοίωση και καταστροφή τροφίμων, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις οι ψυκτικοί θάλαμοι έφτασαν ακόμη και τους 50 βαθμούς Κελσίου.

Το φαινόμενο δεν περιορίστηκε στα γαλλικά σύνορα. Στις 2 Νοεμβρίου ένα νέο κύμα επιθέσεων έπληξε επιχειρήσεις σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων το Βέλγιο, η Σουηδία, η Ιρλανδία, το Λουξεμβούργο και η Εσθονία. Μεγάλες αλυσίδες λιανεμπορίου επιβεβαίωσαν προβλήματα στα συστήματα ψύξης τους, ενώ σε αρκετά καταστήματα χρειάστηκε να απομακρυνθούν προϊόντα από ψυγεία και καταψύκτες για να διασφαλιστεί η ασφάλεια των τροφίμων.

Λίγες ημέρες αργότερα, στις 5 Νοεμβρίου, οι αμερικανικές αρχές εξέδωσαν προειδοποίηση για συνεχιζόμενη απειλή κατά των βιομηχανικών συστημάτων ψύξης. Όπως επισήμαναν, η εκμετάλλευση ευπαθειών σε συνδεδεμένους στο διαδίκτυο ελεγκτές θερμοκρασίας μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές ζημιές, απώλειες προϊόντων και διακοπή λειτουργίας κρίσιμων εγκαταστάσεων. Κάθε συνδεδεμένη συσκευή — ακόμη και ένας ψυκτικός ελεγκτής — απαιτεί σήμερα ψηφιακή προστασία.

VPN, κωδικοί και αντικατάσταση: η συνταγή της ΕΑΚ

Στην Ελλάδα, με αφορμή διαδοχικές καταγγελίες για προβλήματα ψύξης σε καταστήματα τροφίμων, κυρίως σε κρεοπωλεία, η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας παρενέβη δίνοντας διευκρινίσεις. Σύμφωνα με δηλώσεις των αρμόδιων τεχνικών συντήρησης, τα προβλήματα αποδίδονται σε κυβερνοεπίθεση, καθώς η βλάβη αφορά μη εξουσιοδοτημένες αλλαγές στη λειτουργία των ψυκτικών συστημάτων. Η Αρχή διευκρινίζει ωστόσο ότι μέχρι σήμερα δεν υπάρχει επίσημα καταγεγραμμένο περιστατικό στις υπηρεσίες της.

Η ΕΑΚ υπογραμμίζει ότι είχε εντοπίσει εγκαίρως τα κενά ασφαλείας. Στις 14 Οκτωβρίου, μόλις δύο ημέρες μετά την επίθεση στα ψυγεία γαλλικών αλυσίδων, εξέδωσε σύσταση-προειδοποίηση για ευπάθειες σε ελεγκτές εμπορικής ψύξης των εταιρειών Danfoss, Copeland/Dixell και Carel. Στο επίκεντρο της απειλής βρίσκονται οι ελεγκτές ψύξης, συσκευές συνδεδεμένες στο διαδίκτυο που επιτρέπουν τον απομακρυσμένο έλεγχο των μηχανημάτων και, όταν δεν διαθέτουν επαρκή προστασία, καθίστανται προσβάσιμες από κακόβουλους χρήστες.

Για τη θωράκιση των συστημάτων, η Αρχή καλεί τις επιχειρήσεις με παλαιούς ή μη ενημερωμένους ελεγκτές να τους αποσυνδέσουν από το δημόσιο διαδίκτυο, ενώ όπου αυτό δεν είναι εφικτό η πρόσβαση να γίνεται αποκλειστικά μέσω ασφαλούς σύνδεσης VPN. Συνιστά επίσης αλλαγή των προεπιλεγμένων ή αδύναμων κωδικών, ενεργοποίηση πολυπαραγοντικής αυθεντικοποίησης, εγκατάσταση όλων των ενημερώσεων ασφαλείας και αντικατάσταση του εξοπλισμού που δεν υποστηρίζεται πλέον από τους κατασκευαστές. Το κεντρικό μήνυμα, όπως τονίζει, είναι ότι το ερώτημα δεν είναι αν, αλλά πότε, καθιστώντας την πρόληψη αναπόσπαστο μέρος κάθε ψηφιακής διασύνδεσης.