Απόπλους από το Ηράκλειο: Το τουρκικό αίτημα συναίνεσης

Η ώρα της πρακτικής δοκιμής φτάνει για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας - Κύπρου, καθώς το γαλλικό ερευνητικό σκάφος Abeille Marengo ετοιμάζεται να αποπλεύσει σήμερα, Σάββατο 7 Νοεμβρίου 2026, από το λιμάνι του Ηρακλείου. Με την ελληνική NAVTEX ήδη εκδομένη και την τουρκική αντι-NAVTEX να έχει απαντήσει, το βάρος μετατοπίζεται από τα διπλωματικά έγγραφα στη θάλασσα νοτίως της Καρπάθου. Η νέα παράμετρος δεν είναι πλέον τα σενάρια αντίδρασης, αλλά ο τρόπος με τον οποίο η Αθήνα θωρακίζει το σκάφος και απορρίπτει την τουρκική απαίτηση για προηγούμενη συναίνεση.

Η ασπίδα επιτήρησης γύρω από το Abeille Marengo

Το Abeille Marengo δεν θα κινηθεί μόνο του προς την περιοχή των ερευνών. Το σχέδιο προβλέπει επιτήρησή του από απόσταση με αυτόνομα συστήματα και μη επανδρωμένα μέσα, ενώ -αναλόγως της εξέλιξης- θα μπορούσαν να συνδράμουν και μονάδες επιφανείας από τη στιγμή που θα ξεκινήσουν οι βυθομετρικές έρευνες. Οι εργασίες για την εγκατάσταση του υποθαλάσσιου καλωδίου απαιτούν ορισμένες ώρες παραμονής στη συγκεκριμένη θαλάσσια ζώνη νοτίως της Καρπάθου.

Η πορεία του καλωδίου τέμνει το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο και περνά από περιοχές όπου η Άγκυρα εγείρει αξιώσεις. Πριν εκδοθεί η ελληνική NAVTEX, η ελληνική πλευρά εξέτασε όλα τα πιθανά ενδεχόμενα και προετοιμάστηκε για κάθε εξέλιξη, παρακολουθώντας στενά τις κινήσεις που θα ακολουθήσουν.

Για την Αθήνα ο στόχος είναι διπλός: να προχωρήσει ένα ευρωπαϊκό ενεργειακό έργο και να μην μετατραπεί η διαδικασία σε ελληνοτουρκική στρατιωτική κρίση. Η ελληνική πλευρά διατηρεί την πρόθεση να προσαρμόσει την αντίδρασή της στις ενέργειες της Τουρκίας, με σαφή επιδίωξη: αν υπάρξει κλιμάκωση, η ευθύνη να βαρύνει εκείνον που θα επιχειρήσει να εμποδίσει τις εργασίες.

Το αίτημα συντονισμού και η παγίδα της σιωπηρής αναγνώρισης

Το σημείο που αλλάζει τα δεδομένα βρίσκεται στο περιεχόμενο της τουρκικής αναγγελίας. Η Άγκυρα δεν περιορίστηκε σε ένα ενημερωτικό σήμα με συντεταγμένες, αλλά ενσωμάτωσε στην NAVTEX ολόκληρο σκεπτικό, επαναφέροντας την απαίτηση ότι όλες οι ερευνητικές δραστηριότητες σε περιοχές που θεωρεί ότι υπάγονται στη δική της δικαιοδοσία πρέπει να συντονίζονται με τις αρμόδιες τουρκικές αρχές. Η τουρκική αναγγελία 1105/26 παραπέμπει ευθέως στην ελληνική 1411/26 και στο έγγραφο που η Τουρκία κατέθεσε στον ΟΗΕ στις 18 Μαρτίου 2020.

Η διατύπωση μεταφέρει τη συζήτηση από την ενημέρωση της ναυσιπλοΐας στην αποδοχή των τουρκικών αξιώσεων, εμφανίζοντας την τουρκική συναίνεση ως προϋπόθεση για την εκτέλεση των εργασιών. Η Άγκυρα αξιοποιεί το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο, που πρόσφατα κυρώθηκε από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Βεγγάζης, για να διεκδικήσει λόγο και ρόλο στο πεδίο, ενώ μέχρι χθες δεν είχε υπάρξει καμία κίνηση ενημέρωσης στην κατεύθυνση που ζητά η τουρκική πλευρά.

Το τι επιδιώκει η τουρκική ρητορική αποτύπωσε ο ακαδημαϊκός Κεμάλ Ολτσάρ, ο οποίος στο δίκτυο A Haber υποστήριξε ότι τυχόν υποβολή ελληνικού αιτήματος έγκρισης για την πόντιση του καλωδίου θα ισοδυναμούσε με σιωπηρή αναγνώριση των τουρκικών θέσεων. Ο ανταποκριτής του ΣΚΑΪ Μανώλης Κωστίδης έκανε λόγο για «σοβαρή εμπλοκή», αναφερόμενος σε φιλοπόλεμα τουρκικά σενάρια. Το κρίσιμο ερώτημα παραμένει αν η Άγκυρα θα επιχειρήσει να δώσει πρακτικό περιεχόμενο στην απαίτησή της όταν το ερευνητικό προσεγγίσει την επίμαχη περιοχή.