Hoovering: η τακτική που σε ρουφά πίσω στην τοξική σχέση

Έχετε κόψει κάθε επαφή με έναν πρώην σύντροφο και, μετά από μήνες ή και χρόνια, φτάνει ξαφνικά ένα μήνυμα που λέει «μου λείπεις». Μπορεί να είναι μια ειλικρινής προσπάθεια επανασύνδεσης, μπορεί όμως να κρύβει κάτι άλλο. Όταν προηγείται ιστορικό χειριστικής συμπεριφοράς, μια τέτοια προσέγγιση ίσως αποτελεί μέρος μιας τακτικής που ονομάζεται hoovering. Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι τα ξαφνικά μηνύματα, οι υπερβολικές συγγνώμες και οι μεγάλες υποσχέσεις είναι συχνά τα εργαλεία της.

Από την ηλεκτρική σκούπα Hoover στη γλώσσα των σχέσεων

Ο όρος hoovering δανείζεται το όνομά του από την ηλεκτρική σκούπα Hoover και περιγράφει γλαφυρά τη συμπεριφορά που θέλει να αποτυπώσει. Πρόκειται για την προσπάθεια ενός ανθρώπου να «ρουφήξει» ξανά τον πρώην σύντροφο ή κάποιο άλλο κοντινό του πρόσωπο μέσα σε μια σχέση από την οποία εκείνο έχει ήδη απομακρυνθεί. Στόχος μπορεί να είναι η ανάκτηση της προσοχής, της συναισθηματικής υποστήριξης ή, πιο βαθιά, του ελέγχου πάνω στο άλλο πρόσωπο.

Το κρίσιμο σημείο είναι ότι η επαφή επανέρχεται ακριβώς τη στιγμή που ο άλλος προσπαθεί να φύγει. Ένα μήνυμα μετά από μεγάλο διάστημα σιωπής, μια νοσταλγική αναφορά σε κοινές αναμνήσεις ή μια ερώτηση για ένα παλιό αντικείμενο μπορούν να λειτουργήσουν ως αφορμές που μοιάζουν αθώες, χωρίς όμως να είναι τυχαίες. Η επιλογή του χρόνου μετράει: γενέθλια, γιορτές, επέτειοι ή επαγγελματικές επιτυχίες γίνονται πρόσχημα για να ανοίξει ξανά ο δίαυλος, συχνά σε στιγμές συναισθηματικής ευαλωτότητας.

Οι ειδικοί προειδοποιούν ωστόσο να μην βγάλουμε βιαστικά συμπεράσματα. Δεν σημαίνει ότι κάθε μήνυμα από έναν πρώην σύντροφο ή κάθε συγγνώμη υποδηλώνει χειριστική πρόθεση. Σημασία έχει να εξετάζεται η συνολική συμπεριφορά και το ιστορικό της σχέσης, όχι ένα μεμονωμένο περιστατικό.

Έντεκα σημάδια που προδίδουν τον χειρισμό

Υπάρχουν συγκεκριμένα μοτίβα που ξεχωρίζουν την ειλικρινή προσέγγιση από την τακτική. Το πρόσωπο επικοινωνεί ξαφνικά χωρίς προφανή λόγο και ζητά υπερβολικά συγγνώμη, υποστηρίζοντας ότι έχει αλλάξει. Συχνά όμως αποφεύγει να αναλάβει πραγματική ευθύνη και αντιδρά αρνητικά όταν τίθενται στο τραπέζι όσα πλήγωσαν τον άλλο. Οι μεγάλες δηλώσεις αγάπης για αιώνιους δεσμούς και «αδελφές ψυχές» εμφανίζονται ξαφνικά, με στόχο την αναζωπύρωση παλιών συναισθημάτων.

Η πίεση μπορεί να πάρει και πιο απτή μορφή. Το πρόσωπο κατακλύζει τον άλλο με ακριβά ή εντυπωσιακά δώρα που δεν ζητήθηκαν, δημιουργώντας την αίσθηση υποχρέωσης ή ενοχής αν η επανασύνδεση απορριφθεί. Παράλληλα, δίνονται υποσχέσεις για γάμο, παιδιά, κοινές διακοπές ή μια εντελώς διαφορετική ζωή, οι οποίες ακούγονται πειστικές αλλά δεν συνοδεύονται απαραίτητα από αληθινές αλλαγές στη συμπεριφορά.

Σε ορισμένες περιπτώσεις ο χειρισμός γίνεται έμμεσος και πιο επίμονος. Το πρόσωπο επιστρατεύει κοινούς φίλους, συγγενείς ή ακόμη και τα παιδιά για να μεταφέρει μηνύματα, να προκαλέσει ενοχές ή να αντλήσει πληροφορίες. Άλλοτε επικαλείται έκτακτες ανάγκες, μια κρίση υγείας ή έναν θάνατο στην οικογένεια, ώστε να εξασφαλίσει την προσοχή. Η προστασία των ορίων ξεκινά από την αναγνώριση αυτών των μοτίβων και από τη διάκριση ανάμεσα στην πραγματική μεταμέλεια και στην προσπάθεια επανάκτησης ελέγχου.