Στριμωγμένη η Τεχεράνη: Ρωσικό όχι και αμερικανική αμοιβή-ρεκόρ

Το ρωσικό «όχι» στο αίτημα του Ιράν για ταχύτερη παράδοση οπλικών συστημάτων αποκαλύπτει τις πραγματικές αιτίες της απροθυμίας της Μόσχας. Η ιρανική αντιπροσωπεία υπό τον Μοχσέν Ρεζαΐ είχε ζητήσει την άμεση αποστολή αντιαεροπορικών συστημάτων S-400 και μαχητικών Su-35, όμως το Κρεμλίνο απέφυγε να δεσμευτεί. Την ίδια ώρα, η Ουάσινγκτον ανεβάζει το στοίχημα σε βάρος της Τεχεράνης, προσφέροντας αμοιβή-μαμούθ για πληροφορίες γύρω από το πυρηνικό της πρόγραμμα. Οι δύο εξελίξεις σκιαγραφούν ένα Ιράν που δέχεται πίεση από πολλά μέτωπα ταυτόχρονα.

Τα αποθέματα S-400 στραγγίζει ο πόλεμος στην Ουκρανία

Σύμφωνα με πηγή του ιρανικού υπουργείου Άμυνας, η αντιπροσωπεία με επικεφαλής τον Μοχσέν Ρεζαΐ ζήτησε από τη Ρωσία να επισπεύσει την παράδοση τουλάχιστον δύο συστοιχιών αντιαεροπορικών συστημάτων μεγάλου βεληνεκούς S-400, καθώς και 16 μαχητικών αεροσκαφών Su-35SME. Τα συγκεκριμένα αεροσκάφη αποτελούν τμήμα μιας ευρύτερης παραγγελίας 48 μαχητικών, με την οποία η Τεχεράνη επιδιώκει να ενισχύσει δραστικά την Ιρανική Πολεμική Αεροπορία. Η επίσπευση θα έδινε στο Ιράν αξιόπιστη αεράμυνα σε σύντομο χρονικό διάστημα, κάτι που θεωρείται κρίσιμο μετά τις πρόσφατες εντάσεις στην περιοχή.

Η Μόσχα, ωστόσο, φέρεται να απέρριψε και τα δύο αιτήματα, αποφεύγοντας κινήσεις που θα μπορούσαν να πυροδοτήσουν την αντίδραση των Ηνωμένων Πολιτειών. Πέρα από τον πολιτικό υπολογισμό, καθοριστικό εμπόδιο αποδεικνύεται η ίδια η υλική κατάσταση του ρωσικού οπλοστασίου. Ο συνεχιζόμενος πόλεμος στην Ουκρανία ασκεί τεράστια πίεση στα διαθέσιμα αποθέματα συστημάτων S-400, τα οποία ήδη βρίσκονται υπό σημαντική καταπόνηση. Με άλλα λόγια, η Ρωσία δύσκολα μπορεί να διαθέσει συστοιχίες που χρειάζεται η ίδια στο μέτωπο.

Η στάση αυτή τοποθετεί την Τεχεράνη σε δυσχερή θέση, καθώς τα χρονοδιαγράμματα για την ανανέωση της αεράμυνάς της μετατίθενται για το μέλλον. Παρά τη στρατηγική προσέγγιση των δύο χωρών, το Ιράν διαπιστώνει ότι η ρωσική υποστήριξη έχει όρια, τα οποία καθορίζονται τόσο από τις προτεραιότητες του Κρεμλίνου όσο και από τον φόβο μιας ανοιχτής αντιπαράθεσης με τη Δύση.

Η αμοιβή-ρεκόρ των 20 εκατομμυρίων από τη CENTCOM

Την ώρα που η Τεχεράνη προσκρούει στη ρωσική άρνηση, οι ΗΠΑ ενεργοποιούν νέο μοχλό πίεσης. Η Κεντρική Διοίκηση των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων (CENTCOM), αρμόδια για τη Μέση Ανατολή, ανακοίνωσε την Παρασκευή 6/11 ότι προσφέρει αμοιβή έως και 20 εκατομμύρια δολάρια για πληροφορίες σχετικά με το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα. Η προσφορά γίνεται μέσω του προγράμματος Rewards for Justice και συνοδεύεται ακόμη και από δυνατότητα μετεγκατάστασης για όσους δώσουν στοιχεία.

Σύμφωνα με την ανάρτηση της CENTCOM στην πλατφόρμα X, η Ουάσινγκτον αναζητά πληροφορίες για τις πυρηνικές εγκαταστάσεις της Ισλαμικής Δημοκρατίας, τον εξοπλισμό που χρησιμοποιείται, αλλά και τα πρόσωπα που εμπλέκονται, συμπεριλαμβανομένων επιστημόνων. Το ενδιαφέρον των αμερικανικών Αρχών επεκτείνεται και στις μετακινήσεις εγκαταστάσεων, εξοπλισμού ή προσωπικού που συνδέονται με τις πυρηνικές δραστηριότητες της Τεχεράνης. Η ανακοίνωση δεν διευκρινίζει τα ειδικότερα κριτήρια για την καταβολή του ποσού ούτε τις προϋποθέσεις της μετεγκατάστασης.

Το υψηλό αυτό ποσό δείχνει τη σημασία που δίνει η Ουάσινγκτον στην παρακολούθηση του πυρηνικού προγράμματος, ιδίως μετά τις τριβές των τελευταίων μηνών. Σε συνδυασμό με τη ρωσική διστακτικότητα, η κίνηση της CENTCOM αποτυπώνει τη διπλή πίεση που δέχεται η Τεχεράνη: από τη μία η καθυστέρηση στην ενίσχυση της άμυνάς της, από την άλλη η εντεινόμενη προσπάθεια αποκάλυψης των πυρηνικών της δραστηριοτήτων.