Άγκυρα ακυρώνει τις NAVTEX και ζητά άδεια ερευνών

Νέα ένταση προκαλεί η απόφαση της Άγκυρας να υποστηρίξει ότι έχει ακυρώσει τις NAVTEX που εξέδωσαν η Ελλάδα και η Κυπριακή Δημοκρατία για τις έρευνες του γαλλικού πλοίου «Abeille Marengo». Η τουρκική πλευρά προχωρά ένα βήμα παραπέρα από την απλή διαμαρτυρία, ζητώντας προηγούμενη άδεια για το τμήμα των εργασιών που εντάσσει στη δική της υφαλοκρηπίδα. Το θέμα συνδέεται με το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας και Κύπρου, για το οποίο η Αθήνα έχει ήδη ξεκαθαρίσει ότι οι εργασίες προχωρούν κανονικά. Οι ελληνικές διπλωματικές πηγές αντιτείνουν ότι το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας δεν αφήνει περιθώρια διαφορετικών ερμηνειών.

Η μονομερής οριοθέτηση του 2020 και η σκιά της ελληνοαιγυπτιακής ΑΟΖ

Το νέο στοιχείο στην τουρκική επιχειρηματολογία είναι η εμμονή στα εξωτερικά όρια της υφαλοκρηπίδας που η Άγκυρα γνωστοποίησε μονομερώς στα Ηνωμένα Έθνη στις 18 Μαρτίου 2020. Με βάση αυτή την οριοθέτηση, η τουρκική πλευρά επιχειρεί να εντάξει στις διεκδικήσεις της εκτεταμένες θαλάσσιες περιοχές της Ανατολικής Μεσογείου, θεωρώντας ότι τμήμα των ερευνών του γαλλικού σκάφους εκτελείται μέσα σε περιοχή που ανήκει στην ίδια.

Το πιο κρίσιμο σημείο αφορά την έκταση των αξιώσεων. Σύμφωνα με τη μονομερή τουρκική οριοθέτηση, οι διεκδικήσεις της Άγκυρας φτάνουν να επικαλύπτουν ακόμη και θαλάσσιες ζώνες που εμπίπτουν στην ελληνική ΑΟΖ, όπως αυτή έχει οριοθετηθεί με τη συμφωνία Ελλάδας και Αιγύπτου. Η σύγκρουση δεν περιορίζεται έτσι στο γαλλικό πλοίο, αλλά αγγίζει το συνολικό πλέγμα των ελληνικών θέσεων στην περιοχή.

Η τουρκική ανακοίνωση έφερε τον τίτλο «Σχετικά με την απόπειρα πλοίου με γαλλική σημαία να πραγματοποιήσει μη εξουσιοδοτημένες θαλάσσιες επιστημονικές ερευνητικές δραστηριότητες». Η Άγκυρα διαμήνυσε ότι παραμένει αποφασισμένη να προστατεύσει τα κυριαρχικά της δικαιώματα, υποστηρίζοντας ταυτόχρονα ότι τάσσεται υπέρ μιας προσέγγισης με βάση τη συνεργασία και τον διάλογο.

Οι αιτιάσεις για το «Abeille Marengo» και η απάντηση της Αθήνας

Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών ισχυρίζεται ότι το πλοίο υπό γαλλική σημαία σχεδιάζει βυθομετρική έρευνα για την πόντιση καλωδίου χωρίς άδεια, μέσα στα όρια που η Τουρκία θεωρεί δική της υφαλοκρηπίδα. Στην ίδια γραμμή, η Άγκυρα υποστηρίζει ότι η διαδικασία για τη λήψη της συγκατάθεσής της δεν έχει ολοκληρωθεί και ότι οι σχετικές NAVTEX έχουν ακυρωθεί μέσω της δικής της αντι-NAVTEX που εξέδωσε την Παρασκευή.

Απέναντι σε αυτές τις αιτιάσεις, οι ελληνικές διπλωματικές πηγές απάντησαν σε αυστηρό τόνο, απορρίπτοντας ουσιαστικά κάθε λογική προηγούμενης αδειοδότησης. «Οι εργασίες του γαλλικού ερευνητικού πλοίου VB Abeille Marengo θα προχωρήσουν βάσει του επιχειρησιακού προγραμματισμού της εταιρείας, σε ελληνικά και κυπριακά χωρικά ύδατα και σε περιοχές ελληνικής και κυπριακής υφαλοκρηπίδας», τόνισαν χαρακτηριστικά.

Η Αθήνα επανέλαβε με έμφαση ότι «το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας είναι σαφές και δεν χωρεί διαφορετικών ερμηνειών», θέτοντας τις τουρκικές αξιώσεις εκτός θεσμικού πλαισίου. Η νέα παρέμβαση της Άγκυρας προστίθεται στη σειρά αντιδράσεων για τις έρευνες που συνδέονται με την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας και Κύπρου, ενώ επιβεβαιώνει τη βαθιά διαφωνία των δύο πλευρών για τα θαλάσσια δικαιώματα στην Ανατολική Μεσόγειο.